IV SA/Wr 356/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa I. oddala skargę w części dotyczącej orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej; II. dalej idącą skargę odrzuca. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. (Dz.U. Nr 8 z 2004r., poz. 66 ze zm.), ustawy z dnia 11 września 2003r. (Dz.U. Nr 179 z 2003r., poz. 1750 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. (Dz.U. Nr 12, poz.75), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), uznała K. G. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - Gr II - Kat. N, rozpoznając u niego następujące schorzenia tę niezdolność powodujące: 1) kardiomiopatię niedokrwienną w klasie czynnościowej NYHA w przebiegu przewlekłej choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego pod postacią dławicy piersiowej stabilnej II st. CCS z przebytym zawałem ściany przednio-bocznej (§ 38 pkt 7), 2) nadciśnienie tętnicze II stopnia z powikłaniami narządowymi (§ 39 pkt 2) oraz następujące schorzenia współistniejące: 3) toksyczne uszkodzenie wątroby bez upośledzenia jej wydolności (§ 44 pkt 15), 4) obustronne łagodne zwężenie tętnicy szyjnej wspólnej i wewnętrznej, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 39 pkt 6), 5) nadwzroczność obu oczu. V ou 0,1 cc + 2,0 Dsph = 0,5 (§ 13 pkt 2), 6) zespół nerwicowy upośledzający zdolności adaptacyjne (§ 66 pkt 2), 7) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego z zespołem bólowym przykręgosłupowym, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 62 pkt 1), 8) przebyte złamanie nasady dalszej kości promieniowej prawej, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 75 pkt 2), 9) przebyte złamanie rzepki lewej, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (§ 75 pkt 2), 10) obustronne upośledzenie słuchu na tony wysokie (§ 21 pkt 1), 11) skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa (§ 26 pkt 4). W orzeczeniu tym określono również, że schorzenie ad. 6 rozpoznania pozostaje w związku z zawodową służbą wojskową (Załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003r. - Dz.U. Nr 62, poz. 567) oraz określono stopień inwalidztwa orzekanego, zaliczając go do II grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Od powyższego orzeczenia K. G. złożył odwołanie, w którym podniósł, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska nie uwzględniła opinii lekarzy specjalistów Katedry i Kliniki Kardiologii Akademii Medycznej we W. z dnia [...] i [...] oraz wniosków z dnia 15 grudnia i 23 stycznia 2007r. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się na przepis art.127 § 1 i art.138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2 , § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 12, poz. 75), utrzymała w mocy kwestionowane orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podała, że powtórna analiza zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie wykazała nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Zdaniem Komisji, ze zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badania lekarskiego specjalistycznego kardiologicznego, oceny okulistycznej dna oka oraz badania ECHO serca wynika, że kwalifikacji orzeczniczej dokonano zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, adekwatnie do rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń ze strony układu krążenia. Przedstawiona zaś przez odwołującego się dokumentacja medyczna, w tym podnoszona w odwołaniu dokumentacja z leczenia w Katedrze i Klinice Kardiologii Akademii Medycznej we W., nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów, jak i nie zawiera danych mogących poddawać w wątpliwość aktualną ocenę wydolności układu krążenia dokonaną przez konsultującego lekarza specjalistę kardiologa. W skardze na to orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu K. G. wniósł o jego zmianę w całości, jak i orzeczenia wydanego przez organ I instancji. Skarżący podniósł, że kardiomiopatia niedokrwienna w klasie czynnościowej NYHA I/II w przebiegu przewlekłej choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego pod postacią dławicy piersiowej stabilnej II stopnia CCS z przebytym zawałem ściany przedniobocznej, nie mieści się w zakresie pojęciowym § 38 pkt 7 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), lecz w zakresie § 38 pkt 6 tego załącznika. Mieszcząca się w zakresie pojęciowym § 38 pkt 7 wrodzona wada serca z powodu obciążenia wysokim ryzykiem nie leczona operacyjnie, zdaniem skarżącego, winna zostać stwierdzona orzeczeniem, bądź to z chwilą wstąpienia w 1959r. do służby wojskowej lub z chwilą powołania go do służby zawodowej w 1964r. Skarżący stwierdził również, że nadciśnienie tętnicze II stopnia, umiarkowane, z powikłaniami narządowymi, tj. schorzenie z § 39 pkt 2 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r., należało kwalifikować w zależności od wartości ciśnienia rozkurczowego mierzonego wielokrotnie. Wskazał, iż faktycznie dla potrzeb Komisji czynność tę wykonano raz w dniu 9 marca 2007r. Ciśnienie rozkurczowe, mierzone było wielokrotnie, w trakcie leczenia w Szpitalu Klinicznym Nr 1 w Katedrze i Klinice Kardiologii Akademii Medycznej we W. w grudniu 2006r. i styczniu 2007r. Podkreślił, że w dniu 10 maja 2007r. lekarz specjalista Kliniki Kardiologii 4 Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką rozpoznał u niego utrzymujące się, pomimo trwającego od grudnia 2006r. leczenia lekami obniżającymi ciśnienie, nadciśnienie tętnicze WHO III. Podał też, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska nie zauważyła stwierdzonego u niego badaniem ECHO w dniu 9 marca 2007r. tętniaka koniuszka serca, tj. schorzenia z § 39 pkt 4 z załącznika Nr 2 rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. Nie ustaliła tego również Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska. K. G. podniósł, iż nadciśnienie tętnicze nie poddające się leczeniu w warunkach służby wojskowej i powikłania w jego przebiegu, spowodowane 30-letnią służbą wojskową w warunkach wymagających dużego napięcia nerwowego, zwiększonej odpowiedzialności, nienormowanego czasu służby, wiąże się ze stwierdzonym i orzeczonym przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W. w dniu [...] zespołem nerwicowym upośledzającym zdolności adaptacyjne, mieszczącym się w § 66 pkt 2 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. W odniesieniu do zarzutu istnienia rozbieżności pomiędzy orzeczeniami, a obowiązującymi w tym zakresie przepisami rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) Komisja podała, iż wydaje się on błędnym, gdyż rodzaj i stopień nasilenia schorzeń został ustalony w oparciu o wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badan lekarskich specjalistycznych z uwzględnieniem dołączonej przez skarżącego dokumentacji medycznej z Katedry Kliniki Akademii Medycznej we W., a kwalifikacji orzeczniczej, w tym również podnoszonego w odwołaniu schorzenia ze strony układu krążenia dokonano adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z załącznikiem Nr 2 do wyżej wskazanego rozporządzenia. W zgromadzonym materiale dowodowym brak danych, by podnoszona w skardze wada serca była rozpoznawana w 1959r. lub 1964r. Skarżący nie przedstawił w tym zakresie innej dokumentacji, a ze skierowania do komisji lekarskiej Wojskowego Biura Emerytalnego we W. wynika, że okres służby K. G. obejmuje przedział czasowy od dnia [...] 1969r. do dnia [...] 1989r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola pod względem zgodności z prawem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu prawa kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Na wstępie wskazać należy, że K. G. był badany przez wojskowe komisje lekarskie dla potrzeb emerytalno-rentowych na skierowanie Szefa Wydziału Emerytalnego Wojskowego Biura Emerytalnego we W., a więc w sprawie kontrolnego badania inwalidy dla potrzeb ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Podstawą prawną wydanych w sprawie orzeczeń było rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422). Przepisy tego rozporządzenia jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzekania o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Z treści § 23 w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14 (...). Kontrola powyższych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznane u skarżącego schorzenia: 1) kardiomiopatia niedokrwienna w klasie czynnościowej NYHA w przebiegu przewlekłej choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego pod postacią dławicy piersiowej stabilnej II st. CCS z przebytym zawałem ściany przednio-bocznej (§ 38 pkt 7), 2) nadciśnienie tętnicze II stopnia z powikłaniami narządowymi (§ 39 pkt 2) z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r., kwalifikują skarżącego do Gr II - N. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co orzeczono w pkt I wyroku. Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje. W tej sytuacji skargę w tej jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.