IV SA/Wr 334/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. D. o wyłączenie: sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego NSA Julii Szczygielskiej, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-IIków oraz sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 334/15, ze skargi M. D., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], w przedmiocie przyznania zasiłku celowego, postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV (sędziowie Ci zostali wymienieni imiennie w sentencji niniejszego orzeczenia) od rozpoznania sprawy ze skargi wnioskodawcy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. (Nr [...]), wydaną w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu takiego żądania wnioskodawca wskazał, iż zarzuca sędziom "faworyzowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i prezydenta miasta W." w jego sprawach przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym we Wrocławiu, prowadzonych pod następującymi sygnaturami: IV SA/Wr 221/ 14; IV SA/Wr 226/14; IV SA/Wr 662/14; IV SAB/Wr 63/15 oraz IV SAB/Wr 64/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Ponadto, stosownie do treści art. 19 tej samej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały zatem przez ustawodawcę wskazane jedynie ogólnie. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym jednak należy, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego Sądu, Sąd rozpoznając wniosek, obowiązany jest nie tylko zbadać, czy występują podstawy wyłączenia, ale również czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadnić jego wyłącznie. Wskazać należy wreszcie, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 212/71, OSNCP 1972, Nr 3, poz. 55). Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia sędziów (wskazanych przez skarżącego) od orzekania w sprawie. W pierwszej kolejności wymaga dobitnego zaakcentowania, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą przesłanki określone w art. 18 p.p.s.a., które stanowić mogłyby podstawę do ewentualnego wyłączenia z mocy samej stawy któregokolwiek z sędziów orzekających w Wydziale IV tutejszego Sądu. Odnosząc się natomiast do argumentu, na który powołano się we wniosku o wyłączenie sędziów, Sąd doszedł do przekonania, że bezsprzecznie nie stanowi on przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Jako podstawę żądania wyłączenia wskazano rzekome "faworyzowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i prezydenta Miasta W. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu". Skarżący nie przedłożył jednak – co wymaga dodatkowego podkreślenia Sądu – żadnych dowodów uprawdopodobniających choćby tylko przedstawioną okoliczność. Przywołał jedynie sygnatury pięciu spraw, w których wniósł skargi do tutejszego Sądu, w tym trzech skarg na trzy odrębne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (sprawy: IV SA/Wr 221/14; IV SA/Wr 226/14 i IV SA/ Wr 662/14), a także dwóch – na bezczynność organu (sprawy: IV SAB/Wr 63/15 i IV SAB/Wr 64/15). W owych trzech sprawach (wspomnianych w pierwszej kolejności) zapadły już – jak ustalił Sąd – wyroki oddalające skargi skarżącego, a w pozostałych dwóch nie wydano jeszcze orzeczenia kończącego. Jednakże zarówno samo subiektywne przeświadczenie skarżącego co do tego, że sędziowie Wydziału IV tutejszego Sądu "faworyzują Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. i prezydenta miasta W.", jak i to, że w trzech z pięciu przywołanych przez skarżącego sprawach zapadły wyroki oddalające jego sprawy, nie stanowi i nie mogą stanowić przesłanek do żądania wyłączenia sędziów w sprawach tych orzekających. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 (ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 97) podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. także glosę A. Gomułowicza aprobującą stanowisko NSA sformułowane w tym postanowieniu, OSP 2008, z. 11, s. 916 i n.). Tym bardziej, że skarżący – niezadowolony z kierunku merytorycznych rozstrzygnięć zapadłych już w jego sprawach – mógł (poprzez wniesienie skarg kasacyjnych od tych orzeczeń) wszcząć instancyjną kontrolę legalności tych orzeczeń. Wszyscy sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli też oświadczenia o braku okoliczności tego rodzaju, że mogłyby one wywoływać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności każdego z nich, a także o braku podstaw, które dawałyby podstawę do wyłączenia ich od rozpoznania sprawy ze skargi wnioskodawcy, zarejestrowana pod sygn. Akt IV SA/Wr 334/15, w trybie art. 18 p.p.s.a. Mając na uwadze wszystkie dotychczasowe wywody, należało – na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. – orzec, jak w sentencji postanowienia.