IV SA/Wr 355/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o wyłączenie starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Ewy Orłowskiej od orzekania w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: oddalić wniosek. W dniu 18 grudnia 2018 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek M. D. (dalej: strona, skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W treści wniosku strona zażądała wyłączenia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Ewy Orłowskiej od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 156/18 ww. referendarz sądowy "wbrew oczywistym okolicznościom sprawy przemawiającymi na moją rzecz, sprzeniewierzyła się nietykalnej zasadzie bezstronności niwecząc instytucję wymiaru sprawiedliwości, czym pozbawiła mnie prawa do obrony [...]". W dniu 24 grudnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Ewa Orłowska złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieje między nią a stroną tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie, a ponadto nie występują w sprawie żadne okoliczności, które dawałyby podstawę do wyłączenia jej od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w sprawach określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym wyżej przepisie, stosownie do treści art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. W myśl art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że instytucja wyłączenia referendarza sądowego stanowi gwarancję procesową, która ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy przez orzekającego referendarza, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami oraz nie ma określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Istota przepisów o wyłączeniu referendarza sądowego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą powodować wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu referendarza w rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w określonej sprawie. Oświadczeniem z dnia 24 grudnia 2018 r. starszy referendarz sądowy Ewa Orłowska wyjaśniła, że między nią a skarżącym nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 p.p.s.a., wyłączające ją od rozpoznania sprawy, a także nie zachodzą inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Strona nie uprawdopodobniła również przyczyn wyłączenia, o których mowa w art. 20 § 1 p.p.s.a. Skarżącemu należy wyjaśnić, że jego przeświadczenie o pozbawieniu go prawa do obrony przez wyżej wymienionego referendarza sądowego w innej sprawie (o sygn. akt IV SA/Wr 156/18) nie stanowi, w myśl art. 19 p.p.s.a., przesłanki uzasadniającej wyłączenie tegoż referendarza od rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Podkreślenia bowiem wymaga, że niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia jej sprawy nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego (czy referendarza sądowego), a prawidłowość podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego (w przypadku orzeczeń wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny) lub kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (w przypadku rozstrzygnięć referendarza sądowego) i tylko w tym trybie dopuszczalne jest jego kwestionowanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.