IV SA/Wr 327/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-12

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Służby Więziennej, który jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie innego lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza Służby Więziennej jest formą realizacji pierwotnego prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. Jeśli funkcjonariusz jest już właścicielem lub współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni co najmniej odpowiadającej przysługującej mu normie, nie przysługuje mu prawo do przydziału lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji również prawo do pomocy finansowej na uzyskanie innego lokalu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej J. S. złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że wnioskodawca wraz z małżonką jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej 35,03 m2, co wyczerpuje przysługującą mu normę powierzchni mieszkalnej. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów dotyczących norm powierzchni mieszkalnej oraz uznanie, że jest współwłaścicielem lokalu w stopniu wykluczającym przyznanie pomocy finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000, nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 85, 90 ust. 1 i 91 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o służbie więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2002, nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) oraz § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 132, poz. 1235), utrzymał w mocy decyzję personalną Nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] r. o odmowie udzielenia J. S. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W dniu [...] r. J. S. złożył wniosek do Dyrektora Aresztu Śledczego w W. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w W. W odpowiedzi Dyrektor Aresztu Śledczego w W. pismem [...] z dnia [...] r. poinformował wnioskodawcę, że "w związku z tym, że nie spełnia Pan warunków do przydzielenia lokalu mieszkalnego oznacza to, że nie są spełnione warunki do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego zgodnie z § 2.1 cytowanego Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 132, poz. 1235)". Do pisma Dyrektor jednostki dołączył opinię Radcy Prawnego D. R. z dnia [...] r. Od niniejszego pisma J. S. odwołał się w dniu 19 marca 2007 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w W. decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] r. postanowił odmówić funkcjonariuszowi udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż powierzchnia mieszkalna lokalu ustalona na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej uwzględnia dolną granicę normy jednostkowej. Powołując się ma postanowienia ustawy organ uznał, że wnioskodawca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, więc nie przysługuje mu prawo do pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. W odwołaniu w odwołaniu od tej decyzji J. S. podniósł zarzut błędnej interpretacji art. 85 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zmianami), w zakresie stosowania dolnej granicy normy powierzchni mieszkalnej (7m2) oraz § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 132, poz. 1235). W motywach swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wskazał, iż z przedstawionych w sprawie materiałów wynika, że J. S. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej. W dniu [...] r. żona funkcjonariusza uzyskała na podstawie umowy najmu Nr [...] tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, znajdującego się w dyspozycji gminy W., położonego w W., przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 60,29 m2 i powierzchni mieszkalnej 35,03 m2. W lokalu tym J. S. zamieszkuje z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci. Jak wynika z oświadczenia skarżącego zawartego w odwołaniu z dnia 19 marca 2007 r. nabył ten lokal na własność (wraz z małżonką) w dniu [...] r. Przedmiotowy lokal mieszkalny znajduje się w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby w rozumieniu art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. J. S. ubiega się o pomoc finansową na uzyskanie nowego lokalu mieszkalnego - domu jednorodzinnego, który otrzyma na podstawie Umowy Nr [...] z dnia [...] r. zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w W., o wartości szacunkowej, w stanie wykończonym wraz z udziałem w częściach wspólnych, wynoszącej 303 567 zł. Organ odwoławczy wskazuje, iż ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej w art. 85 stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 cytowanej ustawy. Funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej, w przypadku, gdy nie otrzyma on lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, przysługuje prawo do innych świadczeń - równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Dokonując ustalenia powierzchni mieszkalnej przysługującej J. S. należy, zdaniem organu, odwołać się do art. 85 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz § 2 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia lutego 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater oraz normy powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej i członkom ich rodzin. Z treści przytoczonych przepisów i dołączonych dokumentów wynika, że Wnioskodawcy przysługuje prawo do 4 norm powierzchni mieszkalnej, a więc prawo do lokalu o powierzchni mieszkalnej wynoszącej co najmniej 28m2. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, przy czym szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, wraz z dokumentami wymaganymi przy ubieganiu się przyznanie tej pomocy określa Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych (art. 90, ust. 2). Przepis § 2 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 132, poz. 1235), stanowi, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. J. S. nabył w dniu [...] r. na własność (wraz z małżonką) lokal mieszkalny w W., przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 60,29 m2 i powierzchni mieszkalnej 35,03 m2. W ocenie organów orzekających w sprawie, powierzchnia mieszkalna tego lokalu wyczerpuje zawartą w art. 91 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zmianami) definicję "w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej", a zatem nie można przydzielić wnioskodawcy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie nie ma on prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik J. S. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia prawa materialnego które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w arbitralnym przyjęciu przez organ administracji, że skarżącemu przysługuje jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej w minimalnej wysokości 7m2, podczas gdy wskazany przepis dla jego właściwego zastosowania posługuje się kryterium widełkowym jednostkowych norm powierzchni mieszkalnej od 7m2-10m2, uzależnionym od stanu rodzinnego, stopnia służbowego lub zajmowanego stanowiska funkcjonariusza, a zatem jego właściwa interpretacja i zastosowanie nakładały na organ administracji obowiązek uwzględnienia powyższych okoliczności przy ocenie prawa do pomocy finansowej i uwzględnienia w stosunku do osoby skarżącego wyższej normy jednostkowej, tym bardziej, że jego stan rodzinny, aktualnie zajmowana powierzchnia mieszkalna, stopień służbowy, nienaganny przebieg dotychczasowej służby i staż pracy, w pełni za tym przemawiały, chociażby z uwagi na stricte pomocowy charakter świadczenia pieniężnego, o którego przyznanie ubiegał się skarżący. W ocenie skarżącego organ administracji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie naruszył prawo materialne tj. przepis art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej ze względu na uznanie, że skarżący jest współwłaścicielem "w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego...", podczas gdy wszechstronna analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy dowodzi, że taka okoliczność po stronie skarżącego nigdy nie występowała ani też nie występuje aktualnie. Strona skarżąca podniosła także zarzut naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nierzetelnym i niestarannym wyjaśnieniu podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, wynikające z niedokładnego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego przedmiotowej sprawy z uwagi na niepełne zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz braku wnikliwej analizy co do oceny sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, stażu pracy, nienagannego jej przebiegu w stosunku do osoby skarżącego. W ocenie skarżącego celem pomocy finansowej określonej w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej, a zatem właściwa procedura wszczęta przez organy służby więziennej po złożeniu przez funkcjonariusza wniosku pomocowego, winna uwzględniać każdorazowo odmienną sytuację mieszkaniową każdego z nich tak by przyjąć dla funkcjonariusza wszelkie możliwe kryteria uprawniające go do przyznania pomocy finansowej, a nie ograniczać się do uwzględnienia rozwiązania najmniej dla funkcjonariusza korzystnego, bowiem nie takie zapewne było ratio legis ustawy i wydanych do niej przepisów wykonawczych. Nadto wskazać należy, że poza nieuzasadnionym i mylnym przyjęciem w stosunku do skarżącego minimalnej jednostkowej normy powierzchni mieszkalnej, wynikało ono z błędnie dokonanej przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. wykładni art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, nie uwzględniającej stanu faktycznego przedmiotowej sprawy przy ocenie wskazanych przez ustawodawcę w ww. przepisie kryteriów stanu rodzinnego, stopnia służbowego i zajmowanego przez skarżącego stanowiska, a więc okoliczności niezbędnych do ustalenia prawidłowej powierzchni mieszkalnej przysługującej J. S. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, podniesione w skardze zarzuty nie mają podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że przepisy ustawy o Służby Więziennej, określają iż funkcjonariusz ma prawo do lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 85 ustawy). Prawo to jest prawem pierwotnym. Natomiast przepisy art. 90 i nast. ustawy o Służbie Więziennej przewidują że w przypadku kiedy jednostka organizacyjna Służby Więziennej nie przydzieli funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego, przysługuje mu prawo do pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu. Wreszcie przepisy art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowią że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się m.in. funkcjonariuszowi zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub dom, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W art. 91 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej ustawodawca upoważnił Ministra Sprawiedliwości do szczegółowego ustalenia zasad przyznawania funkcjonariuszom pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W § 2 ust. 1 w rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235) Minister Sprawiedliwości stanowi, że pomoc finansową, przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Zatem prawo do pomocy finansowej ma charakter ekwiwalentny w stosunku do pierwotnego prawa do uzyskania lokalu od jednostki organizacyjnej więziennictwa. Przywołany wyżej przepis rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości uzależnia równocześnie prawo do pomocy finansowej od warunku, którym jest spełnienie przez określonego funkcjonariusza wymogów do przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Zdaniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W., skarżący nie spełnia tego wymogu, ponieważ jest on wraz ze współmałżonkiem współwłaścicielem ww. lokalu mieszkalnego w W. o powierzchni całkowitej 60,29 m2 i powierzchni mieszkalnej 35,03 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie spór w istocie nie dotyczy faktów, bo te w zasadzie są niesporne, a jedynie dokonanej przez organy obu instancji wykładni zastosowanych w sprawie przepisów dotyczących uprawnień funkcjonariuszy służby więziennej, w służbie stałej, do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zebrany w sprawie i przeanalizowany materiał dowodowy wskazuje, że wydając rozstrzygnięcie, organy obu instancji także nie naruszyły przepisów postępowania admnistracyjnego. Podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi służby więziennej prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego reguluje art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 i art. 91 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Według przepisu art. 85 ust. 1 powołanej ustawy, "Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny, określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Ustawodawca wskazał, że realizacja tej zasady może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Jeżeli prawo do lokalu mieszkalnego nie może być zrealizowane przez przydział lokalu na podstawie decyzji ustawa przewiduje świadczenie pieniężne, a mianowicie pomoc finansową (art. 90 ustawy) oraz równoważnik z tytułu braku mieszkania (art. 89 ustawy). A zatem wśród możliwych do uzyskania przez funkcjonariusza świadczeń pieniężnych, w razie niemożności przydziału lokalu mieszkalnego, ustawa wymienia prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego - art. 90 ust. 1 ustawy. W tym stanie prawnym należy uznać, iż podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego stanowi art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 i art. 91 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Powyższe jest uzasadnione tym, iż prawo do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 85 ustawy. Identyczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 roku, I OSK 1026/05 (LEX nr 275533) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Przesłanki prawa do lokalu wyznacza przepis art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, regulując ustalenie powierzchni mieszkaniowej przysługującej funkcjonariuszowi, przy uwzględnieniu jego stanu rodziny, stopnia służbowego lub zajmowanego stanowiska oraz normy dodatkowe przysługujące osobom uprawnionym na podstawie przepisów odrębnych, jednak nie więcej niż z dwóch tytułów. Jednostkowa norma powierzchni mieszkaniowej wynosi od 7 m2 do 10 m2. Drugą granicę wyznaczającą prawo do pomocy finansowej funkcjonariusza kształtuje przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, regulując sytuację, w której funkcjonariuszowi nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego, a zatem wyłączające również prawo do pomocy. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej wykładni w właściwie zastosowały postanowienia art. 90 w związku z art. 85 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 ust. 1 ustawy. Egzegeza powyższych regulacji wskazuje, iż ustawodawca nie przewidział prawa funkcjonariusza w służbie stałej do lokalu mieszkalnego oraz prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, jako dwóch niezależnych od siebie uprawnień. A zatem funkcjonariuszowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli funkcjonariusz nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 85 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej, w drodze decyzji administracyjnej, gdyż zachodzi jedna z przesłanek negatywnych z art. 91 ust. 1 ustawy. Taką negatywną przesłankę stanowi zajmowanie przez funkcjonariusza, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub domu - art. 91 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. Formuła "na uzyskanie" jednoznacznie wskazuje, iż chodzi o funkcjonariusza, który ani nie ma tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego niż wymienione w art. 90 ust. 1 ustawy, ani nie uzyskał decyzji o przydziale lokalu. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość jest, zatem zastępczą w stosunku do przydziału lokalu formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego. Z materiału aktowego wynika, iż skarżący nabył na własność (wraz z małżonką) lokal mieszkalny w W. o powierzchni użytkowej 60,29 m2 i powierzchni mieszkalnej 35,03 m2. Powierzchnia mieszkalna tego lokalu wyczerpuje zawartą w art. 91 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zmianami) definicję "w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej", a zatem nie można było przydzielić skarżącemu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie nie ma on prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W tym stanie faktycznym i prawnym skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż organy obu instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i właściwie zastosowały przepisy prawa. Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło