IV SA/Wr 362/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności za studia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że od stycznia 2010 r. nie uzyskuje dochodów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Strona dodała, że od stycznia 2010 r. utrzymywała się z oszczędności z roku ubiegłego, które obecnie się skończyły. Korzysta aktualnie z karty kredytowej, w związku z tym uiszczenie wpisu od skargi będzie dla niej dodatkowym obciążeniem. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów strona nadesłała zaświadczenia organu podatkowego o zeznanym przychodzie i dochodzie za lata 2008 i 2009, wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia do 6 czerwca 2010 r. i z karty kredytowej za czerwiec 2010 r. oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków (pomimo wskazania w piśmie przewodnim, nie przedłożono zaświadczenia o statusie bezrobotnej). Z powyższych dokumentów wynika, że skarżąca w 2008 i 2009 r. uzyskała przychód w wysokości kolejno 17.369 zł i 5.780 zł oraz dochód – 11.667,70 zł i 4.624 zł. Na rachunku bankowym wykonywane były operacje związane z opłatami za telefony komórkowe, za studia oraz za wydanie pisemnej opinii przez radcę prawnego na potrzeby niniejszej sprawy. Na karcie kredytowej z limitem 8.500 zł odnotowane zostały dwie operacje zakupów na łączną kwotę 190,47 zł. W zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków wnioskująca podała, że wynoszą one łącznie 1.282 zł, w tym na wynajem mieszkania 500 zł, na żywność 350 zł, opłatę za kartę kredytową 280 zł, z telefon średnio 95 zł, na lekarstwa 7 zł oraz inne wydatki (MPK, kino) 50 zł, na odzież nie było wydatków od stycznia 2010 r. Wszystkie – zgodnie ze wskazaniem strony – są pokrywane z karty kredytowej. Ponadto skarżąca wskazała, ze nie posiada żadnych środków transportu, nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako miejsce zamieszkania, nie jest prowadzone względem niej postępowanie egzekucyjne i nie dysponuje innymi dokumentami, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonej regulacji wynika, że postępowanie dotyczące prawa pomocy prowadzone jest tylko i wyłącznie na wniosek strony skarżącej i to na niej ciąży obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i jednoznaczny okoliczności uzasadniających swoje żądanie. Rola Sądu/ Referendarza sądowego w tym postępowaniu ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, pomimo wezwania na podstawie art. 255 p.p.s.a. oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wątpliwości co do możliwości płatniczych strony skarżącej nie zostały usunięte, gdyż przedstawione przez nią dane są sprzeczne. Mianowicie strona wskazała, że dotychczas utrzymywała się z oszczędności z roku ubiegłego, czego w żadnym razie nie można uznać za możliwe, mając na uwadze wysokość przychodu uzyskanego w 2009 r. w wysokości 5.780 zł. Również przychód z 2008 r. nie dawał szans na poczynienie oszczędności, które strona mogłaby wykorzystać na utrzymanie w 2010 r. Dalej zauważyć należy, że nie zostało też uprawdopodobnione, że ponoszone miesięcznie wydatki są pokrywane ze środków dostępnych na karcie kredytowej. Przedłożony bowiem wyciąg za jeden pełny miesiąc nie odzwierciedla żadnego z wydatków wymienionych w przedłożonym przez skarżącą zestawieniu ani wypłat gotówkowych, z których opłaty te mogłyby by być pokrywane. Dodać w tym miejscu wypada, że nie zostały nadesłane wszystkie żądane wyciągi z rachunków, gdyż skarżąca została wezwana do przedłożenia historii z posiadanych rachunków i kart kredytowych za pełne trzy miesiące: kwiecień, maj i czerwiec 2010 r. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe dokonanie oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § pkt 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.