IV SA/Wr 358/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, , Protokolant: Referent Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 maja 2025 r. nr PS-P.8640.103.2025.DB w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi M. M. (dalej: skarżąca) jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda) z dnia 15 maja 2025 r. nr PS-P.8640.103.2025.DB utrzymująca w mocy decyzję Starosty Wałbrzyskiego (dalej: Starosta, organ) z dnia 2 kwietnia 2025 r. nr 93/04/25 orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Starosty z dnia 22 stycznia 2025 r. skarżąca została uznana z dniem 22 stycznia 2025 r. za osobę bezrobotną oraz odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Powiatowy Urząd Pracy w Wałbrzychu w dniu 14 lutego 2025 r. przygotował dla skarżącej Indywidualny plan działania do dnia 14 lutego 2027 r. Skarżąca w dniu 14 lutego 2025 r. w oparciu o art. 34a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zawarła z ww. organem Porozumienie w sprawie realizacji Indywidualnego planu działania, którego celem jest zwiększenie szans skarżącej jako osoby bezrobotnej na podjęcie zatrudnienia. Pismem z dnia 11 marca 2025 r. organ zawiadomił skarżącą o propozycji prac społecznie użytecznych i wezwał do osobistego zgłoszenia w dniu 19 marca 2025 r. pouczając jednocześnie o treści art. 33 ust. 4 pkt 4) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 15 marca 2025 r. W dniu 19 marca 2025 r. organ wydał skarżącej skierowanie do prac społecznie użytecznych z okresem wykonywania od 1 kwietnia 2025 r. do 30 listopada 2025 r. na stanowisku pracownik porządkowy ([...]) w Z. nr [...] w W. wyznaczając datę kolejnej wizyty i zwrotu skierowania na dzień 21 marca 2025 r. Skarżąca zapoznała się z tym skierowaniem w dniu 19 marca 2025 r. Pismem z dnia 25 marca 2025 r. skarżąca zawiadomiła organ, że nie została przyjęta do Z. nr [...]. W pisemnym oświadczeniu z dnia 25 marca 2025 r. skarżąca podała, że odmawia prac społecznie użytecznych w M. ze względów zdrowotnych, ciężkiej pracy, niskiego wynagrodzenia, warunków pogodowych oraz przeciwskazań do ww. pracy. W dniu 25 marca 2025 r. w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ skierował skarżącą na badanie lekarskie celem określenia ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania prac społecznie użytecznych na stanowisku pracownik porządkowy (praca na zewnątrz). W zaświadczeniu lekarskim z dnia 28 marca 2025 r. lekarz stwierdził brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania prac społecznie użytecznych na stanowisku: pracownik porządkowy. Pismem z 28 marca 2025 r. skarżąca odmówiła przyjęcia pracy w charakterze sprzątaczki jako powód podając, że praca jest za ciężka, a skarżąca ma 50 lat i cierpi na nieuleczalną migrenę powtarzającą się co 2-3 dni. Ponadto wskazała na niskie, nieadekwatne wynagrodzenie (480 zł) za ciężką pracę, a także że w ciągu ostatnich 19 lat pracę zarobkową wykonywała w zamkniętych ciepłych pomieszczeniach i nie jest przyzwyczajona do tak radykalnych zmian warunków pracy. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. wydaną m.in. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 23a) w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 lit. a) oraz ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r, poz. 214 ze zm.; dalej: u.p.z.i.r.p.) Starosta orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 marca 2025 r. nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Ustalił, że pośrednik pracy w dniu 21 marca 2025 r. zaproponował skarżącej pracę w ramach prac społecznie użytecznych M. w W. na stanowisku pracownik porządkowy, a skarżąca w tym samym dniu odmówiła jej przyjęcia z powodów zdrowotnych, ciężkiej pracy, niskiego wynagrodzenia oraz warunków pogodowych oświadczając ponadto, że ma przeciwwskazania do wykonywania tej pracy. W tym samym dniu pośrednik pracy skierował skarżącą na badania lekarskie celem ustalenia ewentualnych przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku pracownik porządkowy. Skarżąca przyjęła skierowanie z terminem rozliczenia na dzień 28 marca 2025 r. i w tym dniu przedstawiła zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że skarżąca jest zdolna do wykonywania pracy na stanowisku pracownik porządkowy. Również w dniu 28 marca 2025 r. skarżąca złożyła oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanej pracy, ponieważ praca jest za ciężka dla kobiet w jej wieku i niekorzystnie wpływałaby na zdrowie skarżącej, skarżąca od 8 lat cierpi na nieuleczalną migrenę zdarzającą się co 2-3 dni, wynagrodzenie za pracę jest marne i nieadekwatne do ciężkiej pracy, ponadto przez ostatnie 19 lat wykonywała pracę zarobkową w zamkniętych pomieszczeniach ciepłych i nie jest przyzwyczajona do radykalnych, zmiennych i ekstremalnych warunków pracy. Oceniając te ustalenia w odniesieniu do art. 2 ust. 1 pkt 23a, art. 2 ust. 1 pkt 2) oraz art. 33 ust. 4 pkt 3) u.p.z.i.r.p.organ wskazał, że skarżąca jako osoba bezrobotna powinna pozostać w gotowości do podjęcia zaoferowanej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie za wyjątkiem wskazanym w art. 75 ust. 3 u.p.z.i.r.p. Odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny podjęcia pracy skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego. Wskazał, że skarżąca została zapoznana z ww. regulacjami, o czym świadczy jej podpis na załącznikach do karty rejestracyjnej bezrobotnego. W konsekwencji stwierdził, że nie można uznać za uzasadnioną przyczynę odmowy przyjęcia przedstawionej propozycji pracy okoliczności wskazanych przez skarżącą. Uznał, że skarżąca odmówiła przyjęcia zaproponowanych je prac społecznie użytecznych bez uzasadnionej przyczyny, co stanowi podstawę do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni od dnia 28 marca 2025 r. na podstawie art. 33 ust.4 pkt 3 lit. a) u.p.z.i.r.p. Pouczył ponadto o prawie ponownej rejestracji po upływie ww. okresu przy zachowaniu warunków z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda wydał zaskarżoną decyzję utrzymując w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu przedstawił ustalenie faktyczne w sprawie i wskazał, że zastosowanie sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest możliwe, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) gdy bezrobotnemu zostanie przedstawiona propozycja odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie; 2) gdy osoba bezrobotna odmówi jej przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny. Stwierdził zaistnienie tylko pierwszej z przesłanek. Wyjaśnił rozumienie pojęcia "uzasadniona przyczyna" użytego w art. 33 ust. 4 pkt 3) u.p.z.i.r.p. w kontekście odmowy przyjęcia pracy lub innej formy pomocy. Wskazał, że gotowość do podjęcia pracy, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2) u.p.z.i.r.p. oznacza nie tylko pozostawanie do dyspozycji urzędu pracy, ale również rzeczywistą wolę podjęcia zatrudnienia, której wyrazem jest własna aktywność w poszukiwaniu pracy i w adaptowaniu się do wymogów rynku pracy. Wskazał, że rejestracja w urzędzie pracy jest dobrowolna, a osoba decydująca się na zarejestrowanie jako bezrobotny musi poddać się rygorom wynikającym z ustawy. Jednym z nich jest obowiązek przyjęcia każdej formy pomocy określonej w u.p.z.i.r.p. i zaproponowanej przez urząd pracy niezależnie od tego, jak osoba bezrobotna ocenia przyjętą formę aktywizacji zawodowej. Stwierdził, że wskazany przez skarżącą główny powód odmowy, tj. problemy zdrowotne nie zostały potwierdzone przez lekarza medycyny pracy, który stwierdził, że skarżąca jest zdolna do pracy jako pracownik porządkowy. Oferty finansowej spełniającej oczekiwania skarżącej urząd pracy natomiast nie posiadał. Uznał w rezultacie, że przedstawione przez skarżącą powody nie stanowiły uzasadnionej odmowy przyjęcia zaproponowanej jej pracy społecznie użytecznej, co skutkowało sankcją pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3) u.p.z.i.r.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wskazała, że decyzja Wojewody narusza jej interesy, ponieważ nie zostały przyjęte jej argumenty, które podała w odwołaniu. Skarżąca była zmuszona odmówić podjęcia zaproponowanej je pracy w charakterze sprzątaczki z czterech powodów: 1) praca ta jest za ciężka dla kobiety w wieku skarżącej (50 lat) i niekorzystnie wpłynęłaby na jej zdrowie. Praca miałaby być wykonywana w zewnętrznych warunkach pogodowych. O ósmego roku życia skarżąca cierpi na nieuleczalną migrenę, powtarzającą się co 2-3 dni. Szczególne nasilenie tej choroby powstaje zwłaszcza podczas wietrznej pogody i wskutek zdenerwowania (które występowałoby samorzutnie w związku z niezadowoleniem skarżącej wynikającym z niechętnego wykonywania nieodpowiadającej jej i uciążliwej pracy); 2) marnego, nieodpowiedniego, nieadekwatnego wynagrodzenia (12 zł za godzinę), które miałaby otrzymywać skarżąca za tak ciężką pracę. Jest to wynagrodzenie dużo za małe i znacznie odbiegające od najniższej stawki krajowej (30, 50 zł). Taka propozycja narusza godność osobistą skarżącej; 3) w ciągu 20 lat skarżąca wykonywała pracę zarobkową w zamkniętych, ciepłych pomieszczeniach i nie jest przyzwyczajona do radykalnej zmiany warunków pracy na tak ekstremalne, które byłyby podczas wykonywania oferowanej jej pracy sprzątaczki na zewnątrz pomieszczeń; 4) zaproponowana skarżącej praca miałaby być spełniana w wymiarze dwóch godzin dziennie, co jest bezsensowne, bowiem tyle czasu zająłby skarżącej dojazd do pracy i powrót z niej, a przy tym skarżąca ponosiłaby znaczne wydatki na zakup biletów autobusowych (8, 80 zł dziennie, tj. 176 zł miesięcznie przy wynagrodzeniu 1920 zł). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.) stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., a także stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach – art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. W przeciwnym przypadku – oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Kontrola sądowa dotyczy decyzji o pozbawieniu skarżącej statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni z uwagi na nieuzasadnioną odmowę przyjęcia zaoferowanej jej pomocy w postaci prac społecznie użytecznych. W sprawie nie jest sporne, że skarżąca z dniem 22 stycznia 2025 r. uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W rezultacie przygotowanego przez organ indywidulanego planu rozwoju dotyczącego skarżącej w dniu 14 lutego 2025 r. zawarte zostało pomiędzy Starostą a skarżącą w oparciu o art. 34a ust. 1 u.p.z.i.r.p. porozumienie w sprawie realizacji Indywidualnego planu działania, którego celem jest zwiększenie szans skarżącej jako osoby bezrobotnej na podjęcie zatrudnienia. Jak potwierdzają akta administracyjne względem skarżącej zostało wydane w dniu 19 marca 2025 r. przez Powiatowy Urząd Pracy w Wałbrzychu skierowanie do prac społecznie użytecznych na stanowisku pracownik porządkowy ([...]) – okres wykonywania od 1 kwietnia 2025 r. do 30 listopada 2025 r., umowa nr [...] z dnia 28 lutego 2025 r. Jako pracodawca wskazany został Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Wałbrzychu (dalej: MOPS), a podmiot, w którym organizowane są prace społecznie użyteczne to Z. nr [...] "ul. [...]" w W. Skarżąca w dniu 23 marca 2025 r. poinformowała pisemnie organ, że nie została przyjęta do Z. nr [...]. Odrębnym pismem z tej daty odmówiła przyjęcia prac społecznie użytecznych w M. wskazując m.in. przeciwwskazania zdrowotne, które zostały wykluczone przez lekarza medycyny pracy w zaświadczeniu lekarskim z dnia 28 marca 2025 r. po przeprowadzeniu badania skarżącej ze skierowania organu. Oświadczeniem z dnia 28 marca 2025 r. skarżąca odmówiła przyjęcia prac społecznie użytecznych wskazując trzy powody. Organy obu instancji stwierdziły podstawę do zastosowania w sprawie sankcji z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) u.p.z.i.r.p., uznając, że skarżąca bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia zaoferowanych prac społecznie użytecznych. Nie potwierdziły się bowiem argumenty skarżącej, że istnieją przeciwwskazania do wykonywania pracy na stanowisku pracownika porządkowego. Organ nie posiada finansowo satysfakcjonujących skarżącą ofert pracy. Skarżąca natomiast została pouczona i winna pozostawać w gotowości podjęcia pracy lub innej formy pomocy urzędu pracy, co stanowi wymóg przyznania i utrzymania statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2) u.p.z.i.r.p. Podstawę materialnoprawną decyzji w sprawie stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a) u.p.z.i.r.p. Zgodnie z tym przepisem starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Przepisy u.p.z.i.r.p. nie definiują pojęcia "uzasadnionej przyczyny" odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy. W orzecznictwie przyjmuje się, co Sąd w składzie orzekającym podziela, że pod pojęciem uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy/stażu rozumie się okoliczność natury obiektywnej, niezależną od woli bezrobotnego, a więc przeszkodę, na którą bezrobotny nie miał wpływu. Do takich należy zaliczyć szczególną sytuację osobistą lub rodzinną bezrobotnego, która uniemożliwia podjęcie konkretnego zatrudnienia, bądź wystąpienie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają wykonywanie konkretnej pracy w proponowanych przez pracodawcę warunkach w związku z przeciwwskazaniami do jej wykonywania (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt I OSK 1035/20; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Prace społecznie użyteczne stanowią inną formę pomocy, o której mowa w Istotne w sprawie jest jednak to, że skarżąca została skierowana do wykonywania prac społecznie użytecznych, co wynika z decyzji oraz pism skarżącej. Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 23a) u.p.z.i.r.p. prace społecznie użyteczne to prace wykonywane przez bezrobotnych bez prawa do zasiłku na skutek skierowania przez starostę, organizowane przez gminę w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, w tym na rzecz opiekunów osób niepełnosprawnych, w organizacjach lub instytucjach statutowo zajmujących się pomocą charytatywną lub na rzecz społeczności lokalne. Na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 12) u.p.z.i.r.p. do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy współpraca z gminami w zakresie m.in. organizowania prac społecznie użytecznych oraz realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w art. 62a. Z art. 62a u.p.z.i.r.p. wynika, że powiatowy urząd pracy samodzielnie lub we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - centrum usług społecznych, może inicjować działania w zakresie aktywizacji zawodowej i integracji społecznej bezrobotnych, które są realizowane w ramach Programu Aktywizacja i Integracja (ust. 1). Działania w zakresie aktywizacji zawodowej bezrobotnych są realizowane przez powiatowy urząd pracy w ramach prac społecznie użytecznych, o których mowa w art. 73a. (ust. 4). Według art. 73a u.p.z.i.r.p. na wniosek gminy starosta może skierować bezrobotnego bez prawa do zasiłku korzystającego ze świadczeń z pomocy społecznej do wykonywania prac społecznie użytecznych na terenie gminy, w której bezrobotny zamieszkuje lub przebywa, w wymiarze do 10 godzin w tygodniu (ust. 1). Do wykonywania prac społecznie użytecznych mogą być kierowane również osoby uczestniczące w kontrakcie socjalnym, indywidualnym programie usamodzielnienia, lokalnym programie pomocy społecznej lub indywidualnym programie zatrudnienia socjalnego, jeżeli podjęły uczestnictwo w tych formach w wyniku skierowania powiatowego urzędu pracy na podstawie art. 50 ust. 2 (ust. 1a). Wykonywanie prac społecznie użytecznych odbywa się na podstawie porozumienia zawartego między starostą a gminą, na rzecz której prace społecznie użyteczne będą wykonywane (ust. 2). Bezrobotnemu oraz osobie, o której mowa w ust. 1a, nieposiadającym prawa do zasiłku, przysługuje świadczenie w wysokości nie niższej niż 6 zł za każdą godzinę wykonywania prac społecznie użytecznych. Świadczenie podlega waloryzacji na zasadach określonych w art. 72 ust. 6 (ust. 3). Regulacje szczegółowe zawiera rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki społecznej z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie organizowania prac społecznie użytecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2447; dalej: rozporządzenie ws. prac społecznie użytecznych) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 73a ust. 6 u.p.z.i.r.p. Wynika z tych przepisów, że do prac społecznie użytecznych może być skierowany wyłącznie bezrobotny bez prawa do zasiłku korzystający z pomocy społecznej na wniosek gminy albo osoby wskazane w art. 75a ust. 1a u.p.z.i.r.p. Akta administracyjne sprawy nie wskazują, by skarżąca korzystała z pomocy społecznej (art. 73a ust. 4 u.p.z.i.r.p.) lub spełniała warunki wskazane w art. 75a ust. 1a u.p.z.i.r.p. Nie zawierają wniosku gminy o skierowanie skarżącej jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej do wykonywania prac społecznie użytecznych. Nie wiadomo na jakich dokumentach oparł się w tym zakresie organ. Niewątpliwie nie były to jednak dokumenty zgromadzone w przedstawionych Sądowi aktach sprawy. Ponadto zalegające w aktach dwa skierowania z 19 marca 2025 r. dotyczą wykonywania prac społecznie użytecznych w Z. nr [...], który to pomiot – jak wynika z oświadczenia skarżącej z dnia 25 marca 2025 r. – nie przyjął jej do wykonywania tych prac. Z uzasadnienia obu decyzji oraz pism skarżącej wynika natomiast, że została ona skierowana do prac społecznie użytecznych organizowanych w M. Nie zostało w sprawie wyjaśnione, czy istniał wniosek gminy wymagany art. 73a ust. 1 u.p.z.i.r.p. Ustalenie to jest niezbędne w przypadku ustalenia, że istnieje podstawa do kwalifikowania skarżącej jako osoby korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej. Jak bowiem wynika z brzmienia przepisu obie te okoliczności (wniosek gminy i korzystanie ze świadczeń) winny wystąpić łącznie. Z kolei ustalenie podstawy do zastosowania art. 73a u.p.z.i.r.p. wymaga następnie dokonania oceny charakteru odmowy przyjęcia przez skarżącą propozycji wykonywania prac społecznie użytecznych w podmiocie, w którym rzeczywiście organizowane są prace społecznie użyteczne dla skarżącej i na stanowisku wskazanym w skierowaniu. Należy zauważyć, że skarżąca nie odmówiła co do zasady wykonywania prac społecznie użytecznych, lecz nie widzi możliwości wykonywania pracy "sprzątaczki na zewnątrz pomieszczeń", czyli w specyficznym dla niej środowisku. Natomiast w aktach brak jest warunków tych prac, jak również oceny tego argumentu odwołania. Podsumowując, wskazane ustalenia dokonane przez organy nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, co uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności, która dokonywana jest – zgodnie z ww. art. 133 § 1 p.p.s.a. – na podstawie akt sprawy. Jednocześnie też nakazuje uznać, że w istocie rozstrzygnięcie w sprawie należy ocenić jako przedwczesne, gdyż braki w materiale dowodowym w zestawieniu z twierdzeniami organów wskazują, że nie ustalono w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, tymczasem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Do postępowań prowadzonych przez organy zatrudnienia stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2024, poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a), a wyjątki zostały wyraźnie wskazane w u.p.z.i.r.p. (art. 10a, art. 72 ust. 11). Oznacza to, że w przypadku wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego organ powinien wszcząć postępowanie w tej sprawie zawiadamiając skarżącego w trybie art. 61 § 4 k.p.a. Akta sprawy nie zawierają takiego zawiadomienia. Nie potwierdzają też dochowania prawa skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, w tym przed wydaniem decyzji, zgodnie z art.10 § 1. W świetle tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze względu na wskazane braki i rozbieżności w materiale dowodowym doszło też do naruszenia przepisów postępowania regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie okoliczności relewantnych prawnie, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wedle art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Przepis ten rozstrzyga o właściwości organu; a jednocześnie stanowczo nakłada na organ odwoławczy obowiązek rozpatrzenia odwołania. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy wraz z odniesieniem do treści odwołania. Systemowe odczytanie tego przepisu – w kontekście art. 11 k.p.a. - wskazuje, że ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy winno obejmować również ocenę zarzutów (argumentów) odwołania. Oznacza to, że dopiero pełne odniesienie się do treści odwołania pozwala na wyjaśnienie stronie postępowania, dlaczego organ był obowiązany (uprawniony) do wydania określonej decyzji. W sprawie doniosłe merytorycznie jest ponadto, że niespełnienie warunków skierowania do wykonywania prac społecznie użytecznych nie może skutkować sankcją z art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z.i.r.p. w przypadku odmowy przyjęcia tych prac. O ile więc skarżąca nie spełniała warunków skierowania do prac społecznie użytecznych, nie może ponosić skutków odmowy ich przyjęcia. Okoliczność ta nie została jednak ustalona przez organy, ani nie wynika z akt sprawy. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ponownym postępowaniu uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku.