IV SA/Wr 337/24

PostanowienieWSA we Wrocławiu2024-09-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez prezesa zarządu, wykazało swoje umocowanie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, przedstawiając jedynie regulamin stowarzyszenia i wydruk z ewidencji stowarzyszeń zwykłych, bez zaświadczenia o wpisie i uchwały wszystkich członków o udzieleniu pełnomocnictwa do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu?
Ratio decidendi
Skarga stowarzyszenia zwykłego podlega odrzuceniu, jeśli strona nie wykaże umocowania do jej wniesienia. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, wymagającą nie tylko przedstawienia regulaminu i wydruku z ewidencji, ale przede wszystkim zaświadczenia o wpisie do ewidencji oraz uchwały wszystkich członków stowarzyszenia o udzieleniu pełnomocnictwa do dokonania tej czynności.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych, w tym do wykazania umocowania osoby podpisującej skargę oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających zgodę wszystkich członków na wniesienie skargi jako czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Stowarzyszenie przedłożyło regulamin i wydruk z ewidencji, ale nie wykazało umocowania w sposób wymagany przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi P. z siedzibą w K. na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej z dnia 24 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej – P. z siedzibą w K. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. P. z siedzibą w K. (dalej jako: strona skarżąca, Stowarzyszenie) pismem z 24 czerwca 2024 r. wniosła skargę na decyzję Rektora Politechniki Wrocławskiej w przedmiocie wskazanym w sentencji. W wykonaniu zarządzenia z 26 lipca 2024 r. wezwano stronę skarżącą do złożenia do akt sprawy: 1) dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wskazującego umocowanie do działania w imieniu strony przez osobę podpisaną pod skargą oraz w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi; 2) dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu potwierdzającego udzielenie przez wszystkich członków stowarzyszenia uprzedniej zgody oraz pełnomocnictwa zarządowi do wniesienia skargi, stosownie do art. 41a ust. 2 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 poz. 2261 ze zm.) – dalej: "Prawo o stowarzyszeniach", w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że odpis powyższego wezwania został doręczony 29 lipca 2024 r. (dowód: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia ePUAP– k. 60 akt sąd.), zatem termin na uzupełnienie braku formalnego upływał 5 sierpnia 2024 r. W piśmie z 31 lipca 2024 r. stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie, Stowarzyszenie stwierdziło, że umocowanie M. Z. – Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, który podpisał się pod skargą, wynika z regulaminu Stowarzyszenia oraz wydruku z ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostwo Powiatowe we Wrocławiu. Do pisma załączono odpis regulaminu Stowarzyszenia oraz wydruk z ewidencji stowarzyszeń. Strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych wskazanych w wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, jakim jest m.in. podpisanie pisma przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do regulacji zawartej w art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w przypadku skargi obarczonej brakami formalnymi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. W świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca przedłożyła wydruk ewidencji stowarzyszeń zwykłych Starostwa Powiatowego we Wrocławiu, znajdującej się na stronie internetowej BIP Powiatu Wrocławskiego. Nie przedłożyła zaś zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 40a ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji. W świetle tego przepisu, wpis do ewidencji prowadzonej przez starostę, jako organ nadzorujący (art. 8 ust. 5 pkt 2 Prawa o stowarzyszeniach), jest potwierdzeniem podmiotowości prawnej stowarzyszenia zwykłego. W związku z tym osoba reprezentująca stowarzyszenie zwykłe, wykonując obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu stowarzyszenia musi przedstawić nie tylko regulamin stowarzyszenia, ale również zaświadczenie o wpisie stowarzyszenia do ewidencji, prowadzonej przez organ nadzorujący. Wydruk ewidencji stowarzyszeń zwykłych zaś nie stanowi zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Stosownie natomiast do art. 41a Prawa o stowarzyszeniach stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (ust.1). Natomiast podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności (ust. 2). Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że wniesienie skargi w imieniu stowarzyszenia zwykłego do wojewódzkiego sądu administracyjnego należy uznać za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Ustawodawca w art. 41a ust. 1-5 Prawa o stowarzyszeniach jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, o czym świadczy użycie w treści przepisu sformułowania "w szczególności". Należy zauważyć, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wiąże się z rozstrzygnięciem przez ten sąd konkretnej sprawy, co może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi dla wszystkich członków stowarzyszenia. Wynika to z treści art. 40 ust. 1b Prawa o stowarzyszeniach, który stanowi, że każdy członek odpowiada za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Stąd wola wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego powinna być wyrażona poprzez udzielenie pełnomocnictwa. . Przedstawiciel nie może działać przed sądami administracyjnymi jedynie na podstawie funkcji powierzonej mu w regulaminie, bowiem regulamin jako dokument statuuje tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyr. NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1650/18). W tym stanie rzeczy, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego wymagana jest zgoda wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego, o jakiej mowa w art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Mając na uwadze powyższe, w związku z brakiem przedstawienia przez Stowarzyszenie dokumentów wykazujących umocowanie M. Z. – Prezesa Zarządu Stowarzyszenia do wniesienia skargi w imieniu Stowarzyszenia, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skargę odrzucił o czym orzeczono w pkt I sentencji. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt II sentencji postanowienia sąd orzekł o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło