IV SA/Wr 340/04

IV SA/Wr 340/04 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 4 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. Starszy sierżant G. W. w dniu [...]r. zwrócił się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z wnioskiem o wypłatę zasiłku osiedleniowego z tytułu przeniesienia służbowego z garnizonu J. do garnizonu L. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. decyzją (Nr [...]) z dnia [...] r. odmówił przyznania należności z tytułu przeniesienia służbowego, tj. zasiłku osiedleniowego, w związku z upływem okresu przedawnienia dochodzenia roszczeń finansowych. Na powyższą decyzję G. W. wniósł odwołanie do Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego, w którym zarzucał, że organ wojskowy I instancji wydając decyzję błędnie oparł się na rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372), gdyż ten akt prawny nie może mieć zastosowania do sytuacji wnioskodawcy. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stwierdził, że w sprawie nie została ustalona data faktycznego przesiedlenia się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) także odmówił przyznania G. W. zasiłku osiedleniowego. Organ I instancji stwierdził, że nie zastały spełnione jednocześnie warunki uzasadniające przyznanie należności z tytułu przeniesienia służbowego. Nie nastąpiło bowiem faktyczne przesiedlenie się zainteresowanego żołnierza z rodziną do miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W odwołaniu wnioskodawca zarzucił, że organ I instancji oparł się na regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 33 poz.372), podczas gdy powinien zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 1998 roku w tej samej sprawie. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego - działając na podstawie art. 2 ust. 2 pkt. 5, art. 6 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 76 poz. 693 z późn. zm.), §§ 26 i 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372) i art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w L. z dnia [...] r. (Nr [...]). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wnoszący odwołanie żołnierz zawodowy na podstawie Rozkazu Personalnego Dowódcy K. Okręgu Wojskowego (Nr [...]) z dnia [...]r. został służbowo przeniesiony z 14 daplot w J. do Wojskowej Komendy Uzupełnień w L. Nowe stanowisko służbowe w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w L. G. W. objął w dniu [...]r., na podstawie rozkazu dziennego Komendanta WKU L. Nr [...] z dnia [...]r. Organ przyjął, że w tej sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372), gdyż tylko ten akt prawny określał zasady przyznawania i wypłaty dla żołnierz zawodowych należności z tytułu przeniesienia służbowego w momencie wystąpienia z roszczeniem przez G. W. Zgodnie z §§ 26 i 30 rozporządzenia, warunkiem otrzymania zasiłku osiedleniowego jest jednoczesne spełnienie dwóch warunków, tj. przeniesienia służbowego żołnierza zawodowego i faktycznego przesiedlenia się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. G. W. od dnia [...] r. do chwili obecnej zameldowany jest na pobyt stały w miejscowości T. [...]. W dniu składania wniosku o wypłatę przedmiotowej należności był zameldowany na pobyt czasowy w miejscowości S. [...] (od dnia [...]r. do [...]r.). Organ uznał zatem, że G. W. w związku z przeniesieniem służbowym do Wojskowej Komendy Uzupełnień w L., które miało miejsce w dniu [...] r., nie przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, gdyż już wcześniej (tj. od [...]r.) zamieszkiwał w miejscowości pobliskiej, to jest w T. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił, że organy wojskowe nie powinny jego wniosku rozpoznawać w oparciu o regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372). Do tej sprawy winny mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 1998 roku w tej samej sprawie. Rozporządzenie zastosowane przez organy w § 33 stwierdza, że ten akt prawny stosuje się do należności żołnierzy , którzy zostali przeniesieni lub przesiedlili się po dniu 1 lipca 2000 roku. Skarżący został natomiast przeniesiony [...]roku, a przesiedlił się z miejscowości J., co miało także miejsce przed dniem [...]roku. Ponadto skarżący zarzucił, że od [...]roku do [...]roku był zameldowany na pobyt czasowy w J., co świadczy o jego miejscu zamieszkania w tym okresie i konieczności późniejszego przesiedlenia się do nowego miejsca wykonywania służby. Stosownie do § 30 ust. 3 rozporządzenia zameldowanie na pobyt czasowy na okres powyżej dwóch miesięcy dla celów zasiłku osiedleniowego jest równoznaczne z pobytem stałym. W związku z tym powrót skarżącego do jego miejsca stałego zameldowania powinien być traktowany jako przesiedlenie się do nowego miejsca zamieszkania. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w okresie od [...] do dnia [...] roku był zameldowany w S., spełnił zatem warunek określony w § 30 ust. 3, od którego zależy przyznanie prawa do zasiłku osiedlowego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołał się na dotychczasową argumentację, a nadto wskazał, że nie ma znaczenia fakt zameldowania skarżącego na pobyt czasowy w J., gdyż zamieszkiwał tam w internacie na terenie jednostki wojskowej, z czego wynika, że w poprzednim miejscu służbowym nie posiadał kwatery stałej. W dniu składania wniosku skarżący był zameldowany na pobyt czasowy w S. Przemeldowanie się z jednej miejscowości, w której przebywał czasowo do drugiej, w której pobyt miał taki sam charakter nie stanowi przesłanki do wypłaty zasiłku osiedleniowego, gdyż skarżący w związku z przeniesieniem służbowym z dnia [...] roku nie przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub do miejscowości pobliskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności w sprawie nie ma podstaw do uznania, że organy naruszyły prawo materialne dotyczące zasad przyznawania żołnierzowi zawodowemu zasiłku osiedleniowego. Przed analizą tych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, a organ odwoławczy stwierdził, że takiego dowodu nie posiada. W tej sytuacji nie istniała możliwość skontrolowania, czy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona została w terminie. Jednakże fakt nieprawidłowego przechowywania przez organy wojskowe dowodów doręczenia decyzji nie może być tłumaczony na niekorzyść skarżącego. W związku z tym w takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że skarga została wniesiona w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa także, że w piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący – pomimo doręczenia w dniu [...] r. i pouczenia o możliwości zgłoszenia wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczony lub zażądania wyznaczenia rozprawy - nie złożył żadnego oświadczenia. Zgodnie zatem z art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) Sąd mógł rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym. Przystępując do analizy przepisów, na których organy wojskowe wydały decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że podstawą prawna przyznawania zasiłku przesiedleniowego stanowił art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 76 poz. 693 z późn. zm.). W art. 6 tej ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z właściwym ministrem do spraw pracy, w którym nastąpi szczegółowe określenie treści i zakres pojęcia - między innymi - przeniesienia służbowego żołnierza, rodzaj i wysokość należności z tytułu przeniesienia służbowego, warunki uzasadniające wypłatę należności z tytułu przeniesienia służbowego, oraz kompetencje organów wojskowych w sprawach ustalania i wypłacania należności z tytułu przeniesienia służbowego żołnierzy. Minister Obrony Narodowej wykonał to upoważnienie ustawowe wydając rozporządzenie z dnia 5 kwietnia 2001 roku w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372). Stosownie do § 23 pkt. 6 rozporządzenia, żołnierzowi z tytułu przesiedlenia przysługuje dodatek osiedleniowy. Zgodnie zaś z § 26 ust. 1 żołnierzowi zawodowemu, który w związku z przeniesieniem służbowym przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, zasiłek osiedleniowy w wysokości określonej w tym przepisie. Skarżący jednak nie nabył prawa do tego dodatku. Z okoliczności niespornych wynika, że skarżący od dnia [...] roku mieszkał i był zameldowany na pobyt stały w T. W okresie zamieszkiwania w T. został przeniesiony do jednostki w J. ( w roku [...]). W J. zamieszkiwał bez rodziny w internacie na terenie jednostki i był zameldowany na pobyt czasowy, bez przydzielenia kwatery stałej. W dniu [...] roku został przeniesiony służbowo do jednostki w L., jednakże faktycznie zamieszkał w T. i z tej miejscowości dojeżdżał do miejsca wykonywania obowiązków służbowych. W tych okolicznościach trafnie uznały organy wojskowe, że skarżący nie posiada prawa do dodatku osiedleniowego. Zgodnie bowiem z § 26 rozporządzenia dodatek osiedleniowy przysługuje w razie przesiedlenia się żołnierza w związku z przeniesieniem służbowym do nowego miejsca pełnienia służby, jeżeli żołnierz przesiedlił się na pobyt stały do miejscowości wykonywania służby lub miejscowości pobliskiej. Skarżący natomiast w związku z przeniesieniem służbowym do L. zamieszkał w miejscu swojego zameldowania stałego, a więc w miejscu, gdzie zamieszkiwał na pobyt stały jeszcze przed przeniesieniem służbowym. W takich zaś przypadkach przepisy nie przewidują prawa do dodatki osiedleniowego. Z analizy tych przepisów wynika bowiem, iż celem instytucji dodatków osiedleniowych jest ułatwienie żołnierzowi zorganizowania nowego miejsca zamieszkania i pokrycia występujących w takich sytuacjach dodatkowych wydatków. Jeżeli natomiast żołnierz w związku z przeniesieniem służbowym powraca do miejsca swojego stałego zamieszkiwania i stałego zameldowania, wraca też do miejsca zamieszkania swojej rodziny, nie występują takie okoliczności, jakie towarzyszą żołnierzowi organizującemu zamieszkania w nowym miejscu. Z tych powodów ustawodawca nie przewidział możliwości wypłaty zasiłku osiedleniowego żołnierzowi powracającemu do swojego miejsca stałego zamieszkania. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że fakt jego zameldowania na pobyt czasowy na okres przekraczający dwóch miesięcy w J. przed przeniesieniem służbowym do L. może stanowić podstawę nabycia prawa do zasiłku osiedleniowego. Wprawdzie istotnie zgodnie z § 30 ust. 3 rozporządzenia na równi z zameldowaniem na pobyt stały, dla celów udokumentowania uprawnień do zasiłku osiedleniowego, uznaje się również zameldowanie na pobyt czasowy powyżej dwóch miesięcy, jednakże skarżący pomija fakt, że takie domniemanie jest dopuszczalne, jeżeli spełnione zostały dalsze warunki, tj. żołnierz w poprzednim miejscu zamieszkania przekazał do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotychczas użytkowaną kwaterę albo uzyskał decyzję o przydzieleniu kwatery zastępczej, w przypadku, o którym mowa w art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 76 poz. 693 z późn. zm.). Skarżący tych warunków nie spełniał. W J. nie posiadał przydziału żadnej kwatery, gdyż zamieszkiwał w internacie, nie posiadał też decyzji o przyznaniu kwatery zastępczej, w rozumieniu art. 52 ust. 1 cyt. ustawy. W tej sytuacji domniemanie z § 30 ust. 3 w stosunku do skarżącego nie może mieć zastosowania. Nie ma też znaczenia ten zarzut skargi, w którym powoływano się na fakt zamieszkiwania w miejscowości S. Skarżący zamieszkał bowiem w tej miejscowości od dnia [...]roku. Nie można zatem przyjąć, że zamieszkanie w S. było związane z przeniesieniem służbowym do L., skoro przeniesienie to miało miejsce [...]roku, a po przeniesieniu skarżący zamieszkał w T. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że organ nieprawidłowo załatwienie sprawy oparł na przepisach wskazanego wyżej rozporządzenia. W szczególności chybiony jest zarzut skargi, że organ winien oprzeć się na treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 1998 roku (Dz.U. z 1999 roku Nr 3 poz. 14) Ostatnio wskazane rozporządzenie zostało uchylone z dniem 2 lipca 2002 roku. Skarżący wniosek o przyznanie zasiłku osiedleniowego zgłosił w dniu [...] roku, zatem w okresie, kiedy wspomniane rozporządzenie Ministra Obrony narodowej z dnia 24 grudnia 1998 roku nie obowiązywało. W chwili zgłoszenia wniosku wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie oraz w chwili wydawania decyzji w tej sprawie obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej dnia 5 kwietnia 2001 roku w sprawie należności żołnierzy za podróże i przeniesienia służbowe (Dz. U. Nr 32 poz. 372). Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracyjne, a więc również organy wojskowe, obowiązane są działać na podstawie prawa. Reguła ta oznacza, że organy zobowiązane są stosować prawo obowiązujące w chwili wydawania decyzji załatwiającej daną sprawę. Zasada ta przesądza o tym, że w niniejszej sprawie organy były zobowiązane oprzeć się na regulacji wynikającej z tego rozporządzenia. Wniosku tego nie może zmienić okoliczność, że cytowane rozporządzenie w § 33 stwierdza, że jego przepisy stosuje się do należności żołnierzy, którzy odbyli podróż służbową, zostali przeniesieni służbowo lub przesiedlili się po dniu 1 lipca 2000 r. Jak bowiem wynika z treści § 34 rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Ostatnio wskazana norma rozstrzyga o tym, że rozporządzenie z dnia 5 kwietnia 2001 roku obowiązywało w dniu wydawania decyzji w tej sprawie. Natomiast przepis § 33 wprowadził regułę działania rozporządzenia wstecz, obejmując nim dodatkowo osoby, które zostały przeniesione służbowo po dniu 1 lipca 2001 roku. Wprowadzenie przez ustawodawcę normy rozciągającej obowiązywanie rozporządzenia wstecz na niektóre grupy żołnierzy - wbrew twierdzeniom skargi - nie ma takiego waloru, iż pozbawia to rozporządzenie mocy prawnej w sprawach, które organ rozstrzyga po dacie wejścia w życie tego aktu prawnego. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.