IV SA/Wr 362/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-03-30
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel, którego decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego została stwierdzona prawomocnie jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, może uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, mimo zdania egzaminu i spełnienia pozostałych wymogów formalnych?Ratio decidendi
Nauczyciel nie może uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, jeśli wcześniej pozbawiono go stopnia nauczyciela kontraktowego w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji nadającej ten stopień z powodu rażącego naruszenia prawa. Prawo do uzyskania kolejnego stopnia awansu jest uzależnione od posiadania stopnia poprzedniego, a stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu stopnia kontraktowego oznacza brak podstaw do nadania stopnia mianowanego, niezależnie od zdania egzaminu czy pozytywnej oceny dorobku.Stan faktyczny
Nauczyciel M. Ł. złożył wniosek o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, zdając egzamin. Wcześniej otrzymał stopień nauczyciela kontraktowego, jednak decyzja ta została następnie stwierdzona prawomocnie jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa. Organy administracji odmówiły nadania stopnia nauczyciela mianowanego, wskazując na brak formalnego posiadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Nauczyciel wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując odmowę i podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia sprawiedliwości społecznej oraz wewnętrznych sprzeczności w uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r. przy udziale Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego w W. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Prezydent W. na podstawie art. 9b ust 6 i art. 9 b ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) odmówił Panu M. Ł. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Uzasadniając swoją decyzję podał, że w dniu [...]r. do organu prowadzącego wpłynął wniosek Pana M. Ł., nauczyciela Zespołu Szkół nr [...] we W. o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego.
Zgodnie z art. 9b ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego, w tym przypadku nauczycielowi kontraktowemu- stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, jest spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną.
Organ prowadzący i przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej w piśmie zawiadamiającym o wyznaczonym terminie egzaminu poinformowali jednocześnie, że uzasadnione wątpliwości budzi nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Panu M. Ł. przez dyrektora szkoły, i że w związku z tym prowadzone będzie odrębne postępowanie.
Nauczyciel w dniu [...]r. zdał egzamin na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, uzyskując na tę okoliczność zaświadczenie z dnia [...]r.
W dniu [...]r. organ prowadzący wszczął z urzędu postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji: aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego p. M. Ł. wydanej przez dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. W toku postępowania ustalono, że decyzja nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nauczycielowi wydana została niezgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy-Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 9 a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), a więc z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Prezydent W. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r-. k.p.a. (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...] w sprawie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji wydanej przez
dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego p. M. Ł.
Nauczyciel złożył odwołanie od decyzji Prezydenta W. do D. Kuratora Oświaty. D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...]r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Tym samym p. M. Ł. utracił stopień awansu - zawodowego nauczyciela kontraktowego i stał się nauczycielem stażystą. Dlatego też mimo zdanego egzaminu nie spełnił wymogów art. 9b ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, który umożliwia nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego wyłącznie nauczycielom posiadającym już stopień nauczyciela kontraktowego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. Ł. Wniósł o jej uchylenie i nadanie mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podniósł, że odbył staż na nauczyciela mianowanego, zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną a ponadto posiada 8 letni staż pracy i znaczący dorobek zawodowy w ocenie komisji "wystarczający na uzyskanie stopnia nauczyciela dyplomowanego".
D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 9b ust. 7 pkt. 2, art. 9b ust. 1 pkt 2 i ust. 4 pkt. 2, art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.), art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239), oraz art. 156 §1 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania Pana M. Ł. od decyzji Prezydenta W. nr [...], z dnia [...]r. w sprawie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że w dniu [...]r. do organu prowadzącego wpłynął wniosek Pana M. Ł. o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Zgodnie z art. 9b ust. l pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118 poz. 1112 ze zm.) warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz, w przypadku stopnia nauczyciela mianowanego, zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną.
Pan Ł. zdał egzamin przed komisją i posiada obecnie wymagane kwalifikacje natomiast organ I instancji wszczął w dniu [...] r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Zespołu Szkół nr [...], z dnia [...]r. - aktu nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela kontraktowego. W dniu [...]r. Pan M. Ł. otrzymał decyzję dyrektora Zespołu Szkół nr [...] - akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną wskazano art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997r. nr 56, poz. 357 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19, poz. 239).
W dniu [...]r. Prezydent W. stwierdził nieważność w/w decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu I instancji nauczyciel nie mógł uzyskać stopnia nauczyciela kontraktowego na podstawie powołanych w decyzji przepisów, ponieważ w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., która wprowadziła stopnie awansu nauczycieli, był zatrudniony niezgodnie z kwalifikacjami i w tym dniu tj [...]r. stał się nauczycielem stażystą ( zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy). Pan Ł. odwołał się od powyższej decyzji żądając jej uchylenia jako niezgodnej z prawem.
D. Kurator Oświaty rozpoznając odwołanie stwierdził, iż Pan M. Ł. jest zatrudniony w szkole, na stanowisku nauczyciela informatyki od dnia [...] r. W dniu [...]r. zatrudniony był w szkole na podstawie umowy o pracę, na stanowisku nauczyciela informatyki. Panu M. Ł. do pełnych kwalifikacji brakowało odpowiedniego przygotowania pedagogicznego, które nabył dopiero po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego zorganizowanego przez Ośrodek Szkolenia i Doskonalenia Nauczycieli "[...]" w [...]r.
Wobec tego w dniu wejścia w życie powołanej ustawy, podczas ustalania stopnia awansu należało zastosować art. 7 ust. 6 ustawy, który stanowił, że "nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji uzyskują z tym dniem stopień nauczyciela stażysty". Nabycie stopnia następowało z mocy prawa. D. Kurator Oświaty stwierdził, że decyzja Prezydenta W. nr [...], stwierdzająca nieważność w/w decyzji, jest prawidłowa i utrzymał ją w mocy.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 2 oraz art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela stopień nauczyciela mianowanego może uzyskać, po spełnieniu określonych warunków, jedynie nauczyciel kontraktowy. Wobec powyższego ze względu na nieważność aktu nadania Panu M. Ł. stopnia nauczyciela kontraktowego należało odmówić nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego. Decyzja Prezydenta W. nr [...] jest prawidłowa i należało utrzymać ją w mocy.
Skargę na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r. wniósł M. Ł., zarzucił, że zaskarżana decyzja D. Kuratora Oświata zawiera wewnętrzne sprzeczności w swym uzasadnieniu i nie bierze pod uwagę wszystkich aspektów sprawy. Podniósł, iż D. Kurator Oświaty stwierdza, że spełnił wymagania do nadania stopnia awansu zawodowego, jednocześnie jednak odmawia uznania odwołania od decyzji odmawiającej nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Jest to oczywista sprzeczność.
Ponadto dodał, że decyzja D. Kuratora Oświaty w oczywisty sposób narusza zasady sprawiedliwości społecznej określone w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przez ponad [...] lat pracy w Zespole Szkół Nr [...] we W. (wcześniej: Zespole Szkół Zawodowych Nr [...] we W., Zespole Szkół Nr [...] we W.) czynnie brał udział w życiu szkoły, w tym promowaniu szkoły na zewnątrz. Dwa razy otrzymał nagrodę dyrektora szkoły, a jego dorobek zawodowy dwukrotnie został formalnie oceniony pozytywnie przez dyrektora szkoły. Budował prawie od podstaw szkolną sieć komputerową. Wraz z dyrektorem szkoły opracował i wdrożył system komputerowego kodowania prac z egzaminu dojrzałości, wykorzystywany w szkole od 7 lat. Uczestniczył w wielu konferencjach, w tym ogólnopolskich, na temat wykorzystania i nauczania informatyki w szkole. Jest współautorem trzech podręczników szkolnych do nauczania technologii informacyjnej i informatyki, wraz z programami nauczania tych przedmiotów i poradnikami metodycznymi dla nauczycieli. Te krótko tu zaledwie zaznaczone osiągnięcia dobitnie świadczą o tym, że posiada pełne kwalifikacje do pracy jako nauczyciel, lecz mimo to po [...] latach pracy z formalnego punktu widzenia jako nauczyciel jest nikim. Zaznaczył, że w swym postępowaniu nie złamał ani jednego przepisu prawa oświatowego, a jednak to na niego spadają wszystkie konsekwencje ewentualnego naruszenia. Tych aspektów nie wziął pod uwagę D. Kurator Oświaty wydając decyzję i ograniczył się wyłącznie do formalnej analizy i interpretacji przepisów. Tymczasem prawo powinno służyć konkretnym celom, a nie stanowić jedynie zbiór sformułowań i wytycznych dla urzędników. Zwłaszcza, że w tym przypadku są to sformułowania nieprecyzyjne i jako takie powinny być interpretowane na korzyść obywatela. Z tych względów wniósł o uchylenie decyzji D. Kuratora Oświaty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Kryterium zgodności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia uchybiającemu prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b) a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W niniejszej sprawie takie uchybienia nie występują. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 9a oraz 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 118 poz. 1112 ze zm.) oraz ustalony w sprawie stan faktyczny.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny. Nauczyciel w dniu [...]r. zdał egzamin na stopień nauczyciela mianowanego. W dniu [...]r. dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] we W. wydał decyzję o nadaniu M. Ł. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.
Decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...]r. stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...]r. dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W. – aktu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, decyzję Prezydenta utrzymał w mocy decyzją z dnia [...]r. D. Kurator Oświaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 marca 2006r. wydanym w sprawie oznaczonej sygn. akt IV SA/Wr 659/05 oddalił skargę M. Ł., złożoną na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...]r.
Art. 9a ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela stanowi: ustala się stopnie awansu zawodowego nauczycieli:
1) nauczyciel stażysta
2) nauczyciel kontraktowy
3) nauczyciel mianowany
4) nauczyciel dyplomowany
- art. 9 b ust. 1 powołanej ustawy mówi:
Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9, ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 oraz
1) w przypadku nauczyciela stażysty – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie;
2) w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną;
3) w przypadku nauczyciela mianowanego – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.
Powołane przepisy określają stopnie awansu zawodowego nauczycieli (art. 9a) oraz uzależniają nabycie następnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela od uzyskania stopnia wcześniejszego (art. 9b).
Zatem skarżący mógł uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego tylko w sytuacji, gdyby wcześniej otrzymał status nauczyciela kontraktowego. Jak wynika z powołanego wcześniej stanu faktycznego i prawnego – takiego statusu został pozbawiony albowiem stwierdzono nieważność nadania stopnia awansu nauczyciela kontraktowego. W tej sytuacji należy uznać, że M. Ł. nie posiada stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W tych okolicznościach nie może mieć przesądzającego znaczenia dla wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego fakt zdania egzaminu i odbycia odpowiedniego stażu. Decyzja wydana w tych warunkach naruszałaby prawo.
Podnieść też należy, iż powołany art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych stanowi jednoznacznie, że sąd administracyjny w ramach sprawowanej kontroli bada czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Tylko ten aspekt może być brany pod uwagę, sąd nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na zasadzie słuszności, czy zasadach współżycia społecznego.
Reasumując stwierdzić zatem należy iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, tym samym skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądem administracyjnym należało oddalić.
Powołane przepisy
art. 9b ust 6art. 9art. 9b ust 1 pkt 2 ustawyart. 7 ust. 6 ustawyart. 156 § 1 pkt 2 ustawyart. 9b ust. 7art. 9b ust. 1 pkt 2art. 9a ust. 3 ustawyart. 7 ust. 3art. 156 §1 pkt 2art. 138 § 1 pkt 1 k.p.art. 9b
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło