IV SA/Wr 337/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-24

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze przysługuje rodzicowi, któremu sąd powierzył bieżącą pieczę nad dzieckiem w wyroku rozwodowym, mimo istnienia wcześniejszego postanowienia o opiece naprzemiennej?
Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze przysługuje temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem, co w przypadku zbiegu orzeczeń sądowych musi wynikać z aktualnego orzeczenia sądu powszechnego. W sytuacji, gdy wyrok rozwodowy powierzył pieczę nad dzieckiem jednemu z rodziców, zastępując wcześniejsze postanowienie o opiece naprzemiennej, organ administracyjny nie może samodzielnie ustalać faktycznego sposobu sprawowania opieki, lecz musi opierać się na treści orzeczenia sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że zgodnie z wyrokiem sądu okręgowego opiekę nad dziećmi sprawuje ojciec. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na postanowienia sądu okręgowego dotyczące opieki nad dziećmi. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, twierdząc, że opieka nad dzieckiem jest sprawowana naprzemiennie przez oboje rodziców na podstawie postanowienia zabezpieczającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 337/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 października 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, , Sędziowie:, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 października 2019 r., sprawy ze skargi J. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, , oddala skargę w całości., Wnioskiem z dnia 31 lipca 2018 r. J. S. (dalej: strona, skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę I. S. na okres świadczeniowy 2018/2019. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta W. Starszy Administrator w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. (dalej: organ pierwszej instancji) - działając na podstawie: art. 1, art. 4, art. 5, art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 i art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm., dalej: ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1465), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) - odmówił przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organ wskazał, że w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy we W., rozwiązując małżeństwo skarżącej, przyznał opiekę nad dziećmi: I. S. (dalej: pierwsze dziecko, syn) i I. S. (dalej: kolejne dziecko, córka) ojcu dziecka, w związku z czym to jemu, a nie skarżącej przysługuje świadczenie wychowawcze na córkę. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Strona zarzuciła organowi naruszenie: art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie - na podstawie nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] - że opiekę nad córką sprawuje wyłącznie ojciec dziecka w jego miejscu zamieszkania, podczas gdy faktycznie córką zajmują się oboje rodzice w ramach opieki naprzemiennej wykonywanej na podstawie postanowienia zabezpieczającego z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] wydanego w sprawie rozwodowej i "do chwili obecnej nieuchylonego przez ten sąd". Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy we W. udzielił zabezpieczenia na czas trwania procesu w ten sposób, że sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnimi dziećmi powierzył skarżącej, ustalając jednocześnie kontakty dzieci z ich ojcem poza miejscem zamieszkania dzieci i bez obecności skarżącej. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] Sąd uchylił postanowienie z dnia [...] stycznia 2018 r., udzielając zabezpieczenia na czas trwania procesu rozwodowego w ten sposób, że sprawowanie pieczy nad dziećmi powierzył obojgu rodzicom, wskazując, iż będą one przebywały u jednego z nich naprzemiennie tydzień na tydzień. W wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy we W., rozwiązując małżeństwo skarżącej, przyznał opiekę nad dziećmi ojcu dziecka, pozostawiając stronie prawo do współdecydowania w istotnych sprawach małoletnich dotyczących stanu zdrowia, wykształcenia i wychowania, jednocześnie udzielając zabezpieczenia na czas trwania procesu w ten sposób, że sprawowanie bieżącej pieczy nad dziećmi powierzył ojcu dziecka. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenie wychowawczego na kolejne dziecko, gdyż uprawnienie to przysługuje ojcu dziecka, jako osobie faktycznie sprawującej nad nim opiekę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła organowi naruszenie: art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie - na podstawie nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] - że opiekę nad córką sprawuje wyłącznie ojciec dziecka w jego miejscu zamieszkania, podczas gdy faktycznie córką zajmują się oboje rodzice w ramach opieki naprzemiennej wykonywanej na podstawie postanowienia zabezpieczającego z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] wydanego w sprawie rozwodowej i "do chwili obecnej nieuchylonego przez ten sąd". Strona wniosła również o: dopuszczenie dowodu z protokołu rozpraw z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie apelacji skarżącej i jej męża przed Sądem Apelacyjnym we W., przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka (męża skarżącej) na okoliczność sposobu sprawowania opieki nad córką w okresie od dnia 20 marca 2018 r. oraz dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego we W. (sygn. akt [...]) i Sądu Apelacyjnego we W. (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że podstawą ustaleń organu odwoławczego zawartych w zaskarżonej decyzji był nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] lipca 2018 r., zgodnie z którym na czas trwania postępowania rozwodowego, sprawowanie bieżącej opieki nad małoletnimi dziećmi powierzono ojcu dziecka. Tymczasem - jak wskazuje strona - w toczącym się postępowaniu "nie uchylono uprzednio obowiązujących postanowień zabezpieczających tego sądu". Zdaniem skarżącej, oceniając sytuację prawną dzieci na potrzeby postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, organ pominął obowiązujące postanowienie zabezpieczające z dnia [...] marca 2018 r., które - co najistotniejsze - do dnia dzisiejszego jest respektowane przez obojga rodziców. Strona podkreśliła, że obecnie w obrocie prawnym obowiązują dwa de facto konkurujące ze sobą orzeczenia, co nie może pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącej, sam fakt sprawowania przez nią opieki naprzemiennej nad dziećmi w ten sposób, że co tydzień dochodzi do zmiany opiekuna (opieka tydzień na tydzień) świadczy o spełnieniu przez nią wszystkich kryteriów, od których uzależnione jest przyznanie świadczenia wychowawczego. Podsumowując, strona stwierdziła, że niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności skutkowało nieprawidłowymi ustaleniami i w konsekwencji wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z protokołu rozprawy z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie apelacji skarżącej i jej męża przed Sądem Apelacyjnym we W. oraz odmówić przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka (męża skarżącej) oraz dowodu z akt sprawy Sądu Okręgowego we W. (sygn. akt [...]) i Sądu Apelacyjnego we W. sygn. akt ([...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko. Powodem odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było uznanie przez organy, że prawo do uzyskania przedmiotowego świadczenia przysługuje faktycznemu opiekunowi, tj. ojcu dziecka. Na wstępie rozważań wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Stosownie do art. 4 ust. 2 i 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. W myśl art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie, oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Wskazać należy, że definicja "rodziny", zawarta w art. 2 pkt 16 ustawy, co do zasady nakazuje zaliczać do rodziny dzieci wspólnie zamieszkujące z małżonkami, rodzicami, opiekunami faktycznymi. W końcowej części definicji ustawa przewiduje jednak, że w przypadku dziecka, które zgodnie z orzeczeniem sądu jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Pojęcie "miejsce zamieszkania" normują przepisy art. 25-28 ustawy z dnia 28 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm., dalej: k.c.). Stosownie do art. 26 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (§ 1). Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (§ 2). Co więcej, można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (art. 28). Podkreślenia wymaga, że również z treści art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika, iż istotnym kryterium, od którego uzależnione jest przyznanie jednemu z rodziców/opiekunów dziecka świadczenia wychowawczego w sytuacji zbiegu prawa do świadczeń, jest faktyczne przebywanie dziecka u danego rodzica. Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci posługuje się tu sformułowaniem "opieki nad dzieckiem" i zwrot ten, na gruncie ustawy, należy rozumieć jako faktyczną pieczę nad dzieckiem. Stosownie do art. 22 ustawy w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 (dotyczące przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego) stosuje się. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego, a dokładnie tej jego części, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, dalej: k.p.c.), akt ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Jednakże, ani ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ani też żaden inny akt prawny, w tym k.p.c., czy przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 682, w skrócie: k.r.o.), nie zawierają definicji pojęcia "opieki naprzemiennej", użytego przez ustawodawcę w cytowanym art. 2 pkt 16 ustawy. Pojęcie "opieki naprzemiennej" do polskiego porządku prawnego wprowadzone zostało ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1062). Wskazać należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.r.o. w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 58 § 1a k.r.o. w braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. W myśl zaś art. 58 § 1b k.r.o. na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu prowadzącego dane postępowanie administracyjne, a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2640/17, z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2997/17, z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2088/17, z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2302/17, z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1807/17, z dnia 11 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1506/17, z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1046/17, z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 778/17, z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 947/17 dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione - wbrew twierdzeniu skargi - do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez danego z rodziców. Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tejże opieki okoliczności indywidualnej sprawy, a w szczególności konfrontujący oczekiwania rodziców wykonujących władzę rodzicielską z dobrem dziecka jako wartością dominującą (art. 95 § 3 k.r.o.). Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy rozstrzygając kwestię uprawnienia do uzyskania świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko, słusznie uznały, że świadczenie to należy się osobie faktycznie sprawującej opiekę nad tym dzieckiem. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że na dzień wydania decyzji odmawiającej stronie przyznania wnioskowanego świadczenia ([...] marca 2019 r.) oraz decyzji utrzymującej ją w mocy ([...] maja 2019 r.), wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi skarżącej (w tym córką, której dotyczył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego) zostało powierzone przez Sąd Okręgowy we W. ojcu dzieci (pkt II sentencji wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...] rozwiązującego małżeństwo skarżącej), a skarżącej pozostawiono prawo do współdecydowania w istotnych sprawach małoletnich dotyczących zdrowia, wykształcenia i wychowania. W wyroku tym Sąd Okręgowy w sposób szczegółowy określił sposób kontaktowania się strony z małoletnimi dziećmi poza ich miejscem zamieszkania (pkt V sentencji wyroku), udzielając jednocześnie zabezpieczenia na czas trwania procesu w ten sposób, że sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnimi dziećmi powierzył ojcu dziecka, ustalając miejsce pobytu dzieci w każdorazowym miejscu zamieszkania ich ojca (pkt XI sentencji wyroku). Nie ma przy tym znaczenia - niekwestionowany przez organy - fakt nieprawomocności wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] lipca 2018 r., gdyż wniesienie przez stronę i jej męża apelacji od powyższego wyroku nie miało wpływu na wykonalność zawartego w nim postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia roszczeń na czas trwania procesu rozwodowego. Zawarte w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. postanowienie zabezpieczające w przedmiocie bieżącej opieki nad córką skarżącej zmieniło (uchyliło) dotychczasowe ustalenia zawarte w wydanym w trakcie trwania postępowania rozwodowego postanowieniu z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...], które ustanawiało opiekę naprzemienną obojga rodziców nad małoletnimi dziećmi. Postanowienie zabezpieczające zawarte w wyroku z dnia [...] lipca 2018 r. - obowiązujące zarówno w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji jak i w dniu wydania utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego - nie zawiera rozstrzygnięcia, według którego małoletnie dzieci skarżącej mają pozostawać pod opieką naprzemienną rodziców. Nie znajduje przy tym uzasadnienia zawarta w skardze argumentacja, zgodnie z którą na dzień orzekania przez organy, w obrocie prawnym obowiązywały de facto dwa konkurujące ze sobą orzeczenia, tj. postanowienie zabezpieczające z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] i wyrok rozwiązujący małżeństwo strony z dnia [...] lipca 2018 r. sygn. akt [...], odmiennie regulujące kwestię sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi. Z treści rozstrzygnięcia z dnia [...] lipca 2018 r. wynika bowiem bezspornie, że wcześniejszą opiekę naprzemienną - ustanowioną w postanowieniu zabezpieczającym z dnia [...] marca 2018 r. - zastąpiono pieczą sprawowaną przez ojca dziecka. Jak słusznie wyjaśniło Kolegium w odpowiedzi na skargę, postanowienie zabezpieczające cechuje jego tymczasowość, co z kolei wiąże się z możliwością jego uchylenia i zastąpienia postanowieniem odmiennej treści (również zawartym w treści wyroku - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Główną bowiem rolą postępowania zabezpieczającego jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej roszczeń na czas trwania procesu (w rozpatrywanej sprawie procesu w sprawie rozwodowej). W świetle powyższego, za nieuzasadnione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi są bowiem - o czym była mowa powyżej - sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego, należą zatem do właściwości sądu powszechnego. W konsekwencji, organ odwoławczy nie był zobowiązany do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowo przeprowadzona przez organ wykładnia art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazuje, że o istnieniu opieki naprzemiennej - w rozumieniu powołanego przepisu - można mówić jedynie w sytuacji, w której wynika ona z orzeczenia sądu powszechnego. W treści zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, z jakich przyczyn w sprawie nie zachodzi opieka naprzemienna, wskazując, że rozstrzygające w kwestii sprawowania pieczy nad małoletnimi dziećmi (w tym córki, której dotyczy wnioskowane świadczenie) jest postanowienie zabezpieczające zawarte w wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] lipca 2018 r. Dokonanie przez organy orzekające, na tle wskazanych regulacji normatywnych, odmiennej od oczekiwań skarżącej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania, że doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem składu orzekającego, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, stosując zasady postępowania wynikające z art. 7 i art. 77 w związku z art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło