IV SA/Wr 350/11

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od opłat sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym: zwolnienie od ponoszenia pozostałych kosztów sądowych, tj. od wydatków i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący w piśmie z dnia [...] wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 12 października 2011 r. oddalającego jego skargę. Do pisma tego dołączył wypełniony tego samego dnia urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Zarówno w powyższym piśmie jak i urzędowym formularzu skarżący podniósł, że przebywa w areszcie śledczym, gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie, jest osobą samotną, bezdomną, bez stałego miejsca zamieszkania. Nie posiada majątku, oszczędności, mieszkania ani innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych. Powyższe oznacza, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Przepis art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć trzeba, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2011 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko do opłat sądowych (częściowe zwolnienie od kosztów sądowych). Na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący złożył natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie obejmującym: zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych oraz w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści art. 211 powołanej ustawy wynika bowiem, że koszty sądowe obejmują nie tylko opłaty sądowe lecz także zwrot wydatków, do których zalicza się, w myśl art. 213 ustawy, należności tłumaczy i kuratorów, jak również koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budyniem sądowym, określone w odrębnych przepisach. Z kolei w myśl art. 239 pkt 4 powołanej ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro zatem prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2011 r. przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko do opłat sądowych, należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 4 cytowanej ustawy, umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem w zakresie obejmującym ponowne zwolnienie do tych opłat, stanowiących część wszystkich kosztów sądowych, wymienionych w art. 211 ustawy. Skarżący jest bowiem na obecnym etapie postępowania sądowego zwolniony z wszelkich opłat sądowych, obejmujących wpis sądowy i opłatę kancelaryjną. Mając powyższe na uwadze, w rozpoznawanej sprawie rozpoznaniu podlega wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie obejmującym zwolnienie od ponoszenia wydatków oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Zgodnie zaś z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest osobą samotną, bezdomną, przebywającą w areszcie śledczym, niepozostającą w zatrudnieniu, brak majątku, wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, iż wykazał on, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od ponoszenia wydatków i w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.