IV SA/Wr 350/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-09-15
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, ale znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej z powodu wysokich zobowiązań publicznoprawnych, zajęcia środków na rachunkach bankowych, złego stanu zdrowia rodziny i braku majątku, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, wykazała, że znajduje się wraz z rodziną w trudnej sytuacji materialnej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Trudna sytuacja materialna została potwierdzona przez wysokość zobowiązań publicznoprawnych podlegających egzekucji, zajęcie środków na rachunkach bankowych, brak majątku oraz zły stan zdrowia rodziny, co w kontekście realizacji prawa do sądu uzasadnia zwolnienie od kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku podała, że mieszka z mężem i niepełnosprawnym synem, mąż pobiera niską rentę, a ona zasiłek pielęgnacyjny. Prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód nie pozwala na pokrycie kosztów z powodu niewypłacalności kontrahentów i zaległości podatkowych wobec ZUS i urzędu skarbowego. Posiada również blokady na rachunkach bankowych i ponosi wysokie wydatki związane z leczeniem rodziny. Skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i niepełnosprawnym synem lat 11. Mąż pobiera rentę, która po dokonaniu potrąceń [...] (204,22 zł) wynosi 503,65 zł. Skarżąca pobiera zasiłek pielęgnacyjny na dziecko w wysokości 152 zł miesięcznie. Ponadto podała, że obecnie prowadzi działalność gospodarczą, tzn. [...], z której dochód nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych z powodu niewypłacalności kontrahentów i zaległości podatkowych. Środki na rozpoczęcie działalności uzyskała w powiatowym urzędzie pracy. Obecnie posiada zaległości wobec ZUS, urzędu skarbowego. Potwierdza to m. in. postanowienie naczelnika urzędu skarbowego z dnia [...] zaliczające kwotę 5725 zł z tytułu zwrotu podatku [...] na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] i [...] oraz protokół z dnia [...] sporządzony w tym organie w związku z wnioskiem skarżącej o umorzenie zaległości podatkowych, z którego wynika, że zaległości te wynoszą 21.272 zł i 990 zł, 76.690,19 zł, który skarżąca uzasadniła brakiem majątku, złą sytuacją zdrowotną rodziny oraz nieregulowaniem przez klientów ich zobowiązań, które wynoszą około 70.000 zł i są przedmiotem spraw sądowych. Skarżąca przedłożyła także wniosek o zwarcie układu ratalnego z tytułu zobowiązań wobec ZUS. Nadesłała również listę blokad na rachunku bankowym obejmująca kwoty: 187,27, 2352, 353, 11022, 10813 zł. Przed rozpoczęciem działalności była osobą bezrobotną i korzystała z pomocy opieki społecznej. Podała, że ponosi wydatki z tytułu leczenia przez lekarzy specjalistów, a także wydatki w związku z leczeniem niepełnosprawnego syna i chorego męża. Ponadto wskazała, że w [...] r. zmarła jej córka na chorobę nowotworową [...] i w związku z jej leczeniem sprzedała gospodarstwo rolne.
Wskazała ponadto, że nie posiada majątku ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych.
Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, iż skarżąca, pomimo że prowadzi działalność gospodarczą znajduje się wraz rodziną w trudnej sytuacji materialnej, wysokość zobowiązań publicznoprawnych podlegających egzekucji i zajęcie środków na rachunkach bankowych, brak majątku, zły stan zdrowia rodziny skarżącej oraz aktualny poziom cen i usług i realizację prawa do sądu przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące zwolnienie od kosztów sądowych, które obejmują wpis od skargi 200 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej 100 zł lub zażalenia 100 zł.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło