IV SA/Wr 352/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-04-25

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Ewa Kamieniecka, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wszczętej po 1 lipca 2004 r., należy stosować przepisy dotychczasowe (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy) czy przepisy nowej ustawy (art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), jeśli wypowiedzenie stosunku służbowego nastąpiło przed 1 lipca 2004 r., a rozliczenie urlopu nastąpiło po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa o wypłatę ekwiwalentu za urlop, której rozliczenie finansowe nastąpiło po 1 lipca 2004 r., powinna być prowadzona według przepisów obowiązujących od tej daty, nawet jeśli wypowiedzenie stosunku służbowego nastąpiło wcześniej. W związku z tym, zastosowanie art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. do spraw wszczętych przed 1 lipca 2004 r. nie było właściwe w kontekście rozliczenia ekwiwalentu za urlop, który nastąpił po tej dacie. W konsekwencji, skarżącemu przysługuje ekwiwalent obliczony według korzystniejszych przepisów nowej ustawy.
Stan faktyczny
Płk J. M., zwolniony ze służby wojskowej, otrzymał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Po otrzymaniu decyzji organu I instancji, stwierdzającej prawidłowość naliczenia ekwiwalentu, skarżący wniósł odwołanie, zarzucając błędną interpretację przepisów i zastosowanie uchylonych ustaw. Organ II instancji uchylił częściowo decyzję organu I instancji, przyznając skarżącemu wyższe wyrównanie za niewykorzystany urlop, jednak utrzymał w mocy decyzję w pozostałym zakresie, w tym co do interpretacji art. 169 ustawy o służbie wojskowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując utrzymanie w mocy decyzji w części dotyczącej odmowy uznania roszczenia o wypłatę należności ekwiwalentu pieniężnego zgodnie z nowymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant Dorota Hurman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Decyzją Nr [...]z dnia [...]r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. przyznał płk J. M. zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej – z dniem [...]r. dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 10/12 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, a także wypłacił ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby – łącznie za [...] dni. Pismem z dnia [...]r. J. M. zażądał wypłaty kwoty [...]zł tytułem niedopłaty za ekwiwalent pieniężny za [...] dni roboczych urlopu wypoczynkowego i [...] dni roboczych dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Wskazał, że żądana kwota stanowi różnicę pomiędzy należnym świadczeniem w kwocie [...]zł a naliczonym [...]zł. W decyzji z dnia [...]r. podpisanej przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. stwierdzono, wskazując na podstawę prawną – art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179 poz. 1750) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76, poz. 693 z 2002r. ze zm.), że wypłacony w dniu zwolnienia ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku [...] urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy został naliczonej w prawidłowej wysokości. W uzasadnieniu decyzji podano iż płk rez. J. M. w [...]r. otrzymał dziewięciomiesięczne wypowiedzenie stosunku służbowego, skrócone następnie do 7,5 miesiąca - w związku z tym został zwolniony ze służby [...]r. Z dniem zwolnienia wypłacono należności określone w art. 18 ustawy o uposażeniu żołnierzy w tym za niewykorzystany urlop. Należność za urlop została obliczona w ten sposób, że kwota uposażenia J. M. wynosząca [...]zł miesięcznie została podzielona przez 30 dni i pomnożona przez ilość niewykorzystanego urlopu tj. [...] dni co dało kwotę [...]zł. Wskazano też, iż zgodnie z brzmieniem art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych sprawy wszczęte lecz nie zakończone ostateczną decyzją od 1 lipca 2004r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych – podkreślono, że takie samo stanowisko zawierają wytyczne MON z 19.06.2004r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M. zarzucając decyzji: - błędną interpretację przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o uposażeniu żołnierzy; - zastosowanie przepisów ustawy uchylonych inną ustawą; - naruszenie przepisów art. 107 § 1 kpa - wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu decyzji twierdził, że przyjęto błędną interpretację art. 169 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – albowiem przepis ten odnosi się do działań kadrowych podjętych przed 1.07.2004r. a nie do ustawy o uposażeniu żołnierzy a ponadto taka interpretacja kłóci się z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zastosowany w decyzji przepis art. 18 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy mówi tylko o obowiązku wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ponadto został on uchylony przepisem art. 159 pkt 10 ustawy z 11 września 2003r. i z dniem 1.07.2004r. przestał obowiązywać. Ponadto w świadectwie pracy nie zaznaczono, że wymiar [...] dni urlopu to dni robocze – tym samym przysługuje prawo do ekwiwalentu za [...] dni. Według odwołującego się decyzja narusza art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z wymienionymi wyżej uchybieniami jak również z uwagi na to, że nie oznaczono organu administracji publicznej, nie oznaczono strony, brak jest uzasadnienia prawnego a przywołane wytyczne MON bez przytoczenia określonego przepisu i bez podania miejsca publikacji, nie mogą być uznane jako przekonujące uzasadnienie prawne decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego działając na podstawie art. 104 ust. 1 w związku z art. 75 ust. 3 i art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) oraz w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu odwołania płk rez. J. M. od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie naliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w [...]r. urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymiaru niewykorzystanego urlopu i ustalił, że płk rez. J. M. z wyżej wymienionego tytułu przysługuje ekwiwalent za [...]dni; 2. ustalił, że odwołującemu przysługuje za [...] dni urlopu, stanowiącym różnicę między przysługującym a naliczonym przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. wymiarem urlopu, ekwiwalent w kwocie [...]zł ([...] złote), który nakazuje wypłacić płk rez. J. M. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...]r. do dnia zapłaty; 3. w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. Według Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego odwołanie skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w roku zwolnienia ze służby oraz urlopy zaległe, zgodnie z interpretacją Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego pismo Nr [...]z dnia [...]r. przysługuje według następujących zasad: 1) za urlopy, przysługujące za rok 2004 i lata poprzednie - w wysokości 1/30 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego za ostatni miesiąc pełnienia służby, za każdy dzień tego urlopu; 2) za urlopy, do których żołnierz zawodowy nabył prawo począwszy od roku 2005 - w wysokości określonej w art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. wysokości 1/22 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Mając powyższe na uwadze, Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego, uznał, że płk rez. J. M. przysługuje ekwiwalent pieniężny za [...] dni urlopu niewykorzystanego w roku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (tj. za [...] r.), a nie za [...] dni jak ustalił to organ I instancji. W tej sytuacji skarżącemu należy wypłacić odpowiednie wyrównanie za [...]dni urlopu w wysokości [...]zł. Jednocześnie Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego uznał za właściwą interpretację organu wojskowego I instancji dotyczącą art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. stwierdził, że skoro płk J. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. na podstawie wypowiedzenia stosunku służbowego Nr [...]z dnia [...] r. oraz Decyzji [...]z dnia [...]r. w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) to do podejmowanych czynności zastosowanie mają przepisy z okresu wydania dokumentów. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przedmiotową sprawę, której bieg rozpoczął się przed dniem 1 lipca 2004 r., prowadzi się nadal według dotychczasowych przepisów. W związku z powyższym postanowiono jak w sentencji niniejszej decyzji. J. M. wskazując na art. 235 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami), w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (jednolity tekst Dz. U z 2002r. Nr 76, poz. 693 z późniejszymi zmianami), wniósł skargę od decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. [...] z dnia [...]r., uchylającej decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Nr [...]r. z dnia [...]r. odmawiającej uznania roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w [...]r., w części dotyczącej wymiaru niewykorzystanego urlopu, ale utrzymującą w mocy tę decyzję w pozostałym zakresie. Decyzji zarzucił: - błędne zastosowanie i interpretację przepisu art. 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o uposażeniu żołnierzy; - zastosowanie przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy, uchylonych inną ustawą; - naruszenie przepisów art. 107 paragraf 1 kpa przez organ I instancji. W związku z powyższym wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy uznania roszczenia o wypłatę należności ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w roku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. [...] r. zgodnie z treścią art. 97 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 z późniejszymi zmianami), lub zmianę z urzędu. Skarżący zarzucił, iż organ II instancji - podobnie jak i organ I instancji -przyjął błędną interpretację przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz zastosował przepisy ustawy, uchylone inną ustawą. Przyjęty - jako podstawa rozstrzygnięcia decyzji - przepis art. 18 ust. 1 punkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy, w swojej treści mówi tylko, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje m. in. "...ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe". Przepis ten został tu błędnie zastosowany, ponieważ został on uchylony (cały rozdział 2 ustawy o uposażeniu...) przepisem art. 159 punkt 10 ustawy z 11 września 2003r. i z dniem 01 lipca 2004 r. przestał obowiązywać. Tym samym ustawodawca odsyła wprost do przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. tj. do przepisów: art. 95 punkt 2 (prawo do ekwiwalentu...); art. 97 (sposób naliczenia należności za niewykorzystany urlop). Według skarżącego w decyzji przyjęto również błędną interpretację przepisu art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, mówiący o tym, iż "Sprawy wszczęte, lecz nie zakończone ostateczną decyzją przed dniem 01 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych". Przepis ten, odnosi się do działań kadrowych podjętych przed dniem 01 lipca 2004 r. w oparciu o przepisy uchylonej ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tak interpretowany przepis, kłóci się z zasadą "Wszyscy są wobec prawa równi", zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. To nieuprawnione zróżnicowanie skutkuje bowiem utratą korzystniejszego ekwiwalentu przez żołnierza, którego można uznać za dyskryminowanego. W państwie prawa, takie praktyki nie mogą mieć miejsca, gwałcą zasady współżycia społecznego i sprawiedliwości społecznej i z tych względów kwestionowanie przez skarżącego interpretacji art. 169 ustawy... wydaje się zasadne. Jeżeli przyjęto taką interpretację przepisu art. 169 w sprawie, należałoby wiec zbadać: - czy przepis art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest zgodny z art. 32 ust. 1, 2 Konstytucji RP; - czy nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej przy wydawaniu decyzji organu I i II instancji. Skarżący wniósł - powołując się wprost na przepis art. 193 Konstytucji RP - o rozważenie skierowania do Trybunału Konstytucyjnego RP pytania prawnego co do zgodności art. 169 ustawy wyżej cytowanej z art. 32 ust. 1,2 Konstytucji RP. Skarżący zauważył, iż decyzją Nr [...]Szefa WSzW w K. z dnia [...]r., na podstawie art. 83 ust. 2, 5 i 6 oraz art. 104 ust. 1, ust.3 punkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przyznano skarżącemu z dniem [...]r. dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 10/12 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Ten fakt, świadczy o niekonsekwencji organu I instancji oraz potwierdza słuszność stanowiska skarżącego, iż przepis art. 169 ustawy... nie rozciąga się na przepisy ustawy o uposażeniu żołnierzy i o błędnym jego zastosowaniu w sprawie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 10/12 miesięcznego uposażenia..., wprowadzono na podstawie przepisów ustawy, obowiązujących dopiero od 01 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisem prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlega uwzględnieniu. Dla rozstrzygnięcia skargi złożonej w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma art. 169 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 z późn. zm.). Jest to przepis przejściowy: Stanowi on, że sprawy wszczęte lecz nie zakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych. Mając na uwadze treść powołanego przepisu do rozważenia pozostaje, czy niniejsza sprawa – sprawa dotycząca ekwiwalentu za urlop za rok [...] – została wszczęta przed 1 lipca 2004r. Co zatem idzie czy przy obliczaniu ekwiwalentu ma zastosowanie art. 97 powołanej ustawy z 11 września 2003r., korzystniejszy dla skarżącego, czy też dotychczasowe przepisy tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76 poz. 693 z 2002r. z późn. zm.). Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Skarżący J. M. otrzymał dziewięciomiesięczne wypowiedzenie stosunku służbowego w miesiącu [...]r., wypowiedzenie to zostało skrócone do siedmiu i pół miesiąca. W związku z tym został zwolniony ze służby w dniu [...]r. W roku zwolnienia tj. [...] – nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego i urlopu dodatkowego. W ocenie Sądu określenie zawarte w art. 169 wskazanej ustawy z 11 września 2003r. a mówiące o sprawach wszczętych przed 1 lipca 2004r. nie dotyczą zdarzenia "ogólnego" jakim jest wypowiedzenie stosunku służbowego ale wiąże się z konkretną czynnością, które jest realizowane. Takie konkretne zadanie do wykonania to rozliczenie urlopu. Rozliczenie finansowe urlopu następuje wówczas, gdy wiadomo już jest, iż pracownik urlopu tego nie wykorzysta. Takie stwierdzenie w niniejszej sprawy było możliwe w dniu zwolnienia skarżącego ze służby tj. [...]r. kiedy to wiadomo było, w związku z zwolnieniem ze służby, że J. M. nie wykorzysta przysługującego mu urlopu. Zatem po tym dniu uprawnione jest żądanie wypłaty ekwiwalentu za urlop; w związku z tym sprawa wypłaty mogła być wszczęta po [...]r. – kiedy to obowiązywała już ustawa z 11 września 2003r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych. Wytyczne Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 czerwca 2004r., na które powołuje się organ I i II instancji i które jak wskazują organy, nakazują stosowanie dotychczasowych przepisów wobec osób, którym wypowiedzono stosunek służbowy przed 1 lipca 2004r. – nie są źródłem prawa a tylko interpretacją przepisów dokonaną przez Ministra Obrony Narodowej, przedstawioną do konkretnego stosowania przez podległe organy. Zatem przedstawiony zarzut skargi co do błędnej interpretacji art. 169 ustawy z 11 września 2003r. należy uznać za trafny. Sąd dodatkowo – wobec zarzutów zawartych w odwołaniu i powtórzonych w skardze odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdza, że takie naruszenia – naruszenia istotne, które musiałyby przesądzić o nieważności decyzji, nie występują. Istotnie w części wstępnej decyzji z dnia [...]r. nie oznaczono organu wydającego decyzję. Jednakże ta okoliczność nie budzi żadnych wątpliwości. Na końcu decyzji widnieje okrągła pieczęć w otoku której wpisano organ Wojewódzki Sztab Wojskowy, decyzję zaś wydał i podpisał Szef Wojewódzkiego Sztabu, podpisy z imienia i nazwiska. Zatem nie ma wątpliwości jaki organ wydał decyzję jak również kto w imieniu tego organu ją podpisał. Z decyzji powyższej wynika również, że stroną postępowania jest J. M.. Niewątpliwie wskazana została również podstawa prawna wydanej decyzji, - i to ona była przedmiotem oceny Sądu. Przywołane w uzasadnieniu decyzji wytyczne Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 czerwca 2004r., choć bez przytoczenia przepisu i wskazania miejsca publikacji mogą być postrzegane tylko jako uzasadnienie na określoną interpretację art. 109 ustawy z 11 września 2003r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych. Mając zatem na uwadze wcześniejsze rozważania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło