IV SA/Wr 360/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595; załącznik nr 2), Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uznała A. M. za zdolnego do służby wojskowej przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznała u poborowego biodro "trzaskające" po stronie prawej z nieznacznym upośledzeniem funkcji stawu biodrowego prawego kwalifikując go do ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej. W złożonym odwołaniu A. M. podał, że przeprowadzone badanie jego kończyny wykazało jej niesprawność, w związku czym skierowano go do szpitala. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416.) oraz §3 ust. 7, §4 ust. 8, §9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm., zał. Nr 2) Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badania lekarskiego specjalistycznego ortopedycznego i oceny radiologicznej, nie wynika by aktualny stopień upośledzenia funkcji kończyn dolnych upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Zdaniem Komisji, biodro "trzaskające" po stronie prawej bez zmian w obrazie Rtg, oraz zespół przeciążeniowy obu stawów rzepkowo - udowych z zespołem bólowym kolana prawego bez ograniczenia zakresu ruchów tych stawów w stopniu nieznacznym upośledzają sprawność ustroju i mieszczą się w zakresie pojęciowym §64 pkt 1 i §77 pkt 9 z zał. Nr 2 do wymienionego wyżej rozporządzenia, co kwalifikuje do w/w kategorii zdolności do służby wojskowej. Stwierdzono, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie stoi w zasadniczej sprzeczności z oceną badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. W skardze do sądu administracyjnego A. M. powołał się na dolegliwości ze strony kończyny dolnej. Wyniki badań, zdaniem skarżącego, wykazują uszkodzenie kości udowej oraz torbiel podkolanową z płynem. Wobec powyższego otrzymał skierowanie do szpitala w celu przeprowadzenia zabiegu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej. Zdaniem Komisji przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń dokonanej przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według §14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w §6. Z przepisu §17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 §3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 §1 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Organy orzekające obu instancji nie sprostały tym wymaganiom. Wystarczy zapoznać się z lakonicznymi uzasadnieniami obu orzeczeń. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która w rozpoznaniu stwierdza "biodro trzaskające po stronie prawej z nieznacznym upośledzeniem funkcji stawu biodrowego prawego". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepis §64 pkt 1 zał. Nr 2 do rozporządzenia. Z treści tego załącznika wynika natomiast, że przepis §64 pkt 1 dotyczy zaniku mięśni po przebytych chorobach lub urazach nie upośledzający sprawności ustroju i został umieszczony w rozdziale XV pt. "Układ nerwowy". W uzasadnieniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. stwierdzono, że zespół przeciążeniowy obu stawów rzepkowo - udowych z zespołem bólowym kolana prawego bez ograniczenia zakresu ruchów tych stawów w stopniu nieznacznym upośledzają sprawność ustroju i mieszczą się w zakresie pojęciowym wymienionego §64 pkt 1 oraz §77 pkt 9 z rozdziału XVII zatytułowanego "Kończyny" w zał. Nr 2 do rozporządzenia. Należy zauważyć, że przepis §64 pkt 1 rozporządzenia wyróżnia zanik mięśni po przebytych chorobach lub urazach nie upośledzający sprawności ustroju. Organ nie wyjaśnił, czy między schorzeniem nazwanym "trzaskające biodro", a schorzeniem wymienionym w §64 pkt 1 zachodzi jakiś związek. Inaczej mówiąc, czy są to schorzenia tożsame, czy też częściowo pokrywające się, lub zupełnie inne. Nie jest rzeczą Sądu interpretowanie, co organ miał na myśli, wskazując podstawę rozstrzygnięcia, o zupełnie innym brzemieniu słownym, niż określone w stanowiącym podstawę prawną orzeczenia §64 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Organ odwoławczy powołał się ponadto na art. 77 pkt 9 załącznika, o którym nie ma mowy w uzasadnieniu decyzji Komisji I instancji. Dlaczego zatem dopiero organ II instancji powołuje się na jednostkę chorobową dotyczącą zmian zwyrodnieniowych stawów nie upośledzających lub nieznacznie upośledzających sprawność ruchową - na to pytanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie udzielono odpowiedzi. W sposób oczywisty więc naruszono przepisy art. 7 i art. 77 §1 kpa, które nakładają na administracyjne organy orzekające obowiązek szczegółowego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w których konkretyzowane są normy prawa materialnego. Naruszono także przepisy art. 107 §3 kpa i §19 ust. 1 pkt 3 cytowanego wcześniej rozporządzenia, który nakazuje orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej szczegółowo uzasadnić. Takiego uzasadnienia brak w obu omówionych na wstępie decyzjach. W związku z tym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu.