IV SA/Wr 363/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-08-27
Skład orzekający: Ryszard Pęk, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy wojskowej komisji lekarskiej prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, w szczególności w zakresie oceny schorzeń kręgosłupa, poziomu glukozy i wad wzroku, a także czy ich uzasadnienia spełniały wymogi proceduralne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nie uzasadniły w sposób wystarczający swoich rozstrzygnięć, nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej i dowodów przedstawionych w sprawie, a także nie wyjaśniły w sposób precyzyjny podstawy kwalifikacji skarżącej do kategorii 'N' (niezdolna do zawodowej służby wojskowej).Stan faktyczny
Skarżąca A. K.-P. została uznana przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za niezdolną do zawodowej służby wojskowej (kategoria 'N') z powodu zwężenia przestrzeni międzytrzonowej C5/6, podwyższonego poziomu glukozy na czczo, łagodnej skoliozy, utraty zdolności żucia oraz wady wzroku. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała rozpoznania, powołując się na inne badania i swoje doświadczenie zawodowe, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji i nieuwzględnienie dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej oraz poprzedzające ją orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), , Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. - P. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia [...] 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz §§ 4, 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), rozpoznała u skarżącej A. K.– P., dalej skarżąca: 1) zwężenie przestrzeni międzytrzonowej C5/6.. (§ 34 p. 2); 2) podwyższony poziom glukozy na czczo (§ 60 p. 1); 3) łagodną skoliozę (§ 34 p. 1); 4) 22 % utraty zdolności żucia (§ 24 p. 1) oraz 5) wadę wzroku (§ 13 p. 1) i zaliczyła skarżącą do kategorii "N" – Zał. 1 Grupa I – niezdolna do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
W uzasadnieniu podała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80).
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższego orzeczenia, w którym wniosła o jego uchylenie. Podniosła, że nie zgadza się z rozpoznaniem wymienionym w pkt 1) orzeczenia w postaci zwężenia przestrzeni międzytrzonowej C5/6. Podała, że wykonała ponowne badania mające na celu potwierdzenie stanu jej zdrowia oraz zdolności do pełnienia zawodowej służby zawodowej. Z badania ortopedycznego stanowiącego załącznik nr 1 do odwołania w sposób jednoznaczny wynika, że krzywizny kręgosłupa są prawidłowe, oś zachowana prawidłowa, ruchomość odcinka szyjnego prawidłowa we wszystkich kierunkach w dobrym zakresie, bez ograniczeń i bez asymetrii. Ruchomość stawów barkowych prawidłowa w dobrym zakresie, siła mięśniowa symetryczna, prawidłowa. W badaniu segmentarnym w zakresie kończyn górnych segmenty korzeniowe od C5 do C8 prawidłowe. Odcinek piersiowy I L-S bez zaburzeń. Zarzuciła, powołując się na konsultację z lekarzem, że zwężenie przestrzeni międzytrzonowej C5/C6 nie jest chorobą.
Poddała w wątpliwość prawidłowość interpretacji wyniku badania RTG przeprowadzonego przez organ I instancji. Niezrozumiałym dla niej jest, z jakiej przyczyny zdyskwalifikowano ją jako kandydata do zawodowej służby wojskowej, skoro badania w TWKL, jak i badania przeprowadzone przez nią z jej inicjatywy nie wykazały u niej dyskopatii.
Zrzuciła, że badania ortopedyczne przeprowadzone u niej w czerwcu 2011 r., gdy starała się o przyjęcie do służby w NSR, nie wykazały nieprawidłowości. Badania te, to stanowiąca załącznik nr 2 kserokopia orzeczenia TWKL w Ż. nr [...].
Dodała, że nigdy nie miała żadnych dolegliwości, ani upośledzeń związanych z kręgosłupem. Jest sprawna fizycznie, czego dowodem jest zaliczony już egzamin ze sprawdzianu sprawności fizycznej, z którego uzyskała ocenę bdb. Kserokopię wyniku dołączyła do odwołania jako załącznik nr 3.
Dodała ponadto, że ukończyła służbę przygotowawczą w Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w T. oraz specjalność 20-B-68 kierowca pojazdu na podwoziu czołgowym w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.
Odnosząc się do stwierdzonego w pkt 2) orzeczenia podwyższonego poziomu glukozy we krwi na czczo (§ 60 pkt 1) podała, że badanie to nie było wykonane na czczo. Po konsultacji z lekarzem rodzinnym stwierdza, że wyniki badania przeprowadzone przez TWKL były zadawalające, mimo to wykonała dodatkowe badanie na zawartość poziomu glukozy, którego wynik nie budzi już żadnych wątpliwości, a który dołączyła do odwołania jako załącznik nr 6,.
Powołując się na powyższe domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [....] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się na przepis art. 127 i art. 138 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz § 5, § 16, § 21 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1 i § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 15, poz. 80) - utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.
W uzasadnieniu podała, że po analizie całości dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie oraz po wykonaniu w trybie odwoławczym badań lekarskich specjalistycznych (radiologicznych, ortopedycznych przez Ordynatora Klinicznego Oddziału Chirurgii Urazowej i Ortopedii Kliniki Chirurgii Urazowej i Ortopedii) nie stwierdziła nieprawidłowości orzeczniczych mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w związku z czym utrzymała je w mocy.
Podała, że w świetle wykonanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych u skarżącej należy rozpoznać: znaczne zwężenie przestrzeni międzytrzonowej kręgosłupa szyjnego na poziomie C5/C6 z niewielkimi zmianami wytwórczymi na krawędziach przyległych trzonów oraz patologiczną kyfozą szyjną ze szczytem na poziomie C4 w obrazie rtg, łagodną skoliozą lewostronną pogranicza Th-L kręgosłupa w obrazie rtg, zaburzenia ostrości wzroku oka lewego, okresowy nieprawidłowy poziom glukozy na czczo mieszczący się w zakresie pojęciowym § 34 p. 2, § 34 p. 1, § 13 p. 1, § 60 p. 1 z zał. nr 1 do rozp. MON z dnia 08.01.2010 r. (Dz.U. nr 15. poz. 80) co, biorąc pod uwagę schorzenia ad) pkt 1 i 2 rozp. (wymienione w pkt 8 zaskarżonego orzeczenia) kwalifikuje w Grupie I osób badanych do kategorii "N" - niezdolna do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydatki.
Przedstawiona przez odwołującą do wglądu komisji dokumentacja medyczna pod postacią karty wizyty w Gabinecie Lekarskim z dn. [...].02.2012 r. nie daje - w ocenie tego organu - podstawy do kwestionowania rozpoznania schorzenia ad pkt 1 rozp. - brak aktualnie dolegliwości ze strony kręgosłupa nie podważa prawidłowości rozpoznania zmian anatomicznych kręgosłupa potwierdzonych badaniem radiologicznym, których rodzaj i stopień zaawansowania mieści się w zakresie pojęciowym § 34 p. 2 "z Zał. Nr" do w/w rozp. MON.
W kwestii podwyższonych wartości poziomu glukozy surowicy krwi wojskowa komisja lekarska II instancji stoi na stanowisku, że uzyskane w ponownie wykonanym badaniu prawidłowe wartości tego parametru nie dają podstaw do jednoznacznego wykluczenia prawidłowości rozpoznania podwyższonego poziomu glukozy na czczo i uzasadniają konieczność okresowego ich monitorowania.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak w wydanej decyzji.
W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżąca podniosła zarzut:
1) naruszenia prawa materialnego, w szczególności:
- § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. (Dz. U. nr 15, poz. 80) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w oparciu o stwierdzone u niej schorzenie, o którym mowa w tejże regulacji prawnej, należy orzec o jej niezdolności do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, podczas gdy stwierdzona u niej niedoskonałość w budowie kręgosłupa, nie mająca charakteru upośledzającego, kwalifikuje do uznania danej osoby za niezdolną jedynie jako kandydata do służby w jednostkach reprezentacyjnych sił zbrojnych oraz jako kandydata do służby w jednostkach desantowo - szturmowych i w istocie nie dyskwalifikuje w ogóle danej osoby do tego, aby być zdolną do pełnienia służby jako kandydat na żołnierza zawodowego,
- § 34 pkt 2 załącznika numer 1 do w/w rozporz. Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionej regulacji prawnej, polegające na uznaniu skarżącej za niezdolną do pełnienia służby jako kandydat na żołnierza zawodowego, podczas gdy nie stwierdzono aby niedoskonałości w budowie kręgosłupa skarżącej miały charakter upośledzający,
- §13 pkt 1 zał. nr 1 do w/w rozporz. Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionej regulacji prawnej polegające na uznaniu skarżącej za niezdolną do pełnienia służby jako kandydat na żołnierza zawodowego, podczas gdy nie zdiagnozowano u niej aby ostrość wzroku oka lewego była mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami oraz przyjęciu w oparciu jedynie o założenie, że występują u niej zaburzenia ostrości wzroku oka lewego (bez konkretnego wskazania na czym polegają i jaki jest ich rozmiar), że jest niezdolna do bycia kandydatem na żołnierza zawodowego, podczas gdy dysfunkcja z tej regulacji prawnej uniemożliwia bycia kandydatem jedynie w służbie desantowo - szturmowej i nie dyskwalifikuje kandydata na żołnierza zawodowego w ogólności,
- § 60 pkt 1 zał. nr 1 do w/w rozporz. Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionej regulacji prawnej polegające na stwierdzeniu niezdolności skarżącej do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego w oparciu o tę regulację, podczas gdy nieprawidłowy poziom glukozy przy badaniu nie powoduje niezdolności do pełnienia służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego,
2) naruszenia przepisów postępowania, a to:
- art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zwłaszcza tego, który wskazuje jednoznacznie, że nie jest osobą dotkniętą dysfunkcją organizmu, która czyniłaby ją niezdolną do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego,
- dowolne - to jest bez uwzględnienia faktycznie wykonywanych przez nią w sposób wzorowy czynności – przyjęcie, że jest niezdolna do służby, podczas gdy uzyskała ocenę bardzo dobrą ze sprawdzianu sprawności fizycznej, ukończyła służbę przygotowawczą w Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w T. oraz jako kierowca pojazdu na podwoziu czołgowym w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w P.,
- nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia zaświadczenia specjalisty z dziedziny ortopedii i chirurgii urazowej z dnia 20.02.2012 r. stwierdzającego brak jakichkolwiek przeciwwskazań do wykonywania wszelkich zawodów i czynności,
- nieuwzględnienie przy wydaniu orzeczenia, że w badaniu ortopedycznym kręgosłupa z dnia [...].01.2012 r. nie stwierdzono zmian fizykalnych,
- nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonego aktu, że orzeczeniem Terenowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...].05.2011 r. nr [...] została uznana za zdolną do czynnej służby wojskowej z równoczesnym brakiem określenia w zaskarżonym orzeczeniu na czym polega pogorszenie stanu zdrowia skarżącej w porównaniu ze stanem zdrowia stwierdzonym orzeczeniem TWKL z dnia [...].05.2011 r.,
- nieodniesienie się w zaskarżonym orzeczeniu do twierdzeń zawartych w odwołaniu i podanej w nim argumentacji.
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego orzeczenia, jak i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji i przekazania sprawy tym organom do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że niedoskonałość w budowie jej kręgosłupa w żadnym wypadku nie uprawniała organu do wydania niekorzystnego dla niej orzeczenia. Budowa jej kręgosłupa nie ma nic wspólnego z jego upośledzeniem, a organy obu instancji nie wyjaśniają, na czym to upośledzenie, jeśliby w ogóle występowało, miałoby polegać. Braku upośledzenia dowodzi zdaniem skarżącej znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie specjalisty z dziedziny ortopedii i chirurgii urazowej z dnia [...].02.2012 r., w którym w sposób jednoznaczny stwierdzono, że nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonywania wszelkich zawodów i czynności. Zarzuciła, że organ nie odniósł się do przedmiotowego zaświadczenia.
Zupełnie niezrozumiałe jest zdaniem skarżącej, że wydając orzeczenie w przedmiocie zdolności skarżącej do służby wojskowej organ orzekał tak, jakby była ona kandydatem do służby w jednostce reprezentacyjnej, czy desantowo - szturmowej. Tego rodzaju procedowanie zupełnie dyskwalifikuje zdaniem skarżącej zaskarżone orzeczenia.
Przyjmując, że występują u skarżącej zaburzenia widzenia oka lewego organ nawet nie zadał sobie trudu, aby ustalić, jakiego rozmiaru jest to dysfunkcja, to jest czy jest ona na tyle istotna, że zupełnie dyskwalifikuje skarżącą jako kandydata na żołnierza zawodowego. Pomimo badań przeprowadzonych przez organy obu instancji skarżąca nadal nie wie, jakiego rodzaju są to zaburzenia, w szczególności jakiego rozmiaru, i jaki mają wpływ na jej zdolność postrzegania.
Zupełnie niezrozumiałym jest jej zdaniem zastosowanie § 60 pkt 1 załącznika do rozporządzenia na podstawie badania przeprowadzonego gleukometrem, mimo tego, że informowała podczas badania, że nie jest na czczo. Zarzuciła, że stosując wobec skarżącej § 60 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON pominął objaśnienia szczegółowe do §60 o treści: "Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją lub leczeniem szpitalnym oraz dokumentacją z leczenia w poradni endokrynologicznej lub innej poradni specjalistycznej, pkt 1. Kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego należy kwalifikować jako niezdolnych".
Zarzuciła, że organy obu instancji zupełnie pominęły, że nie występują u skarżącej żadne dysfunkcje organizmu uniemożliwiające jej pełnienie służby.
Organ w ogóle nie wziął pod uwagę osiągniętych przez nią ocen z ćwiczeń sprawnościowych, których przy istnieniu stwierdzonych schorzeń i upośledzeń z pewnością by nie uzyskała.
Zarzuciła, że organ pominął istotny jej zdaniem fakt ukończenia szkolenia w specjalności kierowca pojazdu w podwoziu czołgowym, którego to szkolenia nie mogłaby ukończyć z uwagi na oddziaływujące na kręgosłup wibracje, gdyby był on faktycznie dotknięty jakąkolwiek dysfunkcją. Kwestia ta pozostała niewyjaśniona przez organy obu instancji.
Zarzuciła również, że niewyjaśniono, jakie zmiany wystąpiły w stanie zdrowia skarżącej od ostatniego badania, to jest od dnia [...].05.2011 r. kiedy orzeczeniem TWKL uznano ją za zdolną do zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, o czym stanowi § 2 powołanego wyżej art. 1 p.u.s.a. Sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami procesowymi obowiązującymi w dacie ich wydania. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych nazywanych w przepisach orzeczeniami. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz.U. z 2008 r. nr 141, poz. 892 ze zm.), "Zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją." Do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., co oznacza, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi należy stosować przepisy k.p.a., który normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
W myśl art. 5 ust. 6 w/w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 1a) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Zważyć należy, że orzeczenie komisji lekarskiej o zdolności do zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, nie opiera się jednak na uznaniu tego organu wynikającego ze specjalistycznej wiedzy jego członków, lecz - jak to wskazano w art. 5 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – podejmowane jest na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności danej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.
Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. W myśl objaśnień szczegółowych do załącznika nr 1 w/w rozporządzenia, kandydatów do zawodowej służby wojskowej zalicza się do grupy I osób badanych przez wojskowe komisje lekarskie.
Załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia zawiera szczegółowy wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych. Wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy, na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej. Zgodnie z § 23 ust. 1 w/w rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do w/w rozporządzenia, zgodnie z wymogami określonym w § 24 ust. 1. Od orzeczenia wydanego w I instancji przysługuje odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, o czym stanowi § 29 w/w rozporządzenia. W myśl § 30 ust. 1 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatruje odwołanie w składzie trzech lekarzy. Zgodnie z ust. 2 w/w przepisu prawa, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.
Dodać należy, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia osoby badanej, w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz, czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W ramach tak pojętej kontroli sądowej orzeczeń wojskowych komisji lekarskich podjętych w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych osoby badanej. Sąd administracyjny nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować danej osoby do innej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, niż uczyniła to wojskowa komisja lekarska na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i zebranej dokumentacji lekarskiej.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wydane w sprawie orzeczenia w przedmiocie zdolności skarżącej do zawodowej służby wojskowej zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z treści orzeczenia wydanego przez organ I instancji wynika, że organ ten rozpoznał u skarżącej opisane w pkt 1) zwężenie przestrzeni międzytrzonowej C5/6 odpowiadające w jego ocenie zakresowi pojęciowemu schorzenia wymienionego w § 34 p. 2 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80) oraz opisaną w pkt 3) łagodną skoliozę, którą zakwalifikował jako ułomność opisaną w § 34 p.1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia MON. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżąca kwestionując powyższe rozpoznanie powołała się na wydane w jej sprawie przez TWKL w Ż. orzeczenie z dnia [...].05.2011 r. o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz przeprowadzone przez nią w innej placówce służby zdrowia badanie ortopedyczne z dnia [...].02.2012 r., które nie wykazało zmian. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieprawidłowego zdaniem skarżącej w tej części orzeczenia organu I instancji, organ odwoławczy jedynie stwierdził lakonicznie, że badania te nie podważają prawidłowości orzeczenia organu I instancji w tej mierze. Tego rodzaju stwierdzenie, bez podania dalszej argumentacji, narusza art. 11 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, co trafnie skarżąca zarzuca w skardze, że z objaśnień do § 34 p.1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia MON wynika, że kandydatów do służby w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz kandydatów do służby w jednostkach desantowo – szturmowych należy kwalifikować jako niezdolnych. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy nie podały z jakich przyczyn, w sytuacji dwóch możliwych orzeczeń przewidzianych w § 34 p.1 zał. Nr 1 do w/w rozporządzenia MON – N/Z – zakwalifikowały skarżącą do grupy N, co stanowi mogące mieć wpływy na wynik sprawy naruszenie art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Za trafne także uznać należy podniesione w skardze zarzuty dotyczące rozpoznania opisanego w pkt 2) orzeczenia - podwyższony poziom glukozy na czczo, zakwalifikowanego jako schorzenie opisane w § 60 p.1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia MON – "Inne choroby przemiany materii nieznacznie upośledzające sprawność ustroju". Zauważyć należy, że z objaśnienia do § 60 wynika, że: "Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją lub leczeniem szpitalnym oraz dokumentacją z leczenia w poradni endokrynologicznej lub innej poradni specjalistycznej. Kandydatów do służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego należy kwalifikować jako niezdolnych". Skarżąca podniosła w odwołaniu, że wynik tego badania odbiega od normy z tego względu, że w czasie przeprowadzania badania nie była na czczo. Z akt sprawy nie wynika, by badanie zostało powtórzone w trybie odwoławczym. Odnosząc się do podniesionego w tej mierze zarzutu odwołania, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdził jedynie lakonicznie, że stoi na stanowisku, że uzyskane w ponownym badaniu prawidłowe wartości tego parametru nie dają podstaw do jednoznacznego wykluczenia prawidłowości rozpoznania podwyższonego poziomu glukozy na czczo i uzasadniają konieczność okresowego ich monitorowania, i utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji w tej części. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, tej treści uzasadnienie orzeczenia organu w tej części, bez podania dalszej argumentacji, narusza art. 11 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Zajęte w tej mierze stanowisko organów orzekających w sprawie uchyla się spod kontroli Sądu, który przy tak lakonicznym uzasadnieniu wydanych orzeczeń (mających charakter decyzji administracyjnej) nie jest w stanie przeprowadzić prawidłowej ich kontroli pod względem zgodności z prawem, do czego zgodnie z art. 1 p.u.s.a. jest powołany.
W pkt 5) rozpoznania stwierdzono występowanie u skarżącej wady wzroku opisanej w § 13 p. 1 zał. nr 1 do w/w rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. jako: "Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami". Przepis ten przewiduje dwa możliwe orzeczenia – Z/N. W objaśnieniu szczegółowym do w/w przepisu wskazano, że kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych należy kwalifikować jako niezdolnych. Zarówno z jednozdaniowego uzasadnienia decyzji organu I instancji, jak i z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, jaką ułomność narządu wzroku stwierdzono u skarżącej oraz, czy w związku ze stwierdzoną ułomnością zakwalifikowano skarżącą do kat. Z, czy do kat. N., co także narusza art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w części odnoszącej się do dowodów dołączonych do odwołania wskazuje, że organ odwoławczy w sposób arbitralny i bez należytego uzasadnienia przyznał prymat mocy dowodowej badaniom przeprowadzonym na skutek skierowania w związku mającym zapaść orzeczeniem o zdolności skarżącej do służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dysponuje sprzecznymi ze sobą dowodami, to nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym do dokładnego, zgodnie z art.. 7 i art. 77 k.p.a., wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniedbaniem organu stanowiącym istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającym wpływ na wynik sprawy jest brak wyczerpującego odniesienia się do sprzecznych w swej treści dowodów mających istotne znaczenie w sprawie. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.
Naruszenie przez organy obydwu instancji wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływy na wynik sprawy, skutkowało konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W wyroku z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Op 403/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że: " Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Ponadto, obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. W końcu, prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. (lex nr 1087290).
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 124/10 (lex nr 594984): "Zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.) sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że adresowana do niej decyzja wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparta o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym sprawy wydanie innej decyzji było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem."
Wskazania do ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym w postępowaniu tym prowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. organy winien dokonać oceny zasadności zarzutów zawartych zarówno w odwołaniu jak i w skardze i odnieść się do nich zgodnie z wymogami art. 8 i art. 11 k.p.a. w uzasadnieniu wydanych orzeczeń, które należy uzasadnić w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że decyzja ta nie ma cech wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło