IV SA/Wr 348/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-01-29
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki warunkujące jego przyznanie. Mimo otrzymywania dochodów z emerytur w łącznej wysokości 2450,43 zł netto miesięcznie, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności do ponoszenia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżąca zaskarżyła sprzeciwem, podnosząc, że jej dochody wraz z dochodami męża są skromne i nie wystarczają na pokrycie podstawowych wydatków życiowych. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując sytuację materialną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.N. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K.N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego.
W dniu 22 grudnia 2008 r. K.N. niosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu podniosła, że postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy jest niesprawiedliwe i nieludzkie, bowiem łączna suma dochodów: jej oraz męża, 2.450,43 zł, jest skromna i nie wystarcza nawet na opłacenie wszelkich wydatków związanych z mieszkaniem, wyżywieniem, leczeniem oraz pozostałymi potrzebami życiowymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 244 § 1 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc prawną celem dochodzenia należnych jej uprawnień kombatanckich, wskazując że jest inwalidą II grupy, ofiarą holocaustu.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 października 2008 r. wezwano skarżącą do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu i do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej tzn. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (np. ostatniego odcinka emerytury, renty, aktualnej decyzji ZUS, urzędu pracy lub pomocy społecznej przyznającej świadczenia, umowy o pracę, zlecenie lub o dzieło, zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy); wyciągu z konta bankowego za ostanie trzy miesiące; dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem (opłaty za gaz, opał, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, czynsz i inne), zeznania podatkowego za 2007 r. złożonego w urzędzie skarbowym, zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Skarżąca na urzędowym formularzu wskazała, że wniosła o usługę-poradę prawną. Podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, przy czym emerytura skarżącej wynosi 961,58 zł netto, a jej męża 1488,85 zł, co potwierdziła odcinkami emerytur za październik 2008 r. Łącznie świadczenia te wynoszą zatem 2450,43 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżąca powołała okoliczności, które dotyczą wyroku Sądu z dnia 9 października 2008 r. oddalającego jej skargę. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 48 m² i nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Innych dokumentów skarżąca nie nadesłała ani też nie wskazała przyczyny ich braku.
Ponieważ skarżąca w złożonym formularzu nie wskazała w jakim zakresie wnosi o przyznanie jej prawa pomocy, to zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 grudnia 2008 r. wezwano ją do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Brak ten został uzupełniony przez skarżącą pismem z dnia 9 grudnia 2008 r., z którego wynika, iż wniosła ona o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała w wiarygodny sposób, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie, gdyż wraz z mężem otrzymują na bieżąco dochody z tytułu emerytur w wysokości 2450,43 zł. netto miesięcznie i nie mają innych osób na utrzymaniu, a ponadto nie nadesłała wymienionych wyżej dokumentów źródłowych dotyczących wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem jej i męża ani też nie wskazała ich wysokości, nie nadesłała również wyciągu z konta bankowego, zeznania podatkowego, co oznacza, iż uchyla się od obowiązku przedłożenia tych dokumentów, mających w istocie na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji majątkowej tzn. ocenę czy po poniesieniu wspomnianych wydatków jest w stanie ponieść koszty sądowe i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Również w sprzeciwie od postanowienia Referendarza z dnia 12 grudnia 2008 r. skarżąca nie wskazał dodatkowych okoliczności które uprawdopodobniłyby, że nie jest ona stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy zauważyć, że skarżąca wniosła wpis od skargi w kwocie 100 zł.
W świetle powyższego uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy.
Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło