IV SA/Wr 33/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /spr./ po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. na orzeczenie Rejonowej wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Orzeczeniem nr [...]z dnia [...]r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł. uznała P. D. za zdolnego do służby wojskowej przyznając kategorią A. Komisja rozpoznała u poborowego nieprawidłową osobowość kwalifikując to schorzenie do § 69 p.l, obniżenie ostrości wzroku obu oczu - § 13 p.l, a także blizny po samookaleczeniu - § 3 p.5 załącznika nr l do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Stwierdzono, że powyższe schorzenia nie powodują niezdolności do służby wojskowej. Ustaleń dokonano w oparciu o przeprowadzone badania w gabinetach specjalistycznych i Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. W złożonym odwołaniu P. D. zakwestionował wydane orzeczenie. Podał, że powyższe schorzenia opisane przez organ I instancji są wynikiem pobytu w Areszcie Śledczym i widok munduru powoduje w nim jakieś dziwne reakcje których nie umie określić. Wskazał, że leczy się przychodni psychiatrycznej, a także zażywa leki. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...]r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. l w zw. Z art. 26 ust. l i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1962 r. nr 4 poz. 16 ze zm.) oraz § 6 pkt l i § 32 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, iż stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lekarsko - specjalistycznych (psychiatryczne i okulistyczne) tj. 1. osobowość nieprawidłowa zakwalifikowana przez badającego lekarza psychiatry wg. § 69 p. l, a więc nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne; 2. obniżenie ostrości wzroku obu oczu V.o utr=0.5 wg. § 13 p. 1; 3. blizny po samookaleczeniu wg. § 3 p.5 z załącznika nr l do w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, nie powodują niezdolności do służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie P. D. zarzucił, iż ponowne badanie przed komisją lekarską ograniczyło się do pytania psychiatry czy skarżący uderzył się w głowę i na tej podstawie psychiatra określił stan zdrowia psychicznego. Oświadczył także, że leczy się w poradni psychiatrycznej, a jego problemy natury psychicznej nasiliły się po pobycie w Areszcie Śledczym. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, ponieważ ustalenie stanu zdrowia P. D. oparte na wynikach specjalistycznych badań lekarskich prowadzonych przez lekarzy upoważnionych do badań specjalistycznych dla potrzeb orzeczniczych WKL, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.) Organ uznał także, że skarżący w postępowaniu administracyjnym poza dwoma zaświadczeniami lekarskimi z Poradni Zdrowia Psychicznego [...] w Ł. nie przedstawił innej dokumentacji świadczącej o podnoszonej w odwołaniu długotrwałości leczenia psychiatrycznego lub zawierającej dane mogące powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny nasilenia zaburzeń ze strony stanu psychicznego dokonywanej przez badającego dla potrzeb TWKL w Ł. lekarza psychiatrę i dlatego nie stwierdzono potrzeby ponownego badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a., wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje zgodność decyzji z prawem materialnym oraz przepisami w postępowaniu administracyjnym ( art. 3 § 2 pkt 2 u.p.s.a.). Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z tego przepisu. Skarga jest zasadna. Podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie były rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr l - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz. U. nr 57, poz. 2788 ze zm.) Według § 2 tegoż rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § l właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiących załącznik nr l do rozporządzenia. Komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których była mowa wyżej na oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczącej przebiegu warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną, o ile taką służbę już pełniła. W uzasadnionych przypadkach komisja lekarska może wydać orzeczenie wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji lekarskiej (§18 ust. l i 2 cyt. rozporządzenia). Komisja odwoławcza orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich i tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarski, a także skierować badanego na obserwację szpitalną. Komisja może również przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania komisji, która wydała orzeczenie (§32 ust. l i 2 cyt. rozporządzenia). W §19 ust. l pkt 3 tego rozporządzenia stwierdza się, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 kpa). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Komisja I instancji rozpoznała u poborowego schorzenia z § 69 p. l, § l 3 p. l i § 3 p.5 rozporządzenia. Cytowane wyżej rozporządzenie w § 69 p. l wymienia nieprawidłową osobowość nieznacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne jako kwalifikujące kategorię zdrowia "A". Z kolei p. 2 § 69 wskazuje, iż nieprawidłowa osobowość znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne, podająca się korekcji kwalifikuje poborowego do kategorii "D" - niezdolny do służby wojskowej (...) w czasie pokoju. Jak wynika z treści przytoczonego § 69 pkt. l i 2 zawiera on zwroty niedookreślone, takie jak "znacznie" i "nieznacznie", chodzi tu o stopień upośledzenia zdolności adaptacyjnych, od którego zależy, czy poborowy będzie czy też nie będzie odbywał służbę wojskową. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000 r. (sygn. akt III SA 879/00) podkreślił, że tam gdzie obowiązujące przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem komisji jest dokładne uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu lub paragrafu. Inaczej rzecz biorąc w tej konkretnej sprawie należało skarżącemu wyjaśnić jaka jest różnica między stanem "nieznacznie" a "znacznie". W przeciwnym razie orzeczenie nie poddaje się kontroli. Przede wszystkim należy zauważyć, że zarówno decyzja wydana przez organ I instancji jak i decyzją wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie zaliczenia poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym wyżej wymogom przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i cytowanego rozporządzenia. W sytuacji gdy rozporządzenie wymienia określona jednostkę chorobową, której nasilenie kwalifikuje poborowego do kategorii "A" lub "D" organ orzekający ze szczególną starannością powinien uzasadnić swoje rozpoznanie. Ponadto zauważyć trzeba, iż organy orzekające nie odniosły się w uzasadnieniu decyzji do przedłożonych przez skarżącego zaświadczeń z Poradni Zdrowia Psychicznego [...] z dnia [...]r. oraz [...]r. Stanowisko w tej kwestii zostało przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę, która jednak nie jest integralną częścią wydanych w sprawie decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę organ orzekający powinien usunąć wyżej wskazane uchybienia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c"i art. 135 w związku z art. 152 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 2 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Wprawdzie w jego wyniku skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed Sądem Administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.