IV SA/Wr 366/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...]r., nr [...], działając na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967r. (Dz.U.2004 Nr 241 poz.2416) z późniejszymi zmianami oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz.U.2004 Nr 151 poz. 1595) z późniejszymi zmianami, po przeprowadzeniu badań lekarskich rozpoznano u Ł. M.: 1.Osobowość chwiejna emocjonalnie - § 68 p. 1. 2.Przebyta operacja zamknięcia VSD w dzieciństwie bez upośledzenia wydolności hemodynamicznej - § 38 p. 1. 3.Obniżenie ostrości wzroku - § 13 p 1 Vod=0,5 Vos=0,7. 4.Zez rozbieżny utajony - § 11 p. 1. 5.Skrzywienie przegrody nosa - § 26 p. 3. Na podstawie powyższego ustalono stopień zdolności do czynnej służby wojskowej: Grupa I Kategoria "A". Ł. M. odwołał się do przedmiotowego orzeczenia, nie zgadzając się z jego treścią, kwestionując rozpoznanie zawarte w pkt 1, 2 i 4. Wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...] działając na podstawie art.127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25. czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach uchylono zaskarżone orzeczenie. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wskazano, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej uchyliła zaskarżone orzeczenie, ponieważ ze zgromadzonego materiału nie wynika, by skarżący był kierowany przez Wojskowego Komendanta WKU S. do TWKL w Ł. celem określenia zdolności do czynnej służby wojskowej, która - co wynika z załączonych dokumentów - została określona prawomocnym orzeczeniem Nr [...] z dn.[...] r. TWKL w Ł.. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe orzeczenie Ł. M. zarzucił, że uchylenie orzeczenia TWKL w Ł. z dnia [...]. było niezasadne, zaś organ II instancji nie dokonał merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację i uznając decyzję I instancji za bezprzedmiotową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznawania sprawy organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd abstrahuje od błędnego podania przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w której powołano się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), który dotyczy sytuacji utrzymania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w mocy, gdy tymczasem decyzja pierwszoinstancyjna została uchylona. Może to być pomyłka pisarska. Istotniejsze jest inne uchybienie popełnione przez organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przepis art. 138 k.p.a. zawiera pełen katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu, wśród których nie wymienia "zwykłego" uchylenia decyzji organu I instancji. Uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce tylko w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy bądź umorzeniem postępowania pierwszej instancji (§ 1 pkt 2) albo w połączeniu z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji (§ 2). Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu I instancji sprzeczna jest z art. 138 kpa i z tego względu jest nieważna (por. np. wyrok NSA z dnia 13 października 1983r., SA/Kr 706/83 (w:) Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, Warszawa 1998, s. 345, poz. 35). Stanowisko takie przyjmuje się również w doktrynie (por. np. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 612). Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. Z treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję orzeka co do istoty sprawy albo umarza postępowanie I instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rażąco naruszył powołany przepis w ten sposób, że uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji, ani nie rozstrzygnął sprawy co do jej istoty, ani też nie umorzył postępowania I instancji jako bezprzedmiotowego. W konsekwencji należy uznać, że organ odwoławczy, który uchylając zaskarżoną odwołaniem decyzję nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty lub nie umarza postępowania I instancji, dopuszcza się rażącego naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powoduje nieważność decyzji odwoławczej. Jednocześnie sąd informuje skarżącego, że będąca przedmiotem postępowania administracyjnego i skargi sprawa orzeczenia dotyczącego zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej została wyłączona do odrębnego postępowania. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczono jak na wstępie.