IV SA/Wr 364/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Pop po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę w całości. | | | | Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania A. R., dalej: zainteresowany, strona, skarżący, od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 grudnia 2014 r. - utrzymał w mocy decyzję pierwszo-instancyjną. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń. Wskazał, że decyzją administracyjną organu I instancji orzeczono o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej. Uzasadnieniem decyzji było podjęcie pracy przez zainteresowanego z dniem 16 grudnia 2014 r. Od tej decyzji zainteresowany złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśnił, że w dniu 17 grudnia 2014 r. podjął pracę jako listonosz, jednak po kilku godzinach jej wykonywania zorientował się, że nie będzie mógł jej wykonywać ze względu na stan zdrowia. Podał, że nie przypuszczał, że o sytuacji podjęcia pracy na próbę i natychmiastowej z niej rezygnacji powinien powiadomić powiatowy urząd pracy. Na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że zainteresowany zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy we W. w dniu 7 maja 2013 r. i decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nabył status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji. W dniu 20 czerwca 2013 r. poinformowano zainteresowanego, iż osobą bezrobotną może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej oraz o obowiązku zawiadomienia urzędu pracy w terminie 7 dni o podjęciu pracy zarobkowej. Dalej ustalono, że z raportu ZUS-U2 wynika, że zainteresowany posiadając status bezrobotnego był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu zawarcia umowy zlecenia na okres od dnia 16 grudnia 2014 r. do dnia 17 grudnia 2014 r. Fakt świadczenia pracy przez zainteresowanego w ww. okresie potwierdził również pracodawca, tj. firma [...] Sp. z o.o. w P. T. na zaświadczeniu z dnia 1 czerwca 2016 r. Uwzględniając powyższy stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy bezrobotny - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. W myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt 11 powołanej ustawy inna praca zarobkowa - oznacza to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Zdaniem organu odwoławczego, podjęcie przez stronę pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia od dnia 16 grudnia 2014 r. do dnia 17 grudnia 2014 r. musiało zatem skutkować pozbawieniem statusu bezrobotnego od dnia rozpoczęcia pracy. Uznano, że skoro przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują możliwości odstąpienia od zasad w nich przewidzianych z jakiegokolwiek powodu, w związku z tym nie można uczynić wyjątku w sprawie odwołującego. Na decyzję Wojewody D. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu powtórzył argumentację powołaną w odwołaniu. Ponadto zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9 i 80 k.p.a. oraz wskazał, że pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej po tak długim czasie, tj. 1,5 roku wstecz jest dla niego niezrozumiałe. Podkreślił też swój wiek, stan zdrowia i złą sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że organy obu instancji orzekały wyłącznie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, a warunki jego utraty są określone ustawowo. Informację o tym, że strona posiadając status bezrobotnego była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego, z tytułu zawarcia umowy zlecenia na okres od dnia 16 grudnia 2014 r. do 17 grudnia 2014 r. organ I instancji uzyskał na podstawie raportu ZUS-U2 z dnia 23 maja 2016 r. Fakt świadczenia pracy przez zainteresowanego w wyżej wskazanym okresie potwierdził również pracodawca, tj. firma [...] Sp. z o.o. w P. T., na zaświadczeniu z dnia 1 czerwca 2016 r. W takim stanie faktycznym należało wydać decyzję o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Stanowisko organu zostało wyrażone w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 80 k.p.a. organ uznał go za bezzasadny. Jak wskazano, organ ustalił fakty na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) a więc przy podjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Organ poinformował zainteresowanego o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), a także w sposób należyty wyjaśnił zainteresowanemu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.) oraz odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez niego w odwołaniu. Dlatego też postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z zasadą budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2016 r., poz. 718; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy odnosząca się do definicji bezrobotnego, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, I oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (...) l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W tym miejscu należy zauważyć, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także nie wykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nie uzyskiwanie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na czas jej trwania, czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreślenia wymaga, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny. Sąd podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 2652/13, publ. Lex nr 2153724, że termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i konieczne jest ustalenie go przez starostę w zależności od okoliczności sprawy. Sąd ten zauważył, że argumentem przemawiającym za powyższą koncepcją jest art. 74 ustawy, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Ustawodawca założył przy tym, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym (wyrok dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skarżący zawarł z firmą [...] Sp. z o.o. w P. T. umowę zlecenia, na podstawie której przyjął do wykonania w terminie od 16 grudnia 2014 r. do 17 grudnia 2014 r. wymienione w umowie czynności. Z tego tytułu skarżący został zgłoszony przez ww. Spółkę do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w okresie od 16 grudnia 2014 r. do 17 grudnia 2014 r. (okoliczności niesporne), co znalazło potwierdzenie w informacji zawartej w raporcie ZUS i przedłożonym przez Spółkę zaświadczeniu o zawartej ze skarżącym umowie zlecenia. W takim stanie sprawy organy zasadnie orzekły o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego z dniem 16 grudnia 2014 r., skoro spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne dla zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaś zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej, organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Zarzuty skargi nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że warunki utraty statusu osoby bezrobotnej są określone ustawowo. Podkreślenia wymaga, że przyjęcie przez ustawodawcę w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy konstrukcji, w której termin utraty statusu osoby bezrobotnej określony został poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, powoduje, że nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie fakt, że skarżący podpisał umowę na krótki okres czasu. Wydanie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej nie jest uzależnione od "zatrudnienia incydentalnego" ani od winy (zachowania) osoby, co do której orzeczono utratę statusu bezrobotnego (vide powołany wyżej wyrok NSA). Nie jest tym samym możliwe skuteczne branie pod uwagę tego, że skarżący nie miał świadomości, że podpisanie umowy spowoduje skutek w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Dodać należy, że w dacie rejestracji skarżący został pouczony o przysługujących jemu uprawnieniach, jak również o ciążących na nim, jako osobie bezrobotnej obowiązkach. Nie jest też możliwe branie pod uwagę aktualnego stanu zdrowia czy sytuacji majątkowej skarżącego. Okoliczności te dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem są obojętne. Wobec powyższego za bezzasadny uznano zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 80 k.p.a. Jak już wskazano w odpowiedzi na skargę, organ ustalił fakty na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) a więc przy podjęciu wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.). Organ poinformował zainteresowanego o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), a także w sposób należyty wyjaśnił zainteresowanemu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.) oraz odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez niego w odwołaniu. Dlatego też postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z zasadą budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek możliwości odstąpienia od zasad przewidzianych w ustawie a tym samym nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania statusu bezrobotnego. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.