IV SA/Wr 362/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 8, art. 37, art. 106 i art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64 poz. 593 ze zm.), dalej: ustawa, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. przyznała M. D. zasiłek stały od dnia 1 maja 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w wysokości 327 zł od dnia 1 maja 2007 r. do 31 maja 2007 r. oraz 174 zł od dnia 1 czerwca 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, że jako dochód strony przyjęto w miesiącu kwietniu 2007 r. kwotę pomocy finansowej od matki strony – J. D. w wysokości 150 zł, natomiast w miesiącu maju 2007 r. - zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz pomoc finansową od matki strony w wysokości 150 zł. Od decyzji tej odwołał się M. D. Zakwestionował ustalenia organu I instancji, a w szczególności podniósł, iż organ niewłaściwie przyjął jako dochód kwotę 150 zł, którą otrzymał od matki jednorazowo na swoje urodziny. Decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 8 maja 2007 r. M. D. wskazując na swoją niepełnosprawność wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie zasiłku stałego. M. Depta ur. [...] na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z [...] nr [...] został zaliczony do znacznego stopienia niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy a orzeczenie zostało wydane do dnia 31 grudnia 2008 r. Wskazano dalej, iż w dniu 28 marca 2007 r. pracownik socjalny organu I instancji w miejscu zamieszkania strony przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy, w wyniku w którego ustalił, iż strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje jeden z pokoi w domku jednorodzinnym stanowiącym własność jego brata ponadto korzysta ze wspólnej łazienki i kuchni. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. przez Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w Ś. przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 maja 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w wysokości 153 zł miesięcznie. W aktach przekazanych przez organ I instancji znajduje się również wywiad środowiskowy jaki organ ten przeprowadził z J. D. - matką strony w dniu 23 lutego 2007 r. W trakcie tego wywiadu J. D. zadeklarowała na rzecz syna pomoc finansową w wysokości 150 zł miesięcznie. W ślad za tym w dniu 23 lutego 2007 r. pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. a J. D. została zawarta umowa, na podstawie której matka strony zobowiązała się dostarczać synowi po 150 zł miesięcznie ( płatnych do dnia 20 - go każdego miesiąca). Z tych też powodów Kolegium nie dało wiary argumentom M. D., podniesionych w odwołaniu, że nie otrzymuje on od matki pomocy finansowej w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 150 zł miesięcznie. Tymczasem zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej , z zastrzeżeniem art. art. 40, 41 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 (m.in. bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, zdarzenia losowego) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, strona w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy spełnia przesłanki ustawowe do ubiegania się o pomoc społeczną, jest bowiem osobą niepełnosprawną a jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przyznanie zasiłku stałego określa art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do ust. 1 pkt 1 tegoż przepisu zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Według ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej przepisu zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby samotnie gospodarującej różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3). Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W rozumieniu w/w przepisu za dochód uznano świadczenie pieniężne przyznane stronie na podstawie umowy zawartej pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś. a J. D., na podstawie której matka strony zobowiązała się dostarczać M. D. po 150 zł miesięcznie. W myśl art. 8 ust. 12 ustawy w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Ustalenia organu I instancji w części dot. dochodu strony dokonane przez organ I instancji w ocenie Kolegium nie budzą wątpliwości. Organ I instancji prawidłowo przyjął jako dochód strony za miesiąc kwiecień 2007 r. kwotę 150 zł, do której uiszczania na rzecz strony zobowiązała się J. D., a za miesiąc maj 2007 r. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie, przyznany decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. przez Kierownika Referatu Świadczeń Urzędu Miejskiego w Ś. oraz kwotę 150 zł zadeklarowanej pomocy ze strony matki strony. Ustalono, że różnica między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej a dochodem w miesiącu kwietniu 2007 r. wynosiła 327 zł (477 zł -150 zł), zaś w miesiącu maju 2007 r. wynosiła 174 zł (477 zł – 303 zł). W tej sytuacji na podstawie art. 37 ust 2 pkt 1 ustawy za miesiąc kwiecień 2007 r. stronie przysługuje zasiłek stały w wysokości 327 zł, a począwszy od dnia 1 czerwca 2007 r. zasiłek w wysokości 174 zł miesięcznie. Jednocześnie wyjaśniono, iż w przypadku niewywiązywania się przez J. D. z obowiązku wynikającego z ww. umowy strona może żądać od matki (dłużnika) spełnienia świadczenia na drodze sądowej. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł M. D. Podniósł, że nie jest prawdą, że w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 23 lutego 2007 r. J. D. zadeklarowała się "dotować" go w kwocie 150 zł miesięcznie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej dalej ustawą. Zgodnie z jej art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej , z zastrzeżeniem art. art. 40, 41 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 (m.in. bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, zdarzenia losowego) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie (ust. 2 pkt 1). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3). W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód (art. 8 ust. 12). Nie budzi wątpliwości, że M. D. jako osoba prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe i posiadająca znaczny stopień niepełnosprawności spełnia ogólne przesłanki do ubiegania się o pomoc społeczną. Należy wskazać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły wysokość dochodu skarżącego, który w miesiącu kwietniu 2007 r. stanowił kwotę 150 zł otrzymaną w ramach pomocy finansowej od matki skarżącego – J. D., zaś w miesiącu maju 2007 r. dochód skarżącego stanowiła łączna kwota 303 zł, na którą składały się: kwota 150 zł, stanowiąca pomoc finansową od J. D. oraz kwota 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego przyznana skarżącemu decyzją Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w Ś. z dnia 7 maja 2007 r. Należy wskazać, że organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły zgodnie z przepisami ustawy górną wysokość zasiłku skarżącego w miesiącu kwietniu 2007 r., którą stanowiła różnica pomiędzy kryterium dochodowym (477 zł), a dochodem M. D. (150 zł), wynosząca 327 zł i górną wysokość zasiłku skarżącego w miesiącu maju 2007 r., którą stanowiła różnica pomiędzy kryterium dochodowym (477 zł), a dochodem M. D. (303 zł), wynosząca 174 zł, przy czym kwota zasiłku stałego nie mogła być wyższa niż 444 zł miesięcznie, a zasiłek ten nie mógł być niższy niż 30 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły wysokość przyznanego zasiłku. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego wyrażony w skardze oraz podczas rozprawy w dniu 4 grudnia 2007 r. dotyczący zakwestionowania deklarowanej pomocy finansowej przez matkę skarżącego. Skarżący stwierdził przy tym podczas rozprawy, że jego matka jako osoba prawie 90-letnia i nie w pełni sprawna, nie mogła podpisać umowy o zobowiązaniu do comiesięcznego świadczenia pieniężnego w kwocie 150 zł na jego rzecz. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż dochód skarżącego wyliczony zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy pomniejszony został o świadczenie pieniężne (dobrowolne alimenty świadczone na rzecz innych osób). Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że J. D. w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 23 lutego 2007 r. zadeklarowała pomoc na rzecz syna w kwocie 150 zł miesięcznie, co poświadczyła własnoręcznym podpisem. Nie można nadto kwestionować zawartej w dniu 23 lutego 2007 r. umowy o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Ś., a J. D., na podstawie której matka skarżącego zobowiązała się dostarczać M. D. po 150 zł miesięcznie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.