IV SA/Wr 345/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-22

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która nie podjęła zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności, spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wymaganą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rejestracja jako osoba bezrobotna nie jest równoznaczna z rezygnacją z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa wymaga faktycznej rezygnacji z istniejącego stosunku pracy lub innej pracy zarobkowej, a nie jedynie niepodjęcia zatrudnienia. W związku z tym, skarżąca nie spełniła kluczowego warunku do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Stan faktyczny
Skarżąca E.W. ubiegała się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką, która posiadała znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że od wielu lat jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, co powinno być traktowane jako rezygnacja z zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2014r. po rozpatrzeniu odwołania Pani E.W. od decyzji Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta N. R., Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. z dnia 30 grudnia 2013r. w sprawie odmowy przyznania Pani E. W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką Z. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 16a ustawy z dnia 18 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz.992 z późn.zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją Nr [...] wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta N. R., Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. z dnia 30 grudnia 2013r. odmówiono przyznania Pani E. W. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką Z. W.. W uzasadnieniu decyzji podano, że strona nie spełnia przesłanek do otrzymania wnioskowanego świadczenia ponieważ nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Od ww. decyzji odwołała się w ustawowym terminie wnioskodawczyni i wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona nie zgadzając się z decyzją twierdziła, że organ I instancji naruszył treść art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 7, art. 8, art. 9 Kpa. Zdaniem strony organ pominął fakt, wynikający z zaświadczenia Urzędu Pracy z dnia 24 maja 2011r., a mianowicie, że od 27 kwietnia 2010r. do dnia złożenia wniosku zainteresowana jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Realizując tę zasadę ustaliło, że w dniu 11 grudnia 2013r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. płynął wniosek Pani E. W. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku opieką nad matką Z. W.. W 2011r. dochód rodziny wnioskodawczyni i Jej matki w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 557,12zł. Matka wnioskodawczyni orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 22 listopada 2013r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 27 września 2013r. i orzeczenie wydano na stałe. Strona jest córką Pani Z. W. i zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego spoczywa na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni była zatrudniona w [...] z o.o. w Gliwicach od dnia 23 kwietnia 2009r. do dnia 27 kwietnia 2010r. Umowa została rozwiązana z upływem, czasu na który była zawarta. Następnie strona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna, a od 19 maja 2011r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ w całości przytoczył treść art.16 a, który w ust. 1 i 8 stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego, d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego; 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Przywołał także treść art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych który stanowi, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy stwierdził, że rozważenia wymaga czy została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. czy Pani E. W. zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką Z. W. Podał, że z powyższej regulacji wynika, że w obecnym stanie prawnym jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przepis w obecnym brzemieniu nie określa natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, zatem przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Tym samym ustawodawca zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku opiekuńczego wykluczono zatem osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Wskazał też, że w przepisie art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca zawarł - na użytek tej ustawy - legalną definicję pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na które wskazuje art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wiąże się z wcześniejszym (przedterminowym) zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ostatecznie organ II instancji stwierdził ,że w aktualnym stanie prawnym osoba uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia. Gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Powołany przepis jednoznacznie wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą wymienioną w tym przepisie. Natomiast w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżąca, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał jedynie na przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego fakt, że ktoś nie podejmuje zatrudnienia w świetle dyspozycji art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Aby więc można było przyznać odwołującej się specjalny zasiłek opiekuńczy, należałoby stwierdzić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2013r. sygn. akt. IV SA/Wr 745/13). Organ podkreślił też że matka strony uzyskała znaczny stopień niepełnosprawności od 27 września 2013r. kiedy strona już od 3 lat nie pracowała. W tym, czasie strona była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Zatem można uznać, że strona zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej czyli poszukującej pracy celem sprawowania opieki nad matką posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności, a rezygnacją ze statusu osoby bezrobotnej w myśl art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie jest rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z tego względu należy uznać, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skargę na powyższą decyzję oraz decyzję organu I instancji złożyła zainteresowana. Wniosła o ich uchylenie i zasądzenie kosztów oraz wydanie wyroku orzekającego o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości ustawowej na rzecz opiekuna prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie 16 a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych; 2) naruszenie art. 7, art. 8, art.9 Kodeks postępowania administracyjnego. Podała, że przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego obwarowane jest szeregiem przesłanek wynikających z art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdziła, że faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej związana ze sprawowaniem opieki nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie została określona konkretną datą. Może być tak, że zakończenie aktywności zawodowej związane z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny miało miejsce w przeszłości i ten stan wciąż miała w momencie ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy. Skarżąca zarzuciła, że organy niedokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy, gdyż w aktach znajduje się zaświadczenie PUP z dnia 21 maja 2011r., z którego wynika, że skarżąca w istotnym dla sprawy okresie – od 27 kwietnia 2010r. do dnia złożenia wniosku jest zarejestrowana w tym urzędzie jako bezrobotna. Do tego dokumentu organy nie odniosły się. Skarżąca stwierdziła, że orzecznictwo sądów administracyjnych według obowiązującego stanu prawnego do dnia 1 stycznia 2013r. a dotyczącego świadczenia opiekuńczego stwarzało możliwość przyznania go osobie bezrobotnej. Do obecnie obowiązującego art. 16 a ustawy wprowadzono przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Art. 16 ust. 8 określa podmioty, którym specjalny zasiłek nie przysługuje. Nie wymienia osoby bezrobotnej, gdyby ustawodawca chciał wyłączyć tę grupę osób, uczyniłby to, wprowadzając taki zapis. Zarzuciła także organom obrazę art. 65 Konstytucji RP, w którym nie jest zagwarantowana praca dla każdego obywatela, ale nakłada on na władze publiczne określone obowiązki, które są wykonywane w interesie obywateli, w tym zwalczania bezrobocia. Tego obowiązku Burmistrz Miasta N. R.. nie realizował. Stwierdziła, że przyznanie rekompensaty w postaci zasiłku opiekuńczego jest w istocie wynagrodzeniem przez Państwo osób opiekujących się członkiem rodziny, gdyż w innym wypadku musiałoby ono wywiązać się z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Zdaniem skarżącej "z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że obywatele powinni mieć zaufanie zarówno do litery prawa jak i jego stosowania". Z tego punktu widzenia, jako uczestnika stosunków prawnych, którym jest wnioskodawca i obecnie skarżąca "sposób działania organów władzy publicznej jest równie ważny jak obowiązująca norma prawna. Stąd obywatela interesuje to, jak organ działa, jakiego zachowania jego oczekuje, a nie tylko to, co zawarto w normie prawnej". Skarżąca zauważyła, że "jeżeli organy władzy publicznej w sposób stały, systematyczny i konsekwentny podobnie postępują, nie przyznając ustawowych zasiłków opiekuńczych to rozstrzygnięcia Sądu nie mogą tego faktu pominąć". Skarżąca dodatkowo stwierdziła, że generacją zachowania proporcjonalności w ograniczeniu praw w celu realizacji interesu publicznego jest za każdym razem właściwe zrównoważenie interesu prywatnego i publicznego. Tym samym wadliwe ustalenia organu I i II instancji oraz niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym – odmiennie interpretujące intencje ustawodawcy zawarte w zaskarżonych decyzjach nie mogą stanowić podstawy do odmowy określenia jakiegokolwiek świadczenia opiekuńczego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, odpowiada prawu. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych ogranicza się natomiast do badania czy są one zgodne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...]października 2013 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], który to organ powołując się m. innymi na przepis art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz.992 ze zm.) - odmówił przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki na niepełnosprawną matką. Dalszą bowiem okolicznością niesporną był fakt, że wnioskodawczyni od dnia 27 kwietnia 2010r. do złożenia wniosku była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Zatem podstawową kwestią było rozważenie czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącej przyznania przedmiotowego zasiłku. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a przede wszystkim przepis art.16a ust.1 tejże ustawy, który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle powyższej regulacji, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, iż jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV SA/Wr 668/13, publ. w internetowej CBOSA).Powyższy pogląd należy odnieść również do osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Powiatowym Urzędzie Pracy. Rejestracja w powyższym urzędzie pracy świadczy bowiem o gotowości podjęcia pracy. Sąd podziela pogląd, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym jest mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art.17 ust.1 ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżąca, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba jest osobą bezrobotną, w świetle dyspozycji cyt. wyżej art. 16 a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. W art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższa regulacja oznacza, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). W niniejszej sprawie co należy powtórnie stwierdzić, skarżąca ostatnio była zatrudniona w [...] spółka z o.o. w G. od dnia 23 kwietnia 2009r. do dnia 27 kwietnia 2010r., a po tym czasie, do dnia złożenia wniosku posiadała status osoby bezrobotnej. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki wnioskodawczyni nosi datę 22 listopada 2013r. i stwierdza, że znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 27 września 2013r. Zatem należy stwierdzić, że trafnie organ przyjął, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z pracy, która jest jednym z warunków uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy ponadto podkreślić, że niesłuszne jest twierdzenie, że organy niedokładnie ustaliły stan faktyczny, gdyż nie odniosły się do dokumentu stwierdzającego, że skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia 27 kwietnia 2010r. Tak w ustaleniach faktycznych obu organów jak i rozważaniach prawnych ten fakt jest wskazywany i oceniany na tle art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto powołany art. 65 Konstytucji RP, który jak stwierdza skarżąca zobowiązuje organy do zagwarantowania pracy dla każdego obywatela, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie, dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie ma on zastosowania, specjalny zasiłek opiekuńczy jest przyznawany po spełnieniu określonych warunków. Jak wskazano wyżej skarżąca nie spełnia przesłanki-rezygnacji z pracy zarobkowej. Należy też stwierdzić, że organy nie naruszyły przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, wszystkie niezbędne dowody zostały zebrane i ocenione. Jak wcześniej stwierdzono przedmiotem rozważań organów była również decyzja PUP w K. z dnia [...] maja 2011r. Zatem zarzut braku oceny tego dokumentu jest nieuzasadniony. Zauważyć też należy, że skarżąca nie wskazuje jakie ewentualnie dowody poza decyzją z dnia 24 maja 2011r. nie zostały przeprowadzone, a są istotne dla sprawy. Ponadto nie uzasadniła swojego zarzutu naruszenia przez organ art. 9 Kpa. Sąd nie stwierdził aby również w tym zakresie organy dopuściły się jakichkolwiek uchybień. W związku z zarzutem skargi Sąd stwierdza, że podziela stanowisko organu, iż z brzmienia art. 16 a ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r., Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) wynika, że osoba bezrobotna nie jest osobą rezygnującą z pracy, odwrotnie jest zarejestrowana, w tym celu aby podjąć pracę, wyraża gotowość do podjęcia pracy. W związku z powyższym ustawodawca nie miał potrzeby wymieniać osoby bezrobotnej w art. 8, art. 16 a jako osoby której zasiłek nie przysługuje. Należy również zauważyć, że działania organów władzy państwowej powinny być oparte na normach prawnych i nie mogą one podejmować działań innych niż nakazuje im prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyżej. J.T.21.11.14r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło