IV SA/Wr 344/05

WyrokWSA we Wrocławiu2005-10-11

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Wanda Wiatkowska - Ilków, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi strony, jest skuteczne, jeśli domownik ten nie zamieszkuje pod tym samym adresem co strona?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej dorosłemu domownikowi, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi strony, nie jest skuteczne, jeśli domownik ten nie zamieszkuje pod tym samym adresem co strona. W takiej sytuacji organ odwoławczy narusza przepisy dotyczące doręczeń, co uzasadnia uchylenie jego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji odmówił R. S. przyznania zasiłku celowego. Decyzja została doręczona matce R. S., J. M., jako dorosłemu domownikowi. Pełnomocnik R. S., T. M., złożył odwołanie z uchybieniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu. Skarżący podniósł, że decyzja powinna być doręczona jego pełnomocnikowi, a odwołanie zostało złożone w terminie, co potwierdza książka nadawcza. Sąd uchylił postanowienie SKO, uznając, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji było wadliwe, gdyż nie zostało skierowane do pełnomocnika, a matka R. S. nie była jego domownikiem w rozumieniu przepisów, gdyż mieszkała w innej miejscowości.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił przyznania R. S., zastępowanemu przez pełnomocnika T. M., pomocy w formie zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że pismo adresowane do R. S., zamieszkałego w miejscowości K. [...], poczta M. zostało doręczone w dniu [...]r. jako dorosłemu domownikowi J. M. ( matce R. S. ), zamieszkałej w M. przy ul. Z. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone przez pełnomocnika T. M. w dniu [...] r. ( data stempla pocztowego na kopercie ). Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, ponieważ odwołanie od decyzji administracyjnej wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który decyzję wydał, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia jej stronie. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu [...]r., czyli cztery dni po terminie. Odwołujący się nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ponieważ odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone w dniu [...]r., co jest potwierdzone w pocztowej książce nadawczej prowadzonej przez T. M.. W książce tej zostało potwierdzone stemplem pocztowym z datą [...]r. nadanie przesyłki do Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M.. Według skarżącego przesyłka ta zawierała odwołanie od decyzji z dnia [...]r. Skarżący podniósł również, że dzień [...]r. był piątkiem i z powodu "niefrasobliwości" w urzędzie pocztowym przystawiono stempel dopiero w dniu [...]r. Skarżący zaznaczył ponadto, że T. M. posiada pewną wiedzę prawniczą i nigdy nie zdarzyło się, aby uchybił jakiemukolwiek terminowi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ wskazał, że nie może być dowodem nadania przesyłki zawierającej odwołanie kserokopia książki nadawczej, gdyż nie wynika z niej, co zawierała przesyłka skierowana do organu pierwszej instancji. List uwidoczniony w kserokopii książki nadawczej został nadany przesyłką zwykłą, co uniemożliwia stwierdzenie, czy odwołanie otrzymane prze organ pierwszej instancji jest tożsame z przesyłką nadaną w dniu [...]r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że pełnomocnik T. M. reprezentuje również inne osoby w postępowaniach przed organem pierwszej instancji, a zatem przesyłka uwidoczniona w pocztowej książce nadawczej nie musi dotyczyć przedmiotowego postępowania. W piśmie z dnia [...]r. skarżący podniósł, że organy winny sprawdzić czy w dniach [...] – [...]r. organ pierwszej instancji otrzymał drogą pocztową od T. M. jakiekolwiek inne pismo, wnosząc w związku z tym o wystosowanie w tej sprawie pisma do organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; W rozpatrywanej sprawie uchybienia takie występują, w związku z czym skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzające wniesienie odwołania przez skarżącego od decyzji Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący R. S. w pełnomocnictwie z dnia [...]r. upoważnił T. M. do zastępowania go przed organem pierwszej instancji oraz organem odwoławczym. Stosownie do art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi ( art. 40 § 2 k.p.a. ). Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika również, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania ( art. 43 k.p.a. ). Skoro w niniejszej sprawie skarżący R. S. ustanowił pełnomocnika, to decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać doręczona jego pełnomocnikowi T. M.. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji wynika, że pismo to zostało zaadresowane niezgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. do skarżącego R. S.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika również, że pismo zostało doręczone w dniu [...]r. jako dorosłemu domownikowi J. M. ( matce R. S. ), zamieszkałej w M. przy ul. Z. [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy T. M. zamieszkuje w miejscowości K. [...], poczta M.. Status "domowników" adresata pisma ( art. 43 k.p.a. ) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r. sygn. akt III RN 27/96, OSNP 1997/11/187 ). Natomiast sporadyczne przebywanie danej osoby w lokalu, np. z wizytą, nie stanowi podstawy do uznania, że osoba ta jest domownikiem, nawet jeśli należy do rodziny. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy J. M. jest domownikiem T. M., skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że zamieszkuje ona w innej miejscowości niż pełnomocnik skarżącego. Powyższa okoliczność budzi bowiem wątpliwości, co do skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...]r. dokonanego na podstawie art. 43 k.p.a. W niniejszej sprawie należy stwierdzić naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 40 § 2 w związku z art. 43 k.p.a. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło