IV SA/Wr 341/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr 010070/680/14015/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. M. M. (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr 010070/680/14015/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. W decyzji zawarte zostało pouczenie o przysługującym skarżącej prawie wniesienia odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wskazując, że strona wniosła skargę na decyzję nieostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.), skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 u.p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Powyższe oznacza, że w sprawach, w których od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego - orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołany art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a. statuuje zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a., nie został wyczerpany, ponieważ od decyzji będącej przedmiotem skargi stronie przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona. Pomimo stosownego pouczenia, skarżąca nie czekając na rozstrzygnięcie odwołania, które wniosła za pośrednictwem organu w dniu 18 kwietnia 2024 r., zaskarżyła nieostateczną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 kwietnia 2024 r. W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. w związku z art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym orzeczono jak w sentencji.