IV SA/Wr 338/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. po rozpatrzeniu odwołania Z. H. – dalej: wnioskodawca, strona, skarżący, zainteresowany, od decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy K., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 8, art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 z późn.zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że opisaną wyżej decyzją odmówiono Z. H. przyznania zasiłku stałego. W decyzji podano, że Z. H. uzyskuje dochód w wysokości [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do wnioskowanego świadczenia. Ponadto strona odmówiła podjęcia zatrudnienia socjalnego w Centrum Integracji Społecznej Gminy K. Od wyżej wymienionej decyzji odwołał się w ustawowym terminie Z. H., który oświadczył, że się z nią nie zgadza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę ustaliło następujący stan faktyczny. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygając sprawę. W dniu [...] kwietnia 2019 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy K. wpłynął wniosek Z. H. o przyznanie zasiłku stałego od [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] lutego 2020 r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] lutego 2019 r. zaliczono Z. H. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] lutego 2020 r. Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pracy dorywczej, za którą otrzymuje wynagrodzenie [...] zł miesięcznie, pomocy matki [...] zł miesięcznie, dodatku mieszkaniowego [...] zł. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł. Organ przywołał treść art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Stwierdził, że strona posiadając dochód w kwocie [...] zł nie może uzyskać prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Z. H. odmówił podjęcia proponowanej mu pracy w Centrum Integracji Społecznej w K. ponieważ stwierdził, że zaproponowano mu zbyt niskie wynagrodzenie. Z pisma Centrum Integracji Społecznej Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, że po podpisaniu Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego uczestnikowi przysługuje comiesięczne świadczenie integracyjne, które po okresie próbnym trwającym 30 dni wynosi [...] zł brutto, otrzymuje również paczkę żywnościową oraz odzież roboczą. Oznacza to, że strona zrezygnowała z wynagrodzenia w wyższej kwocie niż otrzymuje obecnie z prac dorywczych. Organ podkreślił, że w myśl art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania Z. H. zasiłku stałego. Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Stwierdził, że pracownik socjalny "poopisywał rzeczy takich, które nie pokrywają się z rzeczywistą prawdą". Podał, że pracownik mu dyktował, a skarżący pisał. Kwotę [...] zł pożyczył jednorazowo od matki. Jak nie ma pieniędzy na jedzenie to chodzi do lasu po drzewo, które sprzedaje znajomym. Był nieświadomy tego co pisał i podpisywał. Do odwołania dołączył oświadczenie matki. Wniósł o przyznanie wnioskowanego zasiłku wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, polega na weryfikacji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnieść z urzędu. Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona wedle wskazanych wyżej zasad nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku stałego. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 37 oraz 11 ust. 2 i art. 4 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) – dalej ustawa. Art. 37 ustawy mówi: 1. Zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. 2. Zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. 3. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. 4. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje. 5. Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego. 6. Przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Art. 11 ust. 2 ustawy stanowi: Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym albo asystentem rodziny, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwania szkolenia (...) może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymaniu świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Podstawę do wydania zaskarżonych decyzji stanowił stan faktyczny ustalony przez organ I instancji w drodze wywiadu przeprowadzonego ze skarżącym oraz dokumenty przedstawione przez skarżącego. Zainteresowany przedłożył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Niepełnosprawności w K., z dnia [...] lutego 2019 r., mocą którego zaliczono skarżącego do stopnia niepełnosprawności – umiarkowanego; orzeczenie wydano do [...] lutego 2020 r. Stwierdzono, że może podjąć pracę w warunkach chronionych. Skarżący jest osobą bezrobotną, jednak pracuje dorywczo i z tego tytułu osiąga dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto matka skarżącego wspiera go comiesięczną kwotą [...] zł; otrzymuje też dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. W związku z powyższym dochód miesięczny skarżącego to kwota [...] zł. W dniu [...] kwietnia 2019 r. zaproponowano wnioskodawcy udział w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej Gminy K. Po podpisaniu Indywidualnego Programu Zatrudnienia Socjalnego uczestnikowi przysługiwało comiesięczne świadczenie integracyjne, które po trwającym 30 dni okresie próbnym wynosiło [...] zł brutto, paczka żywnościowa, odzież robocza. Skarżący odmówił podjęcia indywidualnego programu zatrudnienia. Powyższe dane wynikają z pisma Centrum Integracji Społecznej Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz adnotacji dokonanej przez pracownika socjalnego na wniosku o skierowanie do uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez Centrum Integracji Społecznej. W oświadczeniu strony z dnia [...] kwietnia 2019 r., podpisanym przez skarżącego, podał, że nie podjął zatrudnienia w Centrum z uwagi na niskie zarobki. Przyznał też, że matka co miesięcznie daje mu [...] zł. Z treści powołanych przepisów i stanu faktycznego należy wyprowadzić wniosek, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie – zasiłek stały. Podstawą prawną odmowy stanowią powołane na wstępie przepisy. Z art. 37 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie to przysługuje osobie, której dochód jest niższy niż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Z ustaleń organu pomocowego wynika, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą. Skarżący zaś posiada dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo, do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł. W tym momencie Sąd jednocześnie stwierdza, że nie daje wiary oświadczeniu skarżącego zawartemu w skardze, oraz złożonemu oświadczeniu jego matki S. U., że pożyczyła skarżącemu kwotę [...] zł i pożyczka miała charakter jednorazowy. Gdyby tak istotnie było, skarżący nie złożyłby oświadczenia o stałej, co miesięcznej pomocy matki między innymi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Niewiarygodne jest też stwierdzenie, że skarżący nie wiedział co pisze i podpisuje, a także nie rozumiał co, jak twierdzi, dyktował mu pracownik socjalny. Odrębną podstawą do odmowy przyznania świadczenia jest odmowa podjęcia zatrudnienia w Centrum Integracji Społecznej Gminy K., niewątpliwie jest to odmowa współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej. Podjęcie pracy w ramach propozycji Centrum dawałoby skarżącemu możliwość stałego dochodu i wsparcia rzeczowego. Skarżący będąc osobą bezrobotną miałby możliwość stałego zatrudnienia. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że organy wydające zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa, zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z tym na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.