IV SA/Wr 362/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-04-27
Skład orzekający: Marcin Miemiec, Wanda Wiatkowska-Ilków, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do czynnej służby wojskowej jest zgodne z prawem, jeśli nie przeprowadzono wystarczających badań specjalistycznych, a uzasadnienie decyzji jest niepełne?Ratio decidendi
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące zdolności do czynnej służby wojskowej muszą być poprzedzone wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego, w tym przeprowadzeniem niezbędnych badań specjalistycznych. Brak wystarczających badań, zwłaszcza w przypadku schorzeń układu krążenia, oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, naruszają przepisy procedury administracyjnej i mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
G. B. został orzeczony zdolnym do czynnej służby wojskowej (kategoria A) przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską we W., a następnie przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W. Skarżący odwołał się, podnosząc liczne schorzenia, w tym kamicę nerkową, zaburzenia rytmu serca i nadciśnienie tętnicze, dokumentując je zaświadczeniami. Komisja II instancji utrzymała w mocy decyzję I instancji, uznając, że dokumentacja medyczna nie budzi wątpliwości, mimo że skarżący wskazywał na potrzebę badań holterowskich. Skarżący złożył skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając nieprawidłowości w badaniach i uzasadnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzeczono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi G. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.
Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr [...], Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. stwierdziła u G. B. schorzenia z § 39 pkt 1, § 26 pkt 3, § 14 pkt 5 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Stanowiło to podstawę do ustalenia, że poborowy G. B., zaliczony do grupy I - jest zdolny do służby wojskowej, kategoria A.
W odwołaniu G. B. wniósł o zmianę tego orzeczenia. Stwierdził, że od najmłodszych lat jest osobą schorowaną. Leczy się w poradni urologicznej z powodu kamicy nerkowej. Od kilku lat leczy się z powodu zaburzenia rytmu serca i nadciśnienia tętniczego. Cierpi na prawostronny niedosłuch typu odbiorczego. Odwołujący się udokumentował swój stan zdrowia załączonymi kopiami wyników badań i zaświadczeń lekarskich, obejmującymi: kartę informacyjną leczenia szpitalnego z rozpoznaniem syndromu tachy-brady, wynik badania echokardiograficznego, wynik badania moczu.
Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono u odwołującego się, tak jak w orzeczeniu I instancji, schorzenia z § 39 pkt 1, § 26 pkt 3, § 14 pkt 5, z powołanego załącznika nr 2, a ponadto schorzenie z § 66 pkt 1 tego załącznika. Zdaniem organu II instancji, dokumentacja medyczna przedstawiona przez odwołującego się nie zawierała danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny przez lekarzy specjalistów badających dla potrzeb orzeczniczych. W lekarskim badaniu specjalistycznym kardiologicznym nie stwierdzono kolejnego zespołu tachy-brady. Nie stwierdzono też odchyleń od stanu prawidłowego ze strony układu moczowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, G. B. wyraził niezadowolenie z tej decyzji. Podniósł, że się źle czuje. Choruje na: nadciśnienie tętnicze, zespół tachy-brady oraz kamicę nerkową. Udaje się do szpitala w celu powtórzenia badań holterowskich i innych. Zarzucił, że badania kardiologiczne przeprowadzone na potrzeby Wojskowej Komisji Lekarskiej w postaci USG serca, nie mogło potwierdzić chorobowego zespołu tachy-brady. Do tego są bowiem konieczne badania holterowskie. Ponadto u skarżącego utrzymuje się stale wysokie ciśnienie krwi, potwierdzone wynikami badań w postępowaniu organu I instancji. Skarżący wyraził też zdziwienie, że w ciągu [...]miesięcy, w czasie których stawał przed wojskowymi komisjami lekarską, w jednych chorobach nastąpiło jakoby cudowne uzdrowienie (kamica nerkowa, upośledzenie słuchu), a inne się pojawiły (skrzywienie przegrody nosa). Nie zgadza się też z oceną braku ewentualnych zagrożeń z tytułu wysokiego ciśnienia krwi. Jest ono bowiem związane z ryzykiem wylewu krwi. Ostatnio skarżący miał wysokie ciśnienie krwi. Na skutek tego przewrócił się, upadł i zranił sobie głowę. Wyraził obawy o swoje życie i zdrowie. Do skargi załączył [...] zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł jej oddalenie jako bezzasadnej, ponieważ rodzaj i stopień nasilenia schorzeń został ustalony w wyniku specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych. Organ podtrzymał stanowisko, przyjęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że ocenę stopnia zdolności do służby wojskowej określono zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz.1595). Podkreślił, że ze specjalistycznego kardiologicznego badania lekarskiego (przeprowadzonego przez Kierownika Klinicznego Oddziału Szybkiej Diagnostyki Kardiologicznej [...] WSz. KzP. SP. ZOZ we W.) oraz badania okulistycznego dna oka wynika, że u skarżącego stwierdzono nadciśnienie tętnicze 1 stopnia oraz czynnościowe zaburzenia układu krążenia mieszczące się w zakresie pojęciowym § 39 pkt l i § 66 pkt l z załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia MON. Z badania laryngologicznego i urologicznego nie wynika, by aktualnie były podstawy do rozpoznania upośledzenia słuchu jak i kamicy dróg moczowych. W grupie I osób badanych (poborowi) kwalifikuje to zatem skarżącego do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej.
Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 23 ust. 2 powołanego rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004 r., wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów sprawy. Z uwagi na to, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów, w tym również wyniku konsultacji Kierownika Klinicznego Oddziału Szybkiej Diagnostyki Kardiologicznej [...] WSz. KzP. SP. ZOZ we W., w II instancji nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań lub skierowania skarżącego na obserwację szpitalną. Zarzut braku ustaleń w pkt 11 orzeczenia Nr [...]z dnia [...]r. jest niezasadny. Skarżący nie odbywa bowiem, ani nie odbywał służby wojskowej. Stwierdzone schorzenia nie mogą być zatem rozpatrywane w rozumieniu przepisów rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - wraz z załącznikiem nr 2 - wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz.U. Nr 151, poz. 1595). Zgodnie z § 14 tego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych.
Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności rozpoznanie; ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z pkt 12 tego wzoru, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać uzasadnienie.
Sąd podkreśla, że warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa.). Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły wprawdzie bądź zleciły przeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich oraz oceniły dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego. Skarżący podkreślał jednak w odwołaniu swój zły stan zdrowia oraz dołączył na tę okoliczność stosowną dokumentację medyczną jego schorzeń układu krążenia. Są to ułomności szczególnie istotne w ocenie zdolności określonej osoby do służby wojskowej. Sąd nie podziela zatem nieprecyzyjnie wyrażonego stanowiska organu II instancji, że przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących spowodować uzasadnione wątpliwości co do oceny badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Według Sądu w takiej sytuacji należało zlecić przeprowadzenie stosownych, uzupełniających specjalistycznych, kardiologicznych badań lekarskich, bądź też skierować skarżącego na obserwację szpitalną. Organ II instancji oparł się tu jednak tylko na tzw. szybkim badaniu kardiologicznym, które nie mogło prowadzić do prawidłowego zdiagnozowania stanu choroby skarżącego, w sytuacji, gdy wymagało to przeprowadzenia długiego w czasie badania holterowskiego.
Takie postępowanie organu II instancji narusza powołane wyżej przepisy art. 7, 77 oraz 80 kpa.
Należy także podkreślić, że nieprawidłowe wyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonych decyzji poprzez zamieszczenie właściwego uzasadnienia odpowiadającego wymogom pkt 12 wzoru orzeczenia, zawartego w załączniku nr 2 powołanego rozporządzenia MON, w związku z art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu pełne odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a w szczególności spełnić w wydanym orzeczeniu dyspozycję pkt 12 powołanego wzoru z załącznika nr 5 rozporządzenia, w związku z art. 107 § 3 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło