IV SA/Wr 333/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję D. Kuratora Oświaty we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oddala skargę D. Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...]r. – aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego wydanej przez dyrektora Gimnazjum nr [...] we W., decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 9 b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela /Dz.U. z 1997r. Nr 56, poz. 357 z póź. zm./, art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19, poz. 329/ oraz § 1 pkt 2 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. z 1998, poz. 433 ze zm./, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000, Nr 98 poz. 1071 z póź. zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, iż M. P. w dniu [...] r. otrzymała decyzję - akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19, poz. 329/. Na podstawie powyższego przepisu nauczyciele, zatrudnieni w dniu wejścia życie w/w ustawy (tj. 6 kwietnia 2000 r.) na podstawie umowy o pracę zgodnie z kwalifikacjami uzyskali w tym dniu, z mocy prawa, stopień nauczyciela kontraktowego. Z decyzji wynika, że M. P. w dniu [...] r. uzyskała z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego. W dniu [...] r. Prezydent W. wydał na podstawie art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Gimnazjum nr [...] we W. Organ I instancji wskazał, że zainteresowana nie posiadała w dniu wydania decyzji wymaganych kwalifikacji do zajmowanego stanowiska i wobec tego akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego został wydany z rażącym naruszeniem prawa. M. P. odwołała się od powyższej decyzji argumentując, że posiadała odpowiednie przygotowanie i decyzja Prezydenta W. jest nieprawidłowa. D. Kurator Oświaty będący w tej sprawie, na podstawie art. 9b ust. 7 Karty Nauczyciela organem wyższego stopnia, ustalił, że M. P. w dniu [...] r. była zatrudniona w Gimnazjum nr [...] we W., w niepełnym wymiarze godzin /1/2 etatu/, na stanowisku nauczyciela języka angielskiego /zaświadczenie wydane przez dyrektora Gimnazjum nr [...] we W., z dnia [...] r./. Zainteresowana legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu W. na kierunku biologia, w zakresie biologii ogólnej /nr dyplomu [...], z dnia [...] r./. Ponadto nauczycielka posiada "First Certificate in English" z [...] r. /nr [...]/, dyplom uzyskania stopnia naukowego doktora nauk biologicznych w zakresie biologii-zoologii /nr [...], z dnia [...]r./ oraz "Certificate in Advanced English" z [...]r. /nr [...]/ a także świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego pedagogiczno-metodycznego z zakresu nauczania języka angielskiego /nr [...], z dnia [...]r./ Kwalifikacje do nauczania języka obcego w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych zgodnie z przepisami § 7 ust. 2 obowiązującego, w dniu wydania decyzji przez dyrektora Gimnazjum nr [...] we W., rozporządzenia MEN z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. nr 98, poz. 433 ze zm./ posiadała osoba legitymująca się: - dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub zawodowych w zakresie odpowiedniej filologii obcej lub lingwistyki stosowanej i przygotowaniem pedagogicznym; - dyplomem ukończenia nauczycielskiego kolegium języków obcych; - odpowiednim, wymaganym w danym typie szkoły, poziomem wykształcenia, świadectwem egzaminu w zakresie zaawansowanej lub biegłej znajomości języka obcego, uznanym przez "Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu" oraz przygotowaniem pedagogicznym. Uznawanymi przez Ministerstwo dokumentami potwierdzającymi co najmniej zaawansowaną znajomość języka angielskiego są : Certificate in Advanced English /z oceną A, B lub C/, TOEFL /z wynikiem co najmniej 550 pkt. z testu, co najmniej 4,5 pkt. z egzaminu pisemnego - TWE oraz 230 pkt. z egzaminu ustnego – TSE/ a także Certificate of Proficiency in English. Wykaz tych dokumentów został zamieszczony w piśmie MEN 10 sierpnia 1995r. /DSW-4-0741-2/95/. M. P. posiadała poziom wykształcenia odpowiedni do nauczania w szkole /wykształcenie wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym/, natomiast wymagany kurs pedagogiczno-metodyczny z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego oraz certyfikat potwierdzający co najmniej zaawansowaną znajomość języka angielskiego uzyskała dopiero w [...] r. Zgodnie z §1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia przygotowaniem pedagogicznym jest nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, które powinny być nauczane w powiązaniu z kierunkiem kształcenia i praktyką pedagogiczną. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że przygotowanie uzyskane podczas studiów o specjalności biologia jest wystarczające do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego, chociaż niewątpliwie było powiązane z kierunkiem kształcenia nauczycielki. Przepisy rozporządzenia wskazują jednak jako zasadę, że osoba nauczająca danego przedmiotu lub prowadząca dany rodzaj zajęć musi legitymować się dyplomem studiów magisterskich na kierunku zgodnym (lub zbliżonym) z tym przedmiotem. Z tym kierunkiem musi być powiązane przygotowanie pedagogiczne. Należy zatem rozumieć, że jednocześnie jest ono powiązane z nauczanym przedmiotem. W rozporządzeniu wprowadzono szereg wyjątków, w których nauczyciele nie muszą mieć wyższego wykształcenia lub mogą legitymować się wykształceniem innym niż nauczany przedmiot pod warunkiem uzyskania kwalifikacji poprzez ukończenie dodatkowych kursów lub studiów podyplomowych jednak bezwzględnie, w każdej sytuacji, wymagane jest przygotowanie pedagogiczne. Tak jest również w przypadku kwalifikacji do nauczania języka, które posiada m.in. "osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i [...] świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne" – "nie jest wobec istotne czy osoba posiada przygotowanie pedagogiczne związane z kierunkiem ukończonych przez siebie studiów, ponieważ przepis ten reguluje kwestię kwalifikacji do nauczania języka oczywiste jest, że niezbędne jest przygotowanie do nauczania tego właśnie przedmiotu". Należy bowiem podkreślić, że sama wiedza merytoryczna z określonej dziedziny nie oznacza, że posiadająca ją osoba zna odpowiednie metody przekazania jej uczniom a temu ma służyć przygotowanie pedagogiczne. Nie ulega również wątpliwości, że metodyka nauczania biologii różni się od metodyki nauczania języka obcego. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o nadaniu M. P. stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w dniu [...]r. nie zostały spełnione wymogi określone w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r., na który powołał się dyrektor Gimnazjum nr [...] we W. wydając decyzję i nauczycielka nie nabyła z mocy prawa stopnia nauczyciela kontraktowego, ponieważ nie posiadała w tym dniu wymaganych kwalifikacji. W związku z powyższym mamy do czynienia z kwalifikowanym przypadkiem naruszenia prawa, bowiem do istniejącego stanu faktycznego zastosowano niewłaściwą regulację prawną. Wobec powyższego Prezydent W. prawidłowo rozstrzygnął o nieważności powyższej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto należy stwierdzić, że do zarzutów z odwołania dotyczących naruszenia art.. 6, 8 i 9 trudno się odnieść ze względu na nieprecyzyjne ich sformułowanie. W skardze na powyższą decyzję skarżąca oświadczyła, iż posiadała wymagane kwalifikacje do nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Skarżąca podniosła, iż kurs kwalifikacyjny pedagogiczno – metodyczny z zakresu nauczania języka angielskiego stał się wymagalny dopiero w wyniku ogłoszenia rozporządzenia MEN i S z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli /Dz.U. Nr 155, poz. 1288/. Uważa, iż zasadnym jest przyjęcie, na podstawie obowiązujących w 2000r. przepisów, że jakiekolwiek przygotowanie pedagogiczne było w tym czasie wystarczające do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjum. Skarżąca wskazała na zaświadczenie z English Language Centre o ukończeniu z zakresu języka angielskiego kursu doskonalenia prowadzonego przez szkołę wyższą /Uniwersytet W./ - która może prowadzić takie kursy: zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli /na podstawie rozporządzenia MEN z dnia 15 lutego 1999r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcenia, likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli – Dz.U. Nr 14, poz. 133/. Zaświadczenie niniejsze nie zostało wzięte pod uwagę, mimo iż jego oryginał został dołączony do odwołania. Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie zasad postępowania administracyjnego /art. 6, 8, 9 kpa/. W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu. Skarga podlega oddaleniu. W dniu 6 kwietnia 2000r. weszła w życie ustawa z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19, poz. 239/. Stosownie do art. 7 ust. 3 cyt. ustawy "Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony." Nauczyciele zatrudnieniu w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązującego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006r. o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. /ust. 6 art. 7 wyżej powołanej ustawy. Warunkiem uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy prawa na podstawie przywołanego przepisu art. 7 ust. 3 ustawy było więc posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji – w dniu 6 kwietnia 2000r. Natomiast kwestię kwalifikacji nauczycieli regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm./. W myśl § 7 ust. 2 pkt 4 wskazanego rozporządzenia "kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach wymienionych w § 2 i 2 a, z zastrzeżeniem ust. 1, oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach, wymienionych w § 3 posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwa państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwa odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego, przeprowadzanego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne". Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca w dniu wejścia w życie powołanej na wstępie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. była zatrudniona w Gimnazjum Nr [...] we W. na stanowisku nauczyciela języka angielskiego w wymiarze 9/18 etatu /zaświadczenie z dnia [...]r./. W tym dniu legitymowała się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu W. na kierunku biologia w zakresie biologii ogólnej /dyplom nr [...] z dnia [...]r./. Skarżąca posiadała nadto "First Cartificate in English" /z [...]r. w [...]/. Trafnie organ orzekający stwierdził, iż skarżąca nie mogła otrzymać aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, na podstawie art. 7 ust. 3 wyżej określonej ustawy bowiem w dniu [...]r. nie legitymowała się kwalifikacjami o których mowa w przepisie § 7 ust. 2 pkt 4 przywołanego rozporządzenia. Wymagany kurs pedagogiczno-metodyczny z zakresu metodyki nauczania języka angielskiego oraz certyfikat potwierdzający co najmniej zaawansowaną znajomość angielskiego skarżąca uzyskała dopiero w [...]r. W tym stanie rzeczy prawidłowo organ administracyjny uznał, iż decyzją z dnia [...]r. Nr [...] o nadaniu skarżącej stopnia awansu nauczyciela kontraktowego została wydana z rażącym naruszeniem prawa co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponieważ zaskarżone decyzje pozostają w zgodności z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.