IV SA/Wr 362/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz-Sass, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. - po rozpatrzeniu odwołania M. D., dalej skarżący, od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że skarżący złożył w dniu 31 października 2012 r. w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Powiatowy Zespół wydał w dniu 8 marca 2013 r. decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ podjął takie rozstrzygnięcie z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie skarżącego rozpoczęte w dniu 8 września 2009 r., które w momencie złożenia kolejnego wniosku kontynuowane było w trybie sądowym. Na skutek odwołania skarżącego od ww. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. M. D. zaskarżył ww. decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 394/13 uchylił decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadniczą czynnością mającą znaczenie odnośnie przedmiotowości postępowania, jaką winien był podjąć Wojewódzki Zespół, było porównanie wniosków skarżącego wszczynających postępowanie przed Powiatowym Zespołem w 2009 r. oraz w 2012 r. Ewentualne stwierdzenie tożsamości przedmiotu postępowań wskazywałoby na rozważenie, czy późniejsze postępowanie jest przedmiotowe. Dotyczyłoby ono bowiem tej samej kwestii, w której postępowanie toczyło się przed sądem powszechnym oraz przed organem administracyjnym. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ odwoławczy podał, że przeprowadził zalecone przez Sąd administracyjny w ww. wyroku czynności zgodnie z wytycznymi tego Sądu oraz zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Organ ten ustalił, że w momencie złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w dniu 31 października 2012 r. toczyło się równolegle postępowanie tożsame przedmiotowo. W związku bowiem z orzeczeniem Powiatowego Zespołu w W. z [...] uchylonym następnie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. w dniu [...] skarżący odwołał się do Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. Następnie na skutek apelacji sprawa trafiła na wokandę Sądu Okręgowego w Ś. Tożsamość postępowań rozpoczętych w 2009 r. oraz 2012 r. wynika zdaniem organu ze zbieżności wniosków strony, których przedmiotem było wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał, że "art. 156 § 3" k.p.a. nakazuje organowi administracji publicznej stwierdzenie nieważności decyzji rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną właśnie z uwagi na eliminowanie z obrotu prawnego rozstrzygnięć w tożsamej sprawie. Organ odwoławczy podał, że w zaistniałym stanie faktycznym Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. nie miał możliwości wydania rozstrzygnięcia, gdyż byłoby ono obarczone wadliwością prowadzącą do stwierdzenia jego nieważności. Brak możliwości rozstrzygnięcia skutkował więc bezprzedmiotowością postępowania. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. orzekł jak na wstępie. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której podniósł zarzut naruszenia: 1) przepisu § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) oraz 2) przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.). Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu podniósł, że rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy nie wykonał wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartych w wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 394/13. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...], nr [...] wydana na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j. t. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zauważyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 394/13 wcześniej wydanej przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...], nr [...], którą to decyzją organ ten, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 marca 2013 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podał, że wydając w sprawie decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie wykazał istnienia przesłanek z ww. przepisu prawa do wydania w sprawie decyzji kasacyjnej. Sąd ten wskazał, że treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z art. 136 k.p.a. Powołując się na literaturę podał, że organ odwoławczy może powołać się na art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Możliwość zastosowania rozstrzygnięcia kasacyjnego należy traktować jako absolutny wyjątek. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 k.p.a. umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę sygn. IV SA/Wr 394/13, wydając decyzję kasacyjną w sprawie, organ odwoławczy uchybił ww. przepisom prawa, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. IV SA/Wr 394/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że w wydanej w sprawie decyzji kasacyjnej organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do treści art. 138 § 2 k.p.a., nadto nie wskazał konkretnych przepisów postępowania, które zostały naruszone przed organem pierwszej instancji, powodując konsekwencje w postaci niewyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto nie wykazał, że bez uzupełnienia postępowania w znacznej części nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy, gdyż materiał dowodowy na to nie pozwala i nie jest też możliwe uzupełnienie go na zasadzie art. 136 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że w tej sytuacji zaskarżona decyzja kasacyjna w istotny sposób narusza art. 138 § 2 k.p.a. i w konsekwencji także narusza art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., co powodowało konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał w ww. wyroku, że zasadniczą czynnością jaką należało podjąć, mającą znaczenie z punktu widzenia przedmiotowości tego postępowania, było porównanie wniosków skarżącego wszczynających postępowanie przed organem pierwszej instancji z 2009 i 2012 r. Gdyby przedmiot postępowania w obu tych sprawach był tożsamy i okoliczności faktyczne obu spraw nie budziły wątpliwości, za wskazane należałoby uznać rozważenie, czy późniejsze postępowanie jest przedmiotowe. Dotyczyłoby ono bowiem tej samej kwestii, w której postępowanie toczyło się już przed sądem powszechnym - organem mającym autorytatywnie przesądzić o stanie zdrowia skarżącego. Zauważyć należy, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w momencie złożenia przez skarżącego w dniu 31 października 2012 r. wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności toczyło się równolegle postępowanie tożsame przedmiotowo. W związku bowiem z orzeczeniem Powiatowego Zespołu w W. z dnia [...]., uchylonym następnie w dniu [...] przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W., skarżący odwołał się do Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. Następnie na skutek apelacji sprawa trafiła na wokandę Sądu Okręgowego w Ś. Organ odwoławczy podał w zaskarżonej decyzji, że tożsamość postępowań rozpoczętych w 2009 r. oraz 2012 r. wynika ze zbieżności wniosków strony, których przedmiotem było wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z powyższego wynika, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wykonał wytyczne zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 394/13. Porównał wnioski skarżącego wszczynające postępowanie przed organem pierwszej instancji z 2009 i 2012 r. i mając na względzie treść ww. wniosków, w okolicznościach faktycznych sprawy uznał, że dotyczą one tej samej sprawy mającej za przedmiot wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wbrew zatem odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, rozpoznając sprawę ponownie, wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 394/13 wydanej przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, organ odwoławczy w niczym nie naruszył art. 153 p.p.s.a. Wykonał bowiem wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w ww. sprawie. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena przedmiotu spraw wszczętych wnioskami skarżącego z dnia 8 września 2009 r. i z dnia 31 października 2012 r. w niczym też nie narusza prawa. Trafnie zauważa bowiem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy wynikające z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych, w szczególności ze znajdujących się w nich dokumentów, że przedmiot obydwu spraw wszczętych ww. wnioskami jest tożsamy. Z kat sprawy administracyjnej wynika bowiem, że wnioskiem z dnia 8 września 2009 r. skarżący wystąpił o wydanie orzeczenia o stopniu o niepełnosprawności. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] orzeczenie o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2012 r. Na skutek odwołania się przez skarżącego od powyższego orzeczenia. organ odwoławczy orzeczeniem z dnia [...] uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i orzekł, że nie zalicza skarżącego do stopnia niepełnosprawności. Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia do Sądu Rejonowego w Ś. Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt IV U 61/11 oddalił odwołanie. Skarżący złożył apelację od powyższego wyroku do Sądu Okręgowego w Ś.– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który – jak wynika z nadesłanych przez organ akt administracyjnych – wyrokiem z dnia 25 lutego 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII Ua 33/12 oddalił ww. apelację. W dniu 31 października 2012 r., to jest w czasie toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności zainicjowanego wnioskiem z dnia 8 września 2009 r. – jak to trafnie zauważa organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – skarżący wystąpił w dniu 31 października 2012 r. z ponownym wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Trafnie w tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że oba postępowania wszczęte ww. wnioskami są tożsame przedmiotowo, co dawało podstawę do umorzenia postępowania na podst. art. 105 § 1 k.p.a. sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 31 października 2012 r., jak to prawidłowo orzekł, rozpoznając wniosek skarżącego z dnia 31 października 2012 r., organ pierwszej instancji wydaną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 8 marca 2013 r. Zauważyć nadto należy, że w odwołaniu od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący podnosił, że wnioskiem z dnia 31 października 2012 r. żądał ustalenia stopnia niepełnosprawności m.in. z powodu pogorszenia stanu zdrowia w sytuacji, gdy postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności było w toku, co w ocenie Sądu także potwierdza trafność stanowiska przyjętego przez organy w wydanych w sprawie decyzjach. Wbrew zarzutom skarżącego, wydając decyzję zaskarżonej treści, organ administracji w niczym nie naruszył przepisu § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328). Zgodnie z owym przepisem prawa, w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, (to jest z wnioskiem m.in. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), o wydanie orzeczenia o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ § 15 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. zauważyć należy, że jak to wynika z akt sprawy administracyjnej i poczynionych w oparciu o nie prawidłowych ustaleń organu, w dniu złożenia przez skarżącego wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, to jest w dniu 31 października 2012 r., skarżący nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, albowiem posiadane przez niego orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] o zaliczeniu skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2012 r. zostało uchylone orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] i orzeczeniem tym nie zaliczono skarżącego do stopnia niepełnosprawności. W dniu 31 października 2012 r., to jest w dniu składania przez skarżącego wniosku wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie istniał już także w obrocie prawnym wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt IV U 61/11, którym oddalono odwołanie skarżącego od ww. decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...]. W dniu składania przez skarżącego wniosku z dnia 31 października 2012 r. toczyło się przed Sądem Okręgowym w Ś. postępowanie odwoławcze wskutek apelacji złożonej przez skarżącego od ww. wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt IV U 61/11. W tych okolicznościach sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że wniosek skarżącego z dnia 31 października 2012 r. został złożony w trybie § 15 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, to jest w sytuacji posiadania przez skarżącego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. W świetle powyższego decyzję zaskarżonej treści uznać należało za prawidłową. W niczym bowiem nie narusza ona prawa. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.