IV SA/Wr 332/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.D. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 332/15 oddalającego skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia wniosku. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 332/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2016 r., nadanym w tym samym dniu za pośrednictwem operatora pocztowego InPost S.A. skarżący wystąpił o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego wyroku. Powyższe żądanie wpłynęło do tutejszego Sądu w dniu 11 lipca 2016 r. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r. Sąd odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu Sąd powołał się m.in. na art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wskazując, że zgodnie z tym przepisem oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Sąd zwrócił uwagę, że strona nadała swoje żądanie w dniu 27 czerwca 2016 r., lecz skorzystała z usług operatora pocztowego InPost S.A., który nie był operatorem wyznaczonym. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p., Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy, co – zgodnie z art. 192 u.p.p. – nastąpiło z dniem 1 stycznia 2013 r. Jak wynika zaś z informacji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r., wydanej na podstawie art. 74 zd. 2 u.p.p., operatorem wyznaczonym od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. pozostała nadal wyłącznie Poczta Polska S.A. W takiej sytuacji datę złożenia wniosku należało określić na dzień jego wpływu do Sądu, tj. na dzień 30 czerwca 2016 r., gdyż art. 83 § 3 p.p.s.a. nie znajdował zastosowania. Ponadto Sąd powołał stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15, zgodnie z którym oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 u.p.p., nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6 p.p.s.a. poprzez wadliwe pouczenie polegające na niepoinformowaniu w zawiadomieniu o terminie rozprawy nazwy wyznaczonego operatora pocztowego, u którego oddanie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. W oparciu o powyższy zarzut skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; ewentualnie: 2) zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Ponadto wnoszący zażalenie zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z dnia 20 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na art. 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Wskazał, że pouczenie winno być kompletne. Zarzucił, że w pkt. 3 pouczenia dołączonego do zawiadomienia o terminie rozprawy brak jest wskazania nazwy wyznaczonego operatora pocztowego, u którego oddanie pisma jest równoczesne z wniesieniem go do Sadu. Podkreślił też, że tutejszy Sąd wielokrotnie doręczał skarżącemu pisma procesowe za pośrednictwem operatora pocztowego InPost S.A. a wówczas nie budziło to zastrzeżeń Sądu. W tych okolicznościach skarżący nie ponosi winy za ewentualne uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1198/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 25 lipca 2016 r. wskazując w uzasadnieniu, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wpłynął do Sądu I instancji w dniu 11 lipca 2016 r. i ten dzień należy uznać za datę jego zgłoszenia. Zdaniem Sądu orzekającego prawidłowo zatem odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu wskazano, że kwestie związane z brakiem pouczenia strony w zawiadomieniu o terminie rozprawy o różnych skutkach nadawania korespondencji u poszczególnych operatorów pocztowych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie. Okoliczność ta będzie przedmiotem oceny wniosku skarżącego o przywrócenie terminu w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w powołanym przepisie. Termin ten upłynął bowiem w dniu 5 lipca 2016 r. Nie jest przy tym kwestionowane przez skarżącego, że nie nadał on pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, jakim jest Poczta Polska S.A., a w placówce inPost S.A. W świetle przywołanych wyżej przepisów prawa, ustalenia wymaga po pierwsze: kwestia, czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu, że o uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności skarżący dowiedział się w dniu 12 sierpnia 2016 r. (z postanowienia Sądu z dnia 25 lipca 2016 r. odmawiającego skarżącemu uzasadnienia wyroku), to należy przyjąć, iż składając 19 sierpnia 2016 r. wniosek w tym zakresie dochował terminu 7 dni. Kolejną kwestią jest ustalenie, czy niedochowanie ustawowego terminu do złożenia skargi było wynikiem braku staranności skarżącego. Zdaniem Sądu, w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy, uchybienie terminu w złożeniu wniosku spowodowane było niepełnym pouczeniem skarżącego przez Sąd, co do treści art. 83 § 3 p.p.s.a. Zatem, nie można skarżącemu przypisać winy w niedotrzymaniu ustawowego terminu do złożenia wniosku. Z art. 83 § 3 p.p.s.a. wynika, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tymczasem skarżący w piśmie zawierającym zawiadomienie o terminie rozprawy został pouczony w pkt. 3, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Tym samym brak było wskazania nazwy operatora pocztowego, u którego oddanie pisma jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Dodatkowo uwzględniając brzmienie przepisu art. 6 p.p.s.a., jeżeli strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - sąd ma obowiązek czuwać, aby nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.