IV SA/Wr 357/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] Nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z ww. opłaty sądowej wskazując w uzasadnieniu, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną, a ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.331, 81 zł. Dodał, że oboje z żoną są w podeszłym wieku, są osobami schorowani i wymagają systematycznego leczenia, konsultacji z lekarzami specjalistami, rehabilitacji oraz regularnego zakupu lekarstw i na ten cel, przeznaczają większość swych miesięcznych dochodów, gdyż za znaczną część usług medycznych ponoszą opłaty. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił mieszkanie o powierzchni 48 m². Ze złożonych w dniu 21 sierpnia 2008 r. dokumentów wynika, iż łączny dochód netto skarżącego i jego żony wynosi 2.338, 07 zł, a wydatki ich kształtują się następująco: opłata za energię elektryczną- 143, 90 zł; za gaz- 87, 33 zł; za telefon- 88, 97 zł; czynsz- 188, 18 zł; opłata za zajęcia rehabilitacyjne O.- 50 zł; za świadczenia rehabilitacyjne w M.- 380 zł; koszty lekarstw- 48, 76 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, którą tworzy wraz z żoną. Z kolei, przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego w taki sposób, iż nie jest on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [t.j. z 2008 r., Dz. U. Nr 115, poz. 728 ze zm.] kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej wynosi 351 zł). Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżącego mają charakter stały, co pozwalało i pozwala na planowanie wydatków. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Podkreślić należy, iż istotne przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy są jedynie aktualne, miesięczne wydatki skarżącego. Wnioskodawca nie wykazał, że większość wskazanych przez niego kwot wydatków (np. opłata za gaz, za energię elektryczną, za świadczenia rehabilitacyjne M.) dotyczy okresu miesięcznego. Zwykle tego rodzaju opłaty bowiem rozliczane są przynajmniej w okresach dwumiesięcznych. Na marginesie dodać trzeba, że z uwagi na podeszły wiek skarżącego i jego żony Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że obydwoje wymagają stałej opieki lekarskiej oraz systematycznego leczenia i rehabilitacji, a to łączy się z koniecznością ponoszenia wydatków. Jednakże osiągane przez nich miesięcznie dochody- w ocenie Sądu- są wystarczające aby sfinansować zarówno ww. wydatki, jak i wpis sądowy od skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.