IV SA/Wr 339/17

|Sygn. akt IV SA/Wr 339/17 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 8 listopada 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , Sędziowie:, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r., sprawy ze skargi T. J., na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, , oddala skargę w całości., | Przedmiotem skargi jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 25 maja 2017 r. nr [...], uchylająca w części decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u T. J. i umarzająca postępowanie w części dotyczącej wymienionych w osnowie decyzji zakładów pracy oraz utrzymująca w mocy w pozostałej części decyzję organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 1 kwietnia 2015 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u T. J. – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Jak ustalono, T. J. po ukończeniu nauki zawodu od 1977 r. do 2005 r. pracowała w różnych zakładach pracy jako szwaczka i szwaczka maszynowa. W 2005 r. podjęła przez Agencję Pracy Tymczasowej zatrudnienie na stanowisku pomocnika montera zaworów, świadcząc pracę na rzecz [...] sp. z o. o. we W. Następnie od dnia 3 kwietnia 2006 r. została zatrudniona na stanowisku montera zaworów bezpośrednio przez [...] sp. z o. o. Praca montera zaworów jest pracą zmianową, polegającą na montażu elementów układów hamulcowych, ich teście funkcjonalnym oraz kontroli wzrokowej i pakowaniu. Jest to praca z przewagą wysiłku fizycznego, wymagająca sprawności obu rąk, podnoszenia i przenoszenia ciężarów oraz dobrej ostrości wzroku. Praca wykonywana jest w pozycji stojącej lub siedzącej, w zależności od organizacji linii montażowej. Pracownicy, w obrębie linii o wielu podstanowiskach pracy wykonują różne etapy montażu, zgodnie z harmonogramem rotacji. Monter zaworów, niezależnie od linii produkcyjnej, typu produkowanego zaworu/części wykonuje liczne, często szybkie, powtarzalne ruchy prostowania i zginania nadgarstków, ruchy skrętne, ruchy wymagające chwytu pęsetowego kciukiem i palcem wskazującym dłoni prawej, które przerywane są ruchami obu rąk podczas przenoszenia ręcznego (przez unoszenie i manipulację) montowanego elementu, wymagającego użycia siły oraz zacisku dłoni na narzędziach elektrycznych lub pneumatycznych i ręcznych podczas stosowania ich w procesie montażu. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. w orzeczeniu z dnia 24 czerwca 2015 r. nr [...] nie stwierdził u T. J. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W orzeczeniu wskazano, że stwierdzone zmiany w obwodowym układzie nerwowym nie mogą być uznane za chorobę zawodową, albowiem z analizy przebytego narażenia wynika, że jako monter zaworów wprawdzie wykonywała czynności obciążające stawy nadgarstkowe, ale wykonywane czynności były zróżnicowane, nie wymagały użycia dużych sił, odbywały się z użyciem narzędzi ograniczających ruchy powtarzalne. Praca nie miała charakteru monotypowej, stwarzającej ryzyko ucisku na nerwy pośrodkowe. Dodatkowo u pacjentki stwierdzono istnienie uznanych pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju cieśni nadgarstka, takich jak: hipercholesterolemia, wiek okołomenopauzalny, współistnienie zmian korzeniowych z odcinka szyjnego kręgosłupa. Choroby zawodowej nie rozpoznał również bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 24 listopada 2015 r. nr [...], uznając że wprawdzie praca obciążała kończyny górne, ale nie nosiła cech monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych; czynności były różnorodne, zmienne w czasie, dostosowane pod względem tempa do możliwości pracownika, nie stwarzające długotrwale warunków do utrzymywania się podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka. W opinii uzupełniającej z dnia 10 grudnia 2015 r. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wyjaśnił, że czynności, które wykonywała pacjentka nie powodowały utrzymywania się w dłuższym czasie podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka. Wystąpiły również u badanej uznane pozazawodowe czynniki ryzyka zespołu cieśni nadgarstka. Brak jest aktualnie objawów klinicznych i neurograficznych zespołu cieśni nadgarstka. Organ pierwszej instancji wskazał, że zdaniem biegłych lekarzy specjalistów w zakresie medycyny pracy sposób wykonywania pracy przez stronę na stanowisku montera zaworów nie spowodował z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem rozpoznanego u strony schorzenia. Jeśli orzeczenia lekarskie stwierdzały brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organ administracji związany był takimi ustaleniami. W odwołaniu strona zarzuciła, że argumenty organu pierwszej instancji dotyczące ergonomii pracy i ilości wykonywanych zaworów w ilości 50 sztuk nie odpowiadają rzeczywistości, ponieważ ergonomia została wprowadzona od 2010 r. i ten proces nie jest zakończony, a podana norma obowiązywała bardzo rzadko. Praca wykonywana jest na linii w trzy osoby i pracownik montujący zawory ma do wykonania nawet 240 sztuk. W 2015 r. pracownica BHP miała krytyczne uwagi do pracowników kierowanych do ośrodka medycyny pracy, co świadczy o powszechności przypadków występowania cieśni nadgarstka w zakładzie pracy i fakt ten jest pominięty w uzasadnieniu decyzji. Uwagi dotyczące okresu menopauzy są poniżające, a choroba cholesterolozy nie została stwierdzona. Nieznacznie podwyższony poziom cholesterolu nie wskazuje na taką chorobę i nie można powoływać się na ten fakt w uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części i umorzył postępowanie w części dotyczącej wymienionych w osnowie decyzji zakładów pracy oraz utrzymał w mocy w pozostałej części decyzję organu pierwszej instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, dwie niezależne placówki diagnostyczno – orzecznicze, uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych nie kwestionują rozpoznania klinicznego – prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka, ale wykluczają związek przyczynowo – skutkowy schorzenia z warunkami pracy na stanowisku montera zaworów. Zdaniem lekarzy specjalistów medycyny pracy czynności wykonywane przez stronę nie można zaliczyć do prac mających charakter ruchów monotypowych, tj. długotrwałych, wielokrotnie powtarzanych w bardzo krótkich odstępach czasowych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, wykonywanych z dużą częstością w trakcie całego trwania zmiany roboczej. Specyfika pracy na stanowisku montera zaworów wiązała się z wykonywaniem wielu różnorodnych czynności, zmiennych w czasie, dostosowanych pod względem tempa do możliwości pracownika i niemających charakteru ruchów monotypowych nadgarstków, które stwarzałyby ryzyko rozwoju neuropatii z ucisku. Analiza dokumentacji medycznej strony wskazuje na istnienie dolegliwości w obrębie kręgosłupa – zmiany zwyrodnieniowo – dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego, zmiany zwyrodnieniowe rąk, zaburzenia hormonalne okresu okołomenopauzalnego, co zdaniem lekarzy orzeczników jest czynnikiem rozwoju zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia pozazawodowego. Podkreślono, że bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia bądź sprzecznie z nimi organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej. Organ nie dysponując wiadomościami specjalnymi nie może wdawać się w merytoryczną dysputę w zakresie orzecznictwa medycznego. Także opinia strony, która nie posiada wiedzy specjalistycznej, nie może być przez organ traktowana jako kontrargument dla opinii medycznej lekarzy specjalistów, upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził brak jakiegokolwiek związku w zakresie łączenia dolegliwości zdrowotnych strony w okresie zatrudnienia jako szwaczka w wyszczególnionych w decyzji zakładach pracy. Jak wykazało dochodzenie epidemiologiczne, objawy zespołu cieśni nadgarstka wystąpiły u strony w 2012 r., tj. 7 lat po zakończeniu pracy na stanowisku szwaczki w tych zakładach pracy. Gdyby objawy neuropatii z ucisku miały związek z narażeniem zawodowym na stanowisku szwaczki w latach 1976 – 2005, to objawy choroby winny wystąpić w okresie pracy na tym stanowisku lub do roku od jej ustania, tj. do 2006 r. Z tych względów należy zdaniem organu odwoławczego, uznając postępowanie w części dotyczącej zakładów pracy zatrudniających stronę w charakterze szwaczki za bezprzedmiotowe, wyeliminować w tej części decyzję organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniósł o ponowne skierowanie jej na badania lekarskie w celu ustalenia choroby zawodowej. Strona wskazała, że w decyzji wymieniono zakłady pracy, w których była zatrudniona, jednak nie wymieniono zakładu pracy, w którym nabyła chorobę zawodowa. O firmie [...] jest napisane dopiero w uzasadnieniu decyzji. Nie uwzględniono dokumentów dołączonych do odwołania. Badanie z dnia 9 listopada 2016 r. wykazało cieśnię nadgarstka lewej ręki. Jednakże nie uwzględniono wyników badania lewej ręki. Analiza na stronie 9 decyzji jest nierzetelna, ponieważ nie donosi się do okresu, w którym strona pracowała. Strona razem z pracownikiem Sanepidu i pracownikiem BHP przejrzeli około 50 % stanowisk pracy strony. W 2016 były one lepiej wyposażone niż w trakcie 10 – letniego zatrudnienia strony. Występowanie cieśni nadgarstków u pracowników [...] nie zainteresowało inspektora. Wielokrotnie częstsze niż w innych zakładach pracy przypadki cieśni w [...] powinny zostać zbadane. Przebieg leczenia cieśni u pracowników [...] można zbadać w przychodni Medicover. W odpowiedzi na skargę D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2017 r. skarżąca zarzuciła, że opinie lekarskie są nierzetelne, a w firmie [...] straciła zdrowie. Według skarżącej obraźliwe są twierdzenia dotyczące okresu menopauzy, rzekomej przyczyny schorzenia. Pracownicy [...] mają zapewniony pakiet zdrowotny w przychodni Medicover, która wielu pracowników [...] kieruje na badania w kierunku cieśni nadgarstka. Choroba ta jest skutkiem głównie wibracji przy pracy ręcznymi elektronarzędziami. W aktach sprawy brak jest informacji z przychodni Medicover. Nie oceniono warunków pracy w okresie zatrudnienia skarżącej, a Sanepid otrzymał nagrania z 2016 r. po modernizacji stanowisk pracy. Aby nie zarzucać zagranicznemu zakładowi pracy braku przestrzegania przepisów BHP, szuka się innych przyczyn schorzenia i umarza postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Stosownie do art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych mają pierwszeństwo przed stosowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną. Orzeczenie lekarskie wydaje się m. in. na podstawie oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego (§ 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na postawie art. 2981 Kodeksu pracy, przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia). W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Wystąpienie wszystkich tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich. Natomiast sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę. Postępowanie administracyjne prowadzone było w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczął postępowanie kierując pracownika na badanie do właściwej jednostki orzeczniczej w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. W sprawie zebrano dostateczny materiał dowodowy, sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego pracownika, wydano orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie budzą wątpliwości, są jednoznaczne, rzetelne i obiektywne. Wydane zostały na podstawie właściwie sporządzonej analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej. Orzeczenie lekarskie DWOMP z dnia 24 czerwca 2015 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka zostało wydane w oparciu o przeprowadzone badania neurologiczne, ortopedyczne i neurograficzne skarżącej oraz dokumentację medyczną. Rozpoznano zespół cieśni nadgarstka prawego, stan po leczeniu operacyjnym IV – tego palca zatrzaskującego ręki lewej w kwietniu 2015 r., dyskopatię odcinka szyjnego kręgosłupa na poziomie C5 – C6 oraz zmiany wytwórcze w tym odcinku, podejrzenie zespołu górnego otworu klatki piersiowej po prawej stronie. Jednocześnie stwierdzono, że zmiany w obwodowym układzie nerwowym nie mogą być uznane za chorobę zawodową, albowiem z analizy narażenia zawodowego wynika, że jako monter zaworów wprawdzie wykonywała czynności obciążające stawy nadgarstkowe, ale wykonywane czynności były zróżnicowane, nie wymagały użycia dużych sił, odbywały się z użyciem narzędzi ograniczających ruchy powtarzalne. Praca nie miała charakteru monotypowej, stwarzającej ryzyko ucisku na nerwy pośrodkowe. Dodatkowo u pacjentki stwierdzono istnienie uznanych pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka: hypercholesterolemia, wiek okołomenopauzalny, współistnienie zmian korzeniowych z odcinka szyjnego kręgosłupa. Również Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 24 listopada 2015 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, po obserwacji klinicznej zainteresowanej w Klinice IMPiZŚ od 2 listopada do 6 listopada 2015 r., nie znalazł podstaw do rozpoznania u badanej bezspornie lub co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Pod uwagę wzięto wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, a także istniejące u badanej uznane, pozazawodowe czynniki ryzyka zespołu cieśni nadgarstka takie jak: płeć żeńska, zaburzenia hormonalne okresu okołomenopauzalnego, zmiany zwyrodnieniowe rąk, przy współistnieniu zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych odcinka szyjnego kręgosłupa. Przeanalizowano też sposób wykonywania czynności zawodowych, stwierdzając że praca obciążała kończyny górne, ale nie cechowała ją monotypia w zakresie stawów nadgarstkowych, były to czynności różnorodne, zmienne w czasie, dostosowane pod względem tempa do możliwości pracownika, nie stwarzające długotrwale warunków do utrzymywania podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka. W dodatkowych wyjaśnieniach z dnia 10 grudnia 2015 r. IMPiZŚ wskazał, że podstawą oceny narażenia zawodowego były informacje uzyskane w trakcie hospitalizacji od pacjentki i podany przez nią opis wykonywanych czynności zawodowych, karta oceny narażenia zawodowego, sygnowana przez specjalistę ds. BHP w zakładzie pracy oraz załączone szczegółowe opisy czynności na poszczególnych liniach montażowych przy których pracowała strona. Pozwoliło to przyjąć, że pacjentka wykonywała na jednym stanowisku montażowym wiele różnych, powtarzalnych czynności, z których nie wszystkie sprzyjały utrzymywaniu w dłuższym przedziale czasowym podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka. Wykluczono też związek objawów chorobowych z warunkami na stanowisku szwaczki. Ponadto po zapoznaniu się z dokumentacją związaną z przeprowadzoną w dniu 9 września 2016 r. wizytacją stanowiska pracy zainteresowanej wraz z dokumentacją filmową oraz dodatkowa dokumentacją medyczną złożoną przez pacjentkę, DWOMP w piśmie z dnia 10 listopada 2016 r. wskazał, że opisane i sfilmowane warunki pracy na stanowisku montera zaworów nie potwierdzają wykonywania czynności o charakterze monotypowym. Praca obciążała obie ręce, praca była zmienna w czasie, a czynności różnorodne, nie połączone z długotrwałym naciskiem na pnie nerwów pośrodkowych w długich przedziałach czasowych i wymuszonym tempie pracy. Również IMPiZŚ w piśmie z dnia 26 października 2016 r., po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, dotyczącym wizytacji stanowiska pracy pacjentki oraz dodatkową dokumentacją medyczną przedłożona przez zainteresowaną nie znalazł podstaw do weryfikacji wydanego w dniu 24 listopada 2015 r. orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wykonywane przez pracownika czynności obciążały obie ręce, ale w sposób zróżnicowany, zmienny w czasie; czynności nie sprzyjały utrzymywaniu się długotrwale podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka z uwagi na brak cechy monotypowości. Po analizie kolejnej dokumentacji medycznej przedłożonej przez zainteresowaną DWOMP w piśmie z dnia 1 lutego 2017 r. potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko, że brak jest podstaw do zakwestionowania wcześniejszego orzeczenia, a dokumentacja filmowa dotycząca sposobu wykonywania pracy przez zainteresowaną wyklucza pracę monotypową. Także IMPiZŚ w piśmie z dnia 19 stycznia 2017 r. po kolejnej analizie dokumentacji medycznej przedłożonej przez zainteresowaną oraz całości materiału dowodowego stwierdził brak jest podstaw do zakwestionowania wcześniejszego orzeczenia. Nieuzasadniony jest więc zarzut strony skarżącej dotyczący nie uwzględnienia dodatkowej dokumentacji medycznej załączonej przez stronę. Dokumentacja ta była sukcesywnie przekazywana przez organ administracji do ośrodków orzeczniczych obu instancji w celu sporządzenia opinii uzupełniających. Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący nieprawidłowego sporządzenia oceny narażenia zawodowego. Według skarżącej, w roku 2016 stanowiska pracy po modernizacji były lepiej wyposażone niż w całym okresie 10 – letniego zatrudnienia strony. Jednakże w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka istotny jest charakter wykonywanych przez skarżącą ruchów dłoni w obrębie nadgarstków. Jak stwierdziły organy orzecznicze obu instancji, wykonywana praca wprawdzie obciążała kończyny górne skarżącej, ale nie cechowała ją monotypia w obrębie stawów nadgarstkowych, były to bowiem czynności różnorodne, zmienne w czasie, dostosowane pod względem tempa do możliwości pracownika, nie stwarzające długotrwale warunków do utrzymywania podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka. Tak więc charakter ruchów wykonywanych w nadgarstkach nie mógł spowodować objawów cieśni w obrębie nadgarstków. Stwierdzony przy ocenie narażenia zawodowego charakter ruchów nadgarstków nie był kwestionowany przez skarżącą. Wbrew zarzutom skarżącej jednostki orzecznicze nie stwierdziły, aby choroba ta byłą skutkiem wibracji przy pracy ręcznymi elektronarzędziami. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego występowania objawów cieśni nadgarstków u innych pracowników [...] oraz nie dołączenia do akt sprawy informacji z przychodni Medicover, przeprowadzającej badania profilaktyczne pracowników zakładu pracy należy wskazać, że każdy przypadek występowania objawów chorobowych podlega indywidualnej ocenie z uwzględnieniem konkretnego sposobu wykonywania pracy przez danego pracownika oraz indywidualnych predyspozycji zdrowotnych badanego pracownika. Należy też wyjaśnić, że w osnowie decyzji organu odwoławczego (s. 1 decyzji) wymieniono poprzednie zakłady pracy zatrudniające skarżącą w charakterze szwaczki, wobec których postępowanie administracyjne zostało umorzone. Objawy zespołu cieśni nadgarstka wystąpiły u odwołującej w 2012 r., tj. 7 lat po zakończeniu pracy na stanowisku szwaczki w tych zakładach. Gdyby bowiem objawy neuropatii z ucisku miały związek z narażeniem zawodowym na zajmowanych w latach 1976 – 2005 stanowiskach szwaczki, to objawy choroby winny wystąpić w okresie pracy na tych stanowiskach lub do roku od jej ustania, tj. do roku 2006. Natomiast związek przyczynowy objawów chorobowych z zatrudnieniem w firmie [...] jest rozważany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z uwagi na utrzymanie w tej części decyzji organu pierwszej instancji w mocy. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy sanitarne w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy, czyniąc zadość wymaganiom art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. W świetle prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.