IV SA/Wr 36/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla decyzję I i II instancji; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] , podjętym na podstawie na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust 1 i 2, § 23 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu M. K. w grupie I zdolnym do służby wojskowej - kategoria "A". Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. rozpoznała u M. K. przebyte leczenie artroskopowe kolana lewego obecnie bez upośledzenia funkcji, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 77 pkt 5 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). Zdaniem organu rozpoznane schorzenie kwalifikują stronę jako zdolną do czynnej służby wojskowej w grupie I, kat. "A". W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że ustaleń dokonano w oparciu o przedstawioną dokumentację leczenia, badania własne i specjalistyczne. W odwołaniu od powyższej decyzji odwołujący nie zgadza się z ustaloną kategorią zdolności o czynnej służby wojskowej, motywując to nieuwzględnieniem dolegliwości ze strony kręgosłupa oraz dostarczonych wyników badań radiologicznych z dnia [...] r. Zdaniem odwołującego się cierpi on na dolegliwości za strony kręgosłupa oraz lewego kolana. Z powodu tych schorzeń ma trudności w życiu "cywilnym", a lekarze zalecają mu prowadzenie oszczędnego trybu życia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. Zdaniem Komisji, w świetle posiadanej dokumentacji medycznej oraz wykonanego badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego nie wynika by aktualny stopień zaburzeń ze strony kręgosłupa i kolana lewego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie orzekanego w grupie I osób badanych za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. W związku z powyższym Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. stanęła na stanowisku, że obecny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa lędźwiowego i stawu kolanowego lewego mieszczą się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1 i § 77 pkt 5 z zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach i kwalifikują badanego w grupie I osób badanych do kategorii zdolności do służby wojskowej. W ocenie Komisji, przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci karty informacyjnej Izby Przyjęć Szpitala W. w P. z dnia [...] r., opinii lekarza specjalisty z Poradni Urazowo-Ortopedycznej w/w Szpitala z dnia [...] r., wyniku badania radiologicznego odcinka lędźwiowego kręgosłupa nr [...] z dnia [...] r. Przychodni Specjalistycznej ZOZ P. - N. M. , wyniku badania radiologicznego nr [...] z dnia [...] r. Pracowni Rentgenodiagnostyki Przychodni Specjalistycznej ZOZ P. nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości, co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych przez uprawnionego do tego lekarza specjalistę ortopedę. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, M. K. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 34 pkt 1 i § 77 pkt 5 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz nie zastosowanie art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w związku z § 34 pkt 1 i § 77 pkt 5 załącznika nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W ocenie skarżącego wojskowe komisje lekarskie obu instancji powinny przyjąć, iż jest on niezdolny do czynnej służby wojskowej i zakwalifikować go do kategorii "D", zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, gdyż dolegliwości, na które cierpi, w warunkach odbywania czynnej służby wojskowej, mogą się tylko nasilić i spowodować dalsze obniżenie sprawności organizmu. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną organu wojskowego pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowane jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich orzekających o zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia kandydata, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do określonej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. Rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej. Wprawdzie istotą orzecznictwa wojskowych komisji lekarskich nie jest stwierdzenie stanu zdrowia kandydata, ale dopiero pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem osądu, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wywiedzionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd może, zatem uwzględnić skargę z powodu innych uchybień aniżeli te wskazane w skardze. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z jego art. 1 pkt 1. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Ustalając stan faktyczny w sprawie wojskowe komisje lekarskie są związane zasadami ogólnymi przyjętymi w k.p.a., w szczególności zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kodeksu, z której wynika obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W sprawie będącej przedmiotem osądu naruszono przepisy prawa procesowego. Nie zostały bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące ustalenie stopnia zdolności do służby wojskowej skarżącego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym i dokonanej na jego podstawie ocenie rzeczywistego stanu faktycznego. Lekarska komisja wojskowa I instancji rozpoznała u skarżącego przebyte leczenie artroskopowe kolana lewego obecnie bez upośledzenia funkcji, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 77 pkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), zaś komisja II instancji, prócz powyższego, rozpoznała u skarżącego skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju, które to schorzenie zakwalifikowała jako § 34 pkt 1 załącznika. Analiza całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w tej sprawie nie wskazuje, na jakiej podstawie komisje obu instancji rozpoznały u skarżącego powyższe schorzenia. W aktach sprawy nie ma bowiem potwierdzenia wykonania specjalistycznych badań dla potrzeb orzeczniczych. Zgodnie z treścią objaśnienia szczegółowego do § 77 pkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, należy kwalifikować następstwa przebytych uszkodzeń wewnątrzstawowych (więzadeł, łąkotek) powodujące niestabilność, ograniczenie ruchów i upośledzenie sprawności dynamicznej oraz chondromalację - po wykonanych badaniach USG, MRI, CT lub RTG. Z materiału aktowego wynika, że takich badań skarżącemu nie wykonano. Zdaniem Sądu, ustalenie przez wojskowe komisje lekarskie obu instancji stanu zdrowia i kategorii zdolności do służby wojskowej skarżącego może powodować uzasadnione wątpliwości, co do badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych będących podstawą orzeczeń. Orzeczenia komisji nie były bowiem oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i wymaganych badaniach przedmiotowych. Ponadto komisje lekarskie obu instancji nie odniosły się do stanu zdrowia skarżącego i kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej określonej w orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. nr [...] z dnia [...] r. W tym orzeczeniu uznano M. K. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej w grupie I na okres [...] -miesięcy i przyznano kategorię "B". Komisje lekarskie orzekające w przedmiotowej sprawie w ogóle nie odniosły się do tego orzeczenia i nie wskazały przyczyny zmiany oceny stopnia nasilenia dolegliwości. W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. Zgodnie z przepisem art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o zdolności (lub braku zdolności) do czynnej służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.