IV SA/Wr 33/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-02-12
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ubezwłasnienia lub jego zniesienia, mimo powołania się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, należy do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych na mocy Kodeksu postępowania cywilnego. Sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej w zakresie ściśle określonym przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a sprawy cywilne, takie jak ubezwłasnowolnienie, nie mieszczą się w tym zakresie. W związku z tym, skarga dotycząca ubezwłasnienia podlega odrzuceniu jako niewłaściwa dla sądu administracyjnego.Stan faktyczny
A. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo zatytułowane jako "skarga pod zarzutem naruszenia prawa", wnosząc o zniesienie własnego ubezwłasnowolnienia i zmianę orzeczeń sądów powszechnych. Skarżąca powołała się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z której dowiedziała się o swoim ubezwłasnowolnieniu. Sąd wezwał skarżącą do sprecyzowania przedmiotu skargi, informując o zakresie kontroli sądów administracyjnych i niewłaściwości tych sądów w sprawach o ubezwłasnowolnienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. w przedmiocie ubezwłasnowolnienia postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 11 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęło pismo A. G. (zwanej dalej stroną lub skarżącą) zatytułowane jako "skarga pod zarzutem naruszenia prawa", w treści którego strona opisała swoją sytuację rodzinną w konkluzji wnosząc o "(...) zniesienie ubezwłasnowolnienia ze względu na brak choroby psychicznej, niemożność opiekowania się synem, niemożność zawarcia związku małżeńskiego".
Zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania przedmiotu skargi przez wskazanie zaskarżonej decyzji oraz organu jaki ją wydał, a także sprawy której dotyczy. Strona została ponadto poinformowana o zakresie kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, wymaganiach formalnych skargi oraz sposobie jej wniesienia. Nadmieniono również, że sprawy o ubezwłasnowolnienie nie należą do właściwości sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca podała, że z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o nr [...] dowiedziała się o swoim ubezwłasnowolnieniu. Po opisaniu zapadłych w sprawie orzeczeń sądów powszechnych, skarżąca zwróciła się o "(...) zmianę postanowienia Sądu w Z. sygn. akt [...] na postanowienie Sądu z Ś. sygn. akt [...] (...)" oraz wniosła o zniesienie ubezwłasnowolnienia własnej osoby i ubezwłasnowolnienie I. G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 wskazanej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.
W badanej sprawie skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego powołując się na sygnaturę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Niemniej jednak przedmiotem żądania skarżącej była jedynie kwestia dotycząca własnego ubezwłasnowolnienia, o którym – jak twierdzi – miała się dowiedzieć dopiero z decyzji Kolegium wydanej w powołanym postępowaniu administracyjnym.
Wobec braku przesłanek do ubezwłasnowolnienia względnie konieczność sprostowania rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie w stosunku do nieprawidłowo oznaczonej osoby, skarżąca wniosła o zmianę orzeczeń sądów z Z. i Ś.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie dotyczy zatem kwestii bezpośrednio związanych z działalnością administracji publicznej podlegającą kontroli w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika bowiem z treści art. 544 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądów administracyjnych, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło