IV SA/Wr 348/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-05
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara dyscyplinarna wydalenia ze służby policjanta jest adekwatna do popełnionego przewinienia polegającego na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu, nawet jeśli naruszenie było nieumyślne?Ratio decidendi
Kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest uzasadniona w przypadku policjanta, który stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, nawet jeśli naruszenie było nieumyślne. Sąd uznał, że takie zachowanie, zwłaszcza w połączeniu z posiadaniem broni służbowej, stanowi rażące naruszenie dobrego imienia Policji, stwarza potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa i prowadzi do utraty zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków policjanta.Stan faktyczny
Policjant stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdziły badania alcosensorem. Został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej i wymierzono mu karę wydalenia ze służby. Policjant odwołał się, twierdząc, że naruszenie było nieumyślne i że kara jest zbyt surowa. Organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie pierwszej instancji, podkreślając zagrożenie dla bezpieczeństwa i utratę zaufania. Policjant wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów i zbyt surową karę. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2006r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę.
Orzeczeniem Nr I[...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w K. , na podstawie art. 135 j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. /Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z póź. zm./ po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko st.post. P. Z. - aplikantowi Zespołu Konwojowego Ogniwa Ochrony Osób i Mienia Referatu Organizacji Służby Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji w K. , pełniącemu obowiązki policjanta ([...]) Ogniwa Patrolowo- Interwencyjnego Referatu Organizacji Służby Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej Policji w K. obwinionemu o to, że w dniu [...] r. około godziny [...] stawił się do zaplanowanej służby w stanie po użyciu alkoholu , co stwierdzono w badaniu alcosensorem nr [...] , którego rezultatem były wyniki: o godz. [...] – [...] mg/dm 3, o godz. [...] - [...] mg/dm 3 , o godz. [...] - [...] mg/ dm 3 , w związku z czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U. z 2002 roku nr 7 poz. 58 z późniejszymi zmianami) stwierdził, iż obwiniony jest winien naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w zarzucie w związku z czym wymierzył karę dyscyplinarną "wydalenie ze służby".
W motywach uzasadnienia rozstrzygnięcia podniesiono, iż dokonana ocena zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, pozwoliła jednoznacznie stwierdzić, że obwiniony popełnił zarzucany mu czyn.
Zeznania świadków tj. podinsp. M. B. , sierż. szt. M. Ł. , wyniki badań alcosensorem oraz treść wyjaśnień złożonych przez obwinionego stanowią materiał dowodowy nie budzący żadnych wątpliwości co do faktu stawienia się obwinionego do służby po użyciu alkoholu. Orzekając w sprawie przyjęto jako wiarygodne wyjaśnienia obwinionego wskazujące na to, że nieumyślnie naruszył on dyscyplinę służbową. Uwzględniono również fakt przyznania się obwinionego do popełnienia czynu i powiadomienie o zdarzeniu przełożonych bezpośrednio po zaistnieniu zdarzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę nie można było jednak pominąć innych okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego a w tym faktu, że stawienie się do służby funkcjonariusza Policji jest dla wszystkich jednoznacznie odbierane jako gotowość policjanta do podjęcia czynności służbowych. Charakter służby sprawia, że policjant musi podejmować czynności niezwłocznie gdy jest taka potrzeba. Już w drodze z miejsca pobrania broni do miejsca odpraw obwiniony mógł stanąć w obliczu konieczności podjęcia interwencji. Czynności te wykonywałby mimo, że tego dnia nie posiadał zdolności do realizowania żadnych zadań. Swoim więc działaniem stworzył ogromne potencjalne zagrożenie nie tylko dla własnego bezpieczeństwa ale i bezpieczeństwa innych .
Nie może chronić społeczeństwa osoba, która wiedząc o terminie planowanej służby i wynikających z tego faktu obowiązkach nie przygotowuje się do ich realizacji w sposób gwarantujący skuteczne zapewnienie porządku publicznego. Traci legitymację do wykonywania ustawowych zadań policjanta ten, kto nie zachowując wymaganej ostrożności, zgłasza gotowość przyjęcia na siebie odpowiedzialności za bezpieczeństwo społeczne mimo, że z racji wcześniejszych zachowań własnych mógł i powinien przewidzieć, że tego dnia wykonywanie przez niego obowiązków stanowiłoby zagrożenie, o nawet najbardziej dramatycznych skutkach. Uzbrojony funkcjonariusz w stanie po użyciu alkoholu to śmiertelne zagrożenie. Tego aspektu sprawy nie sposób pominąć. Tylko skutecznym działaniom kontrolnym zawdzięcza się, że obwinionemu uniemożliwiono podjęcie czynności służbowych a tym samym uchroniono jego i jego potencjalnych klientów przed znacznie poważniejszymi skutkami braku trzeźwości. Niemożliwe staje się pozostawienie w służbie kogoś kto będąc zobowiązanym do pilnowania przestrzegania prawa, daje podstawy do uznania, że sam wymaga aby go pilnowano. Obwiniony tym samym utracił zaufanie, niezbędne do skutecznego wykonywania obowiązków policjanta mogącego, jak tego niejednokrotnie wymagają okoliczności, samodzielnie i bez nadzoru rozwiązywać problemy związane z bezpieczeństwem innych osób.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia obwiniony wniósł o wymierzenie kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe i obniżenie stopnia. Zgodził się, iż materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości co do faktu stawienia się do służby po użyciu alkoholu.
Podkreślił, że przyznał się w postępowaniu dyscyplinarnym do nieumyślnego naruszenia dyscypliny służbowej. Uważa, że przytoczone, w uzasadnieniu orzeczenia, sformułowania "swoim działaniem stworzył ogromne potencjalne zagrożenie", "stracił legitymację do wykonywania ustawowych zadań policjanta", "utracił zaufanie niezbędne do skutecznego wykonywania obowiązków policjanta"., mogą dotyczyć osoby, która taki czyn popełniłaby umyślnie. Natomiast obwiniony stawiając się do służby w dniu [...] r. na godz. [...] czuł się trzeźwy i nie miał zamiaru nadużyć zaufania przełożonych. Na obronę może świadczyć fakt, iż zgłosił się do odprawy służbowej sądząc, że jest trzeźwy i wiedział, że oficer kontrolny ma /prawo wręcz/ obowiązek sprawdzenia stanu trzeźwości odprawianego policjanta.
Komendant Wojewódzki Policji we W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji /Dz.U. z 2002, Nr 7, poz. 58 ze zm./ utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu dyscyplinarnym przesłuchani zostali w charakterze świadków funkcjonariusze mogący posiadać istotne dla wyjaśnienia sprawy informacje, a także odebrane zostały wyjaśnienia od obwinionego. Do akt postępowania dyscyplinarnego dołączona została dokumentacja służbowa związana z podjęciem przez st. post. P. Z. czynności służbowych w dniu [...] r. Zeznania świadków, podinsp. M. B. i sierż. szt. M. Ł. oraz wynik użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu w stosunku do st. post. P. Z. , w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o winie obwinionego. On sam przesłuchany w charakterze obwinionego przyznał się do zarzucanego mu czynu wyjaśniając, że dzień wcześniej, tj. [...] r. w godzinach [...] –[...] spożywał alkohol w ilości [...] butelek piwa o pojemności 0,5 litra. Stawiając się do służby na godz. [...] dnia następnego obwiniony uważał, że jest trzeźwy.
W odwołaniu st. post. P. Z. zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji w K. użycie w uzasadnieniu orzeczenia o wymierzeniu kary wydalenia ze służby krzywdzących go określeń, które jego zdaniem mogłyby zostać użyte w stosunku do osoby popełniającej taki czyn umyślnie. Natomiast naruszenie przez niego dyscypliny służbowej było działaniem nieumyślnym.
Komendant Powiatowy Policji w K. w uzasadnieniu swojego orzeczenia napisał między innymi "Charakter służby sprawia, że policjant musi podejmować czynności niezwłocznie gdy jest taka potrzeba i czynności te obwiniony wykonywałby mimo, że tego dnia nie posiadał zdolności do realizowania żadnych zadań, więc swoim działaniem stworzył ogromne potencjalne zagrożenie nie tylko dla własnego bezpieczeństwa ale i bezpieczeństwa innych ... Traci legitymację do wykonywania ustawowych zadań policjanta ten, kto nie zachowując wymaganej ostrożności, zgłasza gotowość przyjęcia na siebie odpowiedzialności za bezpieczeństwo społeczne mimo, że z racji wcześniejszych zachowań własnych mógł i powinien przewidzieć, że tego dnia wykonywanie przez niego obowiązków stanowiłoby zagrożenie o nawet najbardziej dramatycznych skutkach ... Uzbrojony funkcjonariusz w stanie po użyciu alkoholu to śmiertelne zagrożenie i tego aspektu sprawy nie sposób pominąć. Obwiniony tym samym utracił zaufanie niezbędne do skutecznego wykonywania obowiązków policjanta".
Organ odwoławczy podziela argumentację Komendanta Powiatowego Policji w K. , jaką przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Czyn, jakiego dopuścił się obwiniony w sposób rażący naruszył dobre imię Policji jako instytucji, a argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Obwiniony zgłosił się do odprawy służbowej, a po uprzedzeniu przez podinsp. M. B. że zostanie poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu poprosił go aby ten nie podejmował żadnych czynności i dopuścił go do służby. Świadczy to o świadomości obwinionego co do swojego stanu nietrzeźwości, wbrew temu co napisał w odwołaniu, że czuł się trzeźwy.
Niezależnie od powyższego st. post. P. Z. uczestnicząc w odprawie do służby w dniu [...] r.. posiadał przy sobie wcześniej pobraną broń palną, czym naruszył przepisy art. 132. ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 11 pkt 3 lit b Zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, które zakazują posiadania przy sobie broni palnej po spożywaniu napojów alkoholowych. Jednak ze względu na to. że czyn ten nie został zarzucony obwinionemu w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, nie był brany pod uwagę w postępowaniu odwoławczym.
Uwzględniając okoliczności oraz charakter zarzucanego st. post. P. Z. przewinienia dyscyplinarnego, a w szczególności podjęcie przez niego czynności służbowych w stanie po użyciu alkoholu, wysoce negatywne konsekwencje jego przewinienia dla społecznego wizerunku Policji, zdaniem organu odwoławczego wymierzona mu kara wydalenia ze służby jest uzasadniona.
W skardze na wyżej powołane orzeczenie skarżący wniósł o jego zmianę, przez zastosowanie łagodniejszej kary dyscyplinarnej, względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 134 h ust. 1 i 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutków, w tym następstw dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na nim obowiązków, pobudki działania, zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby.
W uzasadnieniu skargi skarżący nadmienił, iż w odwołaniu od pierwszoinstancyjnego orzeczenia prosił o wyznaczenie dwóch kar, równie surowych tj. obniżenie stopnia oraz wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe. Prośba ta nie została uwzględniona. Wskazał na przekroczenie przez organ odwoławczy terminu rozpatrzenia odwołania. Podkreślił, że z treści zaskarżonego orzeczenia nie wynika aby Komendant Wojewódzki powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia i powiadomił Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów. Zdaniem skarżącego wyznaczona kara jest zbyt surowa. Skarżący nie podjął czynności zawodowych po użyciu alkoholu, o czym świadczy uniewinniający wyrok Sądu Rejonowego w K. .
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Organ odwoławczy uznał, za bezzasadny zarzut skarżącego, iż wyznaczona mu kara była zbyt surowa, mieści się ona bowiem w katalogu kar umieszczonym w art. 134 ustawy o Policji a organ po przeprowadzeniu postępowania prawidłowo uzasadnił wymiar kary. Nietrafny jest zarzut skarżącego, że nie podjął on czynności służbowych po spożyciu alkoholu i nie miał świadomości co do tego, iż pozostaje w stanie po spożyciu alkoholu. Pobranie broni i udanie się na odprawę służbową stanowi podjęcie czynności służbowych a prośba skarżącego o odstąpienie przez M. B. od przeprowadzenia badań na zawartość alkoholu świadczy o świadomości skarżącego co do swojego stanu. Nadto w nowoczesnym państwie osoby sprawujące funkcje publiczne powinny liczyć się z tym, iż zgodnie z łacińską zasadą honos habet onus /honor przynosi ciężar/ poddane są surowszej ocenie niż zwykli obywatele. Organ wymierzający karę powinien więc surowiej oceniać czyny popełnione przez funkcjonariuszy, zważywszy, iż to im powierzono ochronę bezpieczeństwa obywateli. Funkcjonariusz po spożyciu alkoholu nie tylko nie jest w stanie prawidłowo czuwać nad bezpieczeństwem obywateli ale również jeżeli pobrał broń służbową sam stanowi zagrożenie dla innych funkcjonariuszy i osób których bezpieczeństwa ma chronić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnym /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne właściwe się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1070 z póź. zm./ dalej zwana ppsa.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Zaskarżonym orzeczeniem uznano skarżącego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji /Dz.U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z póź. zm./ i wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przepis art. 132 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy stanowi, iż naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję.
Kara wydalenia ze służby jest karą dyscyplinarną umieszczoną w pkt 6 katalogu kar określanych w art. 134 powołanej ustawy.
Niewłaściwe zachowanie skarżącego zostało omówione w uzasadnieniu obu orzeczeń dyscyplinarnych wobec czego bezprzedmiotowe staje się jego powtarzanie w tym miejscu. Można zatem przyjąć, że stan faktyczny tej sprawy nie budzi wątpliwości zwłaszcza, że skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu.
Podejmując orzeczenie o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej Komendant Powiatowy Policji przyjął za wiarygodne wyjaśnienia skarżącego, iż nieumyślnie naruszył dyscyplinę służbową. Uwzględnił fakt przyznania się skarżącego do popełnienia czynu i powiadomienia o zdarzeniu przełożonego bezpośrednio po zaistnieniu zdarzenia. Uzasadniając rodzaj wymierzonej kary Komendant podniósł, iż charakter służby sprawia, że policjant musi podejmować czynności niezwłocznie gdy jest taka potrzeba i czynności te wykonywałby, mimo, że tego dnia nie posiadał zdolności do zrealizowania żadnych zadań. Tak więc swoim działaniem skarżący stworzył ogromne potencjalne zagrożenie nie tylko dla własnego bezpieczeństwa ale i bezpieczeństwa innych. /.../ Traci legitymację do wykonywania ustawowych zadań policjanta ten, kto nie zachowując wymaganej ostrożności, zgłasza gotowość przyjęcia na siebie odpowiedzialności za bezpieczeństwo społeczne, mimo, że z racji wcześniejszych zachowań własnych mógł i powinien przewidzieć, że tego dnia wykonywanie przez niego obowiązków stanowiłoby zagrożenie /.../. Uzbrojony funkcjonariusz w stanie po użyciu alkoholu to śmiertelne zagrożenie.
W ocenie Komendanta stało się niemożliwe pozostawienie w służbie kogoś kto zobowiązany do pilnowania przestrzegania prawa, daje podstawy do uznania, że sam wymaga aby jego pilnowano. Skarżący tym samym utracił zaufanie, niezbędne do skutecznego wykonywania obowiązków policjanta.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji we W. powołał komisję do zbadania orzeczenia Nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K. . W skład komisji powołano oficera wyznaczonego przez Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów. W dniu [...] r. sporządzono sprawozdanie z pracy komisji powołanej do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Znamiennym jest, że prawidłowość ustaleń faktycznych nie wzbudziła także wątpliwości komisji o wymierzeniu post. P. Z. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W swym sprawozdaniu komisja stwierdziła, że "Czyn jakiego dopuścił się obwiniony w sposób rażący naruszył dobre imię Policji jako instytucji, a argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Obwiniony zgłosił się do odprawy służbowej a po uprzedzeniu przez podinsp. M. B. , że zostanie poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu poprosił go aby ten nie podejmował żadnych czynności i dopuścił go do służby. Świadczy to o świadomości obwinionego co do swojego stanu trzeźwości, wbrew temu co napisał w odwołaniu, że czuł się trzeźwy."
Niezależnie od powyższego komisja zwróciła uwagę na dodatkową okoliczność występującą w sprawie a mianowicie, iż post. P. Z. uczestnicząc w odprawie do służby w dniu [...] r. posiadał przy sobie wcześniej pobraną broń palną, czym naruszył przepisy art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 pkt 3 lit. "b" Zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów odnośnie zakazu posiadania przy sobie broni palnej po spożywaniu napojów alkoholowych.
Z adnotacji zawartej na sprawozdaniu wynika, iż Komendant Wojewódzki Policji zgodził się ze stanowiskiem w nim przedstawionym.
W postępowaniu odwoławczym podzielono w pełni argumentację Komendanta Powiatowego Policji przytoczoną w motywach zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] r.
Organ odwoławczy, stwierdził, że okoliczności oraz charakter zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, oraz wysoce negatywne konsekwencje przewinienia dla społecznego wizerunku Policji, uzasadniają wymierzenie kary wydalenia ze służby w Policji.
Faktu naruszenia ponadto przez skarżącego przepisu art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy w związku z § 11 pkt 3 lit. b Zarządzenia nr 6/2000 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r., organ nie brał pod uwagę bowiem czyn ten nie został zarzucony w postępowaniu dyscyplinarnym.
Zdaniem Sądu przedmiotem oceny prawnej i zastosowania środka dyscyplinarnego trafnie uczyniono zewnętrzne oznaki zachowania skarżącego.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone orzeczenia naruszyły prawo w stopniu wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego.
Stąd też skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło