IV SA/Wr 348/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-12-12
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadniałoby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Mimo otrzymywania dochodów z emerytur w łącznej wysokości 2450,43 zł netto miesięcznie, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem ani innych wymaganych dokumentów, uchylając się od obowiązku wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżąca K. N. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, skarżąca podała wysokość swoich emerytur (wspólnie z mężem 2450,43 zł netto miesięcznie), ale nie przedstawiła innych wymaganych dokumentów, takich jak dowody wydatków, wyciąg z konta bankowego czy zeznanie podatkowe. Wniosła o pomoc prawną w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc prawną celem dochodzenia należnych jej uprawnień kombatanckich, wskazując że jest inwalidą II grupy, ofiarą holocaustu.
Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 października 2008 r. wezwano skarżącą do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu i do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej tzn. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. ostatniego odcinka emerytury, renty, aktualnej decyzji ZUS, urzędu pracy lub pomocy społecznej przyznającej świadczenia, umowy o pracę, zlecenie lub o dzieło, zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy); wyciągu z konta bankowego za ostanie trzy miesiące; dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem (opłaty za gaz, opał, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, czynsz i inne), zeznania podatkowego za [...] r. złożonego w urzędzie skarbowym, zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżąca na urzędowym formularzu wskazała, że wnosi o usługę-poradę prawną. Podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, przy czym emerytura skarżącej wynosi 961,58 zł netto, a jej męża 1488,85 zł, co potwierdziła odcinkami emerytur za [...] 2008 r. Łącznie świadczenia te wynoszą zatem 2450,43 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżąca powołała okoliczności, które dotyczą wyroku Sądu z dnia 9 października 2008 r. oddalającego jej skargę. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2 i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Innych dokumentów skarżąca nie nadesłała ani też nie wskazała przyczyny ich braku.
Skarżąca w złożonym formularzu nie wskazała nadto w jakim zakresie wnosi o przyznanie jej prawa pomocy, więc zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2008 r. wezwano ją do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Brak ten został uzupełniony przez skarżącą pismem z dnia [...] 2008 r., z którego wynika, iż wniosła ona o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie, gdyż wraz z mężem otrzymują na bieżąco dochody z tytułu emerytur w wysokości 2450,43 zł netto miesięcznie i nie mają innych osób na utrzymaniu, a ponadto nie nadesłała wymienionych wyżej dokumentów źródłowych dotyczących wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem jej i męża ani też nie wskazała ich wysokości, nie nadesłała również wyciągu z konta bankowego, zeznania podatkowego, co oznacza, iż uchyla się od obowiązku przedłożenia tych dokumentów, mających w istocie na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej tzn. ocenę czy po poniesieniu wspomnianych wydatków jest w stanie ponieść koszty sądowe i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Zauważyć trzeba, iż w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 16 października 2008 r. pouczono skarżącą, iż jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie danych zawartych w formularzu. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Ponadto w wezwaniu tym dodatkowo pouczono stronę skarżącą, iż w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu może udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia. Skarżąca nie skorzystała z tej możliwości.
W świetle powyższego uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy.
Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło