IV SA/Wr 355/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-07

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Ireneusz Dukiel, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uznaniu świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane może zostać wydana bez prawidłowej decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenia oraz czy można pozostawić wniosek o świadczenia bez rozpatrzenia z powodu nieskutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ organ pierwszej instancji nie wydał prawidłowej decyzji uchylającej wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenia rodzinne, a organ odwoławczy bezzasadnie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpatrzenia z powodu nieskutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentów. W związku z tym, dalsze badanie zasadności zarzutów procesowych i materialnych było przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która uznała świadczenia rodzinne wypłacone skarżącej za nienależnie pobrane. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, kwestionując zasadność uznania świadczeń za nienależnie pobrane oraz sposób prowadzenia postępowania przez organy. W szczególności wskazywała na brak świadomego wprowadzenia organu w błąd i wadliwe doręczenia wezwań.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 355/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 7 listopada 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , Sędziowie:, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r., sprawy ze skargi B. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczeń rodzinnych, i zobowiązanie do zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami, , , , uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji., Przedmiotem skargi B. K. (dalej jako strona lub skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej jako organ odwoławczy, organ II instancji lub Kolegium) z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Wojewody D., decyzję Starszego Inspektora Wojewódzkiego w Oddziale Koordynacji Świadczeń w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej D. Urzędu Wojewódzkiego we W. (dalej jako organ I instancji lub Wojewoda) z dnia 14 lutego 2019 r., nr [...], uznającą za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie decyzji z dnia 29 października 2009 r., Nr [...], za okres od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., w łącznej kwocie 2.768 zł, i zobowiązującą do ich zwrotu łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Strona wystąpiła do Burmistrza Miasta W. wnioskiem z dnia 12 października 2009 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na M. K. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. (dalej jako Kierownik MOPS lub organ gminy), działając z upoważnienia Burmistrza Miasta W., decyzją z dnia 29 października 2009 r., Nr [...], przyznał stronie zasiłek rodzinny na dziecko (córkę) na okres od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. wraz z dwoma dodatkami do tego zasiłku. Marszałek Województwa D. (dalej jako Marszałek) postanowieniem z dnia 21 września 2012 r., nr [...], ustalił, że w sprawie strony, od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 31 października 2010 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ponieważ ojciec dziecka podjął zatrudnienie na terenie N. w dniu 1 czerwca 2009 r. Kierownik MOPS decyzją z dnia 20 maja 2015 r., Nr [...], postanowił uchylić realizację "decyzji Nr [...] z dnia 2008-10-29 od dnia 01-11-2009 do 30-09-2010". Marszałek pismem z dnia 7 lipca 2015 r. wezwał stronę do przedłożenia dokumentów dotyczących wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2008/2009 i 2008/2009, w terminie 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W piśmie tym pouczono stronę, iż w sytuacji pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia świadczenia wypłacone za w/w okres zostaną uznane jako nienależnie pobrane i będą podlegały zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Kolejnym pismem z dnia 6 sierpnia 2015 r. Marszałek zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2009/2010 bez rozpatrzenia z uwagi na niezastosowanie się do wezwania do dostarczenia brakujących dokumentów. Marszałek wskazał w nim, że pismo z dnia 7 lipca 2015 r., którym wezwano stronę do uzupełnienia brakujących dokumentów, zostało doręczone w dniu 24 lipca 2015 r. zgodnie z art. 44 k.p.a. Wojewoda, jako organ właściwy po zmianie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220, dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych lub w skrócie u.ś.r.), pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postepowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej za okres od 1 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r. Organ I instancji, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 lutego 2019 r., uznał świadczenia rodzinne wypłacone za okres od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., na podstawie decyzji z dnia 29 października 2009 r., Nr [...], za nienależnie pobrane w łącznej kwocie 2.768,00 zł i zobowiązał stronę do ich zwrotu łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że w przypadku podjęcia przez rodzica legalnej pracy (w charakterze pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek) na terytorium innego państwa członkowskiego, zgodnie z art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, jest on uprawniony - na członków swojej rodziny (czyli dzieci), którzy zamieszkują na terytorium innego państwa członkowskiego - do świadczeń rodzinnych, przewidzianych przez ustawodawstwo państwa wykonywania pracy, natomiast członkowie jego rodziny dla przyznania tych świadczeń traktowani są tak, jakby zamieszkiwali na terytorium tego państwa. Podano dalej, iż Marszałek ustalił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r. Wojewoda podniósł, że podczas analizy wniosku stwierdzono brak dokumentów wymaganych dla wydania decyzji rozstrzygającej w przedmiocie świadczeń, dlatego też wezwano stronę do ich przedłożenia, lecz pozostało ono bezskuteczne, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Dalej Wojewoda wskazał, już w kontekście uznania, że w sprawie doszło do nienależnie pobranych świadczeń, w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., iż w treści wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych strona została poinformowana, w sposób wyczerpujący, o okolicznościach, mających wpływ na prawo do tych świadczeń. Zapoznanie się z treścią pouczeń potwierdziła składając podpis pod oświadczeniem. Ponadto zarówno we wniosku, jak i w pouczeniu od decyzji przyznającej wnioskowane świadczenia, została także poinformowana o konieczności niezwłocznego powiadomienia podmiotu realizującego świadczenia rodzinne, o wystąpieniu zmian, mających wpływ na te świadczenia. Pomimo jednak podjęcia zatrudnienia przez ojca dziecka na terenie innego kraju Unii Europejskiej w dniu 1 czerwca 2009 r. strona nie poinformowała o tym organu wypłacającego świadczenia. W uznaniu organu I instancji z tego powodu świadczenia wypłacone stronie za ten okres są świadczeniami nienależnie pobranymi. Strona w odwołaniu zarzuciła brak należytej staranności przy przekazywaniu dokumentów oraz informacji pomiędzy organem gminy a Marszałkiem. Podniosła, że nie zamierzała ukrywać informacji o podjęciu zatrudnienia przez męża w N., ponieważ nie miała zamiaru korzystać z tych świadczeń poza granicami kraju. Podkreśliła, że świadczenia rodzinne zostały jej wypłacone dopiero w 2012 r., w wysokości różnicy pomiędzy tymi świadczeniami przysługującymi na terenie Polski i N. Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i w uzasadnieniu wskazało, że świadczenia rodzinne przyznane za okres od 1 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r. zostały wypłacone stronie w warunkach, o których mowa w art. 23a ust. 5 u.ś.r. Wskazano przy tym, iż w niniejszej sprawie organ gminy, wydając w dniu 20 maja 2015 r. decyzję uchylającą decyzję przyznającą stronie świadczenie rodzinne, działał przy tym w ramach wyznaczonych przepisem art. 23a ust. 2 u.ś.r., gdyż mąż strony, jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej jej prawo do świadczeń rodzinnych (tj. 1 czerwca 2009 r.), opuścił granice kraju i podjął zatrudnienie na terenie N. Kolegium zaakcentowało ponadto, że strona była uprawniona do świadczeń rodzinnych na terenie N. m.in. w okresie od listopada 2009 r. do września 2010 r., ponieważ jej mąż uzyskał prawo do świadczeń za powyższy okres w instytucji zagranicznej. W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie świadczeń rodzinnych wypłaconych stronie za okres od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., za świadczenia nienależnie pobrane, albowiem w tym czasie na córkę strony pobierane były świadczenia z dwóch źródeł, co pozostaje sprzeczne z zakazem kumulacji świadczeń. Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż nie mogły one skutkować uchyleniem lub zmianą zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego nie zasługiwały na uwzględnienie wyjaśnienia, w których strona wskazuje na brak świadomości o konieczności poinformowania organu gminy o podjęciu zatrudnienia przez męża na terenie N. Kolegium podało, iż nawet jeśli pracownica organu gminy nie zwróciła stronie szczególnej uwagi na pouczenie zawarte we wniosku w tym zakresie to nie zwalniało to jednak skarżącej z obowiązku zapoznania się z nim, a co więcej, właściwe pouczenie znajdowało się również w treści decyzji, której egzemplarzem strona dysponowała. Na prawidłowość rozstrzygnięcia nie mogły również wpłynąć ewentualne nieprawidłowości związane z przekazywaniem przez organ gminy dokumentacji do organu I instancji, gdyż istotne w sprawie było spełnienie wszystkich przesłanek uzasadniających uznanie świadczeń pobranych przez stronę za świadczenia pobrane nienależnie. Kolegium nie kwestionowało twierdzenia odwołania, zgodnie z którym na dzień wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne (9 października 2008 r.) strona spełniała przesłanki do ich uzyskania, lecz podkreśliło, że dla przedmiotu sprawy znaczenie ma jednak to, że pomimo prawidłowego pouczenia zawartego m.in. w treści tej decyzji strona nie poinformowała organu o podjęciu zatrudnienia przez jej męża, to jest o okoliczności skutkującej ustaniem prawa do tych świadczeń. Podobnie, zdaniem organu odwoławczego, ocenić należy podnoszone przez stronę twierdzenia odwołujące się do, przyznającej jej mężowi świadczenia rodzinne, decyzji instytucji n., ponieważ na zasadność zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia nie może wpłynąć interpretacja i stosowanie ustawodawstwa n. Organy orzekające w sprawie zobligowane były do prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl zawartych w niej przepisów, dla uznania danych świadczeń za świadczenia nienależnie pobrane, treść decyzji instytucji zagranicznej nie ma znaczenia. W skardze do tut. Sądu strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzuciła naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego w postaci art. 30 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 23a ust. 9 u.ś.r. poprzez niezasadne uznanie, że spełniona została zawarta w tych przepisach przesłanka zwrotu świadczeń, podczas gdy organy nie przeanalizowały tego, czy świadczenia podlegające zwrotowi stanowią świadczenia nienależnie pobrane poprzez ich wypłatę na skutek świadomego wprowadzenia organu w błąd przez stronę; 2) proceduralnych w postaci art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego i niewłaściwe dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego, w tym pominięcie przez organ odwoławczy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności związanych z wypłatą świadczeń uzupełniających za granicą jedynie w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczeń wypłaconych w Polsce, a kwotą świadczeń należnych za granicą, pomięcie kwestii wypłaty uzupełniających świadczeń za granicą po upływie trzech lat od wypłaty świadczeń w Polsce, a także pominięcie kwestii braku przekazywania prawidłowo złożonej przez skarżącą dokumentacji przez MOPS do Marszałka. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenia podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i zawartą w niej argumentację. Odnosząc się do przedstawionych zarzutów organ odwoławczy podkreślił, że uznanie świadczeń rodzinnych jako nienależnie pobranych przez skarżącą nastąpiło po ustaleniu, że spełnione zostały przesłanki opisane w art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Zdaniem Kolegium nie można przy tym zgodzić się z argumentem skargi, że możliwość uznania świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. jest uzależniona od wykazania dalszych przesłanek, to jest negatywnego zachowania świadczeniobiorcy zmierzającego do uzyskania danego świadczenia, świadomości strony tego, że świadczenie jej się nie należy. Zwrócono uwagę, iż przywołane na poparcie tego twierdzenia tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 585/18, odnoszą się do odmiennej podstawy uznania świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależnie pobrane, tj. art. 30 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. W takim przypadku koniecznym jest ustalenie, że strona działała ze świadomością wywołania po stronie właściwego organu mylnego wyobrażenie o jej sytuacji faktycznej. Nie ma to jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w przypadku, gdy znajduje w niej zastosowanie przepis art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r., gdyż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2017 r.. sygn. akt OSK 2232/17, dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. wymagane jest spełnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze - zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 23a ust. 5 u.ś.r. wypłacenia świadczenia, po drugie - została wydana decyzja o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. Zdaniem organu odwoławczego powyższe przesłanki zostały w rozpatrywanej sprawie spełnione. Za nietrafne organ odwoławczy uznał także zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przepisów postępowania, bowiem wbrew twierdzeniom skargi, w zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się zarówno do faktu przyznania przez instytucję n. świadczeń rodzinnych przy uwzględnieniu świadczeń uzyskiwanych w Polsce, jak i ewentualnych nieprawidłowości związanych z przekazywaniem przez organ gminy dokumentacji do organu I instancji. Są to jednak okoliczności irrelewantne z punktu widzenia możliwości uznania danych świadczeń rodzinnych za świadczenia nienależnie pobrane w świetle art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., podobnie jak to, że strona wraz z małżonkiem wystąpili do instytucji zagranicznej o przyznanie świadczeń dopiero w 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. zwanej dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże generalnie z innych powodów, niż te podniesione przez stronę w jej zarzutach. Kontrolowana decyzja dotyczy ustalenia i dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawie, w której mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W myśl art. 23a ust. 10 u.ś.r. organem właściwym do wszczęcia i przeprowadzenia takiego postępowania jest wojewoda, a przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych, był nim marszałek województwa. W postępowaniu tym odpowiednio stosuje się przepisy art. 30 u.ś.r., określające m.in. obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, przez osobę, która takie świadczenie pobrała, definicję takiego świadczenia, okres przedawnienia czy też kwestie ściągnięcia tych świadczeń w formie potrącenia czy egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie ulega jednakże wątpliwości, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawie, w której mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zamyka wieloetapową procedurę administracyjną, w której oprócz wojewody uczestniczy wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (tzw. organ właściwy). W konsekwencji zatem, aby możliwym było w takim przypadku wszczęcie postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych muszą zostać zrealizowane wcześniejsze etapy objęte procedurą koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W pierwszym etapie, zgodnie z art. 23a ust. 2 u.ś.r., w sytuacji, gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami do wojewody (poprzednio marszałka województwa). W naszym przypadku pismo instytucji n. ([...]) dotyczące zatrudnienia męża skarżącej wpłynęło fizycznie do D. Ośrodka Polityki Społecznej (organ pomocniczy marszałka) w dniu 25 czerwca 2012r.). W drugim etapie wojewoda (marszałek województwa) ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 3 u.ś.r.). W badanej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia 21 września 2012 r. ustalił, że w sprawie skarżącej mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. względem wniosku na okres zasiłkowy 2009/2010 z uwagi na fakt, że członek rodziny podlega ustawodawstwu innego państwa UE w zakresie świadczeń rodzinnych. Trzeci etap reguluje art. 23a ust. 5 u.ś.r., który wskazuje, iż w przypadku ustalenia, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego to organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenie rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W kontrolowanej sprawie Kierownik MOPS decyzją z dnia 20 maja 2015 r., Nr [...], postanowił uchylić realizację "decyzji Nr [...] z dnia 2008-10-29 od dnia 01-11-2009 do 30-09-2009". Zdaniem składu orzekającego wskazana decyzja nie wypełnia walorów decyzji, o której mowa w art. 23a ust. 5 u.ś.r., gdyż w treści jej rozstrzygnięcia nie ma mowy o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne od dnia, w którym mąż skarżącej podlegał ustawodawstwu N., lecz użyto nienormatywnego określenia "uchylić realizację decyzji". W czwartym etapie wojewoda (kiedyś marszałek województwa) wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W tym etapie postępowanie stosować należy właściwe przepisy materialne i procesowe uregulowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych, z tym rozszerzeniem, iż w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie w zakresie proceduralnym zastosowanie znajdą, w myśl dyspozycji art. 32 ust. 2 u.ś.r., przepisy k.p.a. Z tego też powodu dopuszczalnym jest pozostawienie wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego bez rozpatrzenia w sytuacji niezastosowania się do wezwania o uzupełnienie brakujących dokumentów (art. 24a ust. 2 u.ś.r.). Warunkiem zastosowania tego rygoru jest oczywiście prawidłowe wezwanie strony o uzupełnienie brakujących dokumentów, zarówno jeżeli chodzi o treść takiego wezwania, określenie rygoru, ale także prawidłowe zaadresowanie korespondencji. W niniejszej sprawie wezwanie do dostarczenia brakujących dokumentów z dnia 7 lipca 2019 r. wysłano skarżącej na adres: [...], gdy tymczasem właściwym adresem zamieszkania strony jest ul. [...]. W tej sytuacji nieprawidłowym było uznanie, iż doszło do skutecznego doręczenia przesyłko poprzez jej podwójne awizowanie, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, przewidzianej w art. 44 § 4 k.p.a., fikcji doręczenia. Podsumowując rozważania Sąd uznał, iż w przedstawionym stanie faktycznym sprawy są poważne wątpliwości co do istnienia uzasadnionych podstaw wszczęcia przez organ I instancji postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej za okres od 1 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r., ponieważ Kierownik MOPS nie wydał prawidłowej decyzji uchylającej swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 października 2010 r. przyznającą świadczenia rodzinne, a nadto organ II instancji bezzasadnie pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie jej świadczeń rodzinnych bez rozpatrzenia. W tej sytuacji przedwczesnym byłoby badanie zasadności dalszych zarzutów procesowych, jak też zarzutów naruszenia prawa materialnego, zgłoszonych przez skarżąca w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, kierując się powyższą oceną prawną Sądu, w pierwszej kolejności winien rozważyć czy zaistniały formalne podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wypłaconych skarżącej za okres od 1 listopada 2009 r. do 30 września 2010 r., w tym także wynikające z treści art. 30 ust. 5 u.ś.r. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 135 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło