IV SA/Wr 360/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 k.p.a. stwierdziło, że odwołanie H.P. (dalej: skarżący) od decyzji Kierownika Działu Pomocy Instytucjonalnej w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...](...), ustalającej zwrot kwoty 1306,34 zł, tytułem zwrotu zaległej opłaty za pobyt H. P. w Domu Pomocy Społecznej, w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 16 września 2013 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jak wskazał organ orzekający, odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do zaskarżenia pierwszoinstancyjnych decyzji administracyjnych. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 7 stycznia 2014 r. Odbiór przesyłki potwierdził osobiście skarżący. Odwołujący się nadał odwołanie w urzędzie pocztowym w dniu 19 lutego 2014 r., co jednoznacznie potwierdza pieczątka na kopercie, w której zostało ono wysłane. Jak dalej wskazało Kolegium, zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Czynność ta dokonana po upływie wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu jest nieskuteczna. W kontekście powołanego wyżej uregulowania prawnego, w zestawieniu z ustalonym stanem faktycznym niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 21 stycznia 2014 r. (wtorek). Złożenie odwołania w dniu 19 lutego 2014 r. definitywnie wskazuje na przekroczenie przez odwołującego się ustawowego terminu do zakwestionowania pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia. Przy czym, wraz z wniesieniem tego środka zaskarżenia od decyzji administracyjnej nie wystąpiono z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wobec tego, jak podało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zobligowane było orzec o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bowiem zakwestionowana decyzja była już ostateczna w dniu jego złożenia. Na powyższe postanowienie skargę do tutejszego Sądu złożył H. P. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o rozpatrzenie jego odwołania. Skarżący podniósł, że ma 94 lata i z jego pamięcią jest różnie, bo głowa nie jest w dobrym stanie (ma objawy Alzhaimera). Przyznał, że spóźnił się z odwołaniem, jednak w tym czasie chorował i nie opuszczał Domu Pomocy Społecznej S. Dodatkowo poinformował, że postępowanie autorów decyzji I instancji wykazują cechy przestępczego, świadomego oszustwa i dlatego poprosił Prezesa WSA o zgłoszenie takiego postępowania do Prokuratora. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przesłankę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie terminu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji lub od jej ogłoszenia, lecz również stwierdzenie braku wniesienia przez stronę prośby o przywrócenie tego terminu. Przy czym, złożenie tego rodzaju wniosku w adresowanej do sądu administracyjnego skardze, nie może odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ administracji publicznej właściwy do rozpatrzenia odwołania zobowiązany jest więc ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie. Z dokonanej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że decyzję organu I instancji skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 7 stycznia 2014 r. Odbiór przesyłki zawierającej decyzję potwierdził osobiście skarżący. Przy czym podkreślenia wymaga, że sam skarżący nie kwestionuje tego faktu. Natomiast odwołanie od tej decyzji, pomimo zawartego w niej prawidłowego pouczenia, skarżący złożył w dniu 19 lutego 2014 r., a więc z uchybieniem 14 dniowego terminu na dokonanie tej czynności, gdyż ten upływał dnia 21 stycznia 2014 r. Zaznaczyć jednocześnie należy, że składając odwołanie skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zatem, skoro w sprawie oczywistym jest, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi, o jakim stanowi art. 129 § 2 k.p.a., to niezbędnym było wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Istotnym jest przy tym, że sam skarżący, w skardze, potwierdził zaistniały stan faktyczny powołując się na przyczynę uchybienia terminu. Jednakże mogłaby ona zostać uwzględniona jedynie przez organ orzekający i tylko w razie skierowania do niego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności. Tymczasem skarżący z takim wnioskiem na etapie postępowania administracyjnego nie wystąpił. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i rozpatrzenie jego odwołania. Sąd z kolei nie jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji. W kwestii żądania skarżącego, dotyczącego zawiadomienia Prokuratora o postepowaniu organu I instancji, Sąd zauważa, że tylko skarżący może takie zawiadomienie zgłosić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.