IV SA/Wr 37/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-03-27

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Bogumiła Kalinowska, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zapewnienia stosownej organizacji i wyposażenia szatni pracowniczych, złożony na podstawie art. 155 k.p.a., może skutkować doprecyzowaniem treści tej decyzji, jeśli strona skarżąca podnosi, że pierwotne sformułowanie jest zbyt ogólne i uniemożliwia jej wykonanie?
Ratio decidendi
Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i służy weryfikacji decyzji ostatecznych pod kątem istnienia przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony, a nie ponownemu merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. W przypadku decyzji związanych, wydanych na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów, tryb ten nie może być stosowany do zmiany treści decyzji, gdyż organ nie posiadał swobody decyzyjnej. W niniejszej sprawie, obowiązek zapewnienia odpowiednich szatni wynikał z przepisów prawa pracy i przepisów wykonawczych, które nie pozostawiały organowi swobody decyzyjnej, a zatem nie było podstaw do doprecyzowania treści decyzji w trybie art. 155 k.p.a., nawet jeśli strona podnosiła trudności w jej wykonaniu.
Stan faktyczny
W następstwie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy stwierdzono naruszenia przepisów BHP dotyczące organizacji i wyposażenia szatni pracowniczych. Inspektor Pracy wydał nakaz, który stał się ostateczną decyzją nakładającą obowiązek zapewnienia stosownej organizacji i wyposażenia szatni. Termin wykonania obowiązku był kilkukrotnie przedłużany. Następnie spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę treści decyzji, domagając się jej doprecyzowania w zakresie standardów szatniowych i powierzchni podłogi, powołując się na słuszny interes strony i trudności w wykonaniu decyzji. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji, a organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy zmiany terminu, wyznaczając nowy termin, ale utrzymał w mocy odmowę zmiany treści decyzji. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. z/s w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zapewnienia stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni oddala skargę w całości. Uzasadnienie: W następstwie przeprowadzonej w styczniu i lutym 2015 r. przez Inspektora Pracy we W. kontroli w A Sp. z o.o. z siedzibą w S. w wydzielonej jednostce w B. (dalej skarżąca, strona, kontrolowana spółka) zostały stwierdzone przypadki naruszenia przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Nieprawidłowości zostały opisane w protokole kontroli z dnia 27 marca 2015r. a w celu ich wyeliminowania Inspektor Pracy wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. nakaz o numerze [...] zawierający m.in. decyzję nr [...], której przedmiotem był nałożony na A sp. z o.o. obowiązek zapewnienia w jednostce zakładu mieszczącej się przy ul. [...] w B. stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników (domowej), odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej z terminem jego wykonania do dnia 30 października 2015 r. Decyzja ta stała się ostateczna w związku z nie wniesieniem od niej przez stronę odwołania. Pismem z dnia 29 grudnia 2015 r. A sp. z o.o. poinformowała o wykonaniu punktów 6 i 8 powołanego nakazu z dnia [...] kwietnia 2015 r. Pomimo powyższej informacji pismem z dnia 23 czerwca 2016 r. strona wystąpiła z wnioskiem o zmianę decyzji nr [...] w zakresie terminu wykonania objętego nią obowiązku, wnosząc o jego przedłużenie do dnia 31 marca 2017 r. Uwzględniając powyższy wniosek strony inspektor pracy decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., wydaną na podstawie art. 155 kpa, zmienił decyzję nr [...], wyznaczając nowy termin realizacji nałożonego nią obowiązku do dnia 31 marca 2017 r. Pismem z dnia 29 marca 2017 r. strona ponownie wniosła o przedłużenie terminu realizacji obowiązku nałożonego decyzją nr [...]. Wskazany wniosek został przez inspektora pracy uwzględniony decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 155 kpa, zmienił on po raz kolejny decyzję nr [...], określając nowy termin jej realizacji do dnia 30 kwietnia 2018 r. Następnie pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. strona po raz trzeci wniosła o zmianę terminu realizacji decyzji nr [...], żądając jednocześnie zmiany treści jej dyspozycji, poprzez doprecyzowanie decyzji w sposób wskazany we wniosku tj. : "zapewnienie stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników (własnej), odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, polegające na: a) wyposażeniu szatni w standardy szatniowe uzgodnione z Komisją BHP na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2018 r.; zapewnieniu co najmniej 0,5 m2 wolnej powierzchni podłogi na każdego pracownika korzystającego z tej szatni w trakcie najliczniejszej zmiany". Wnosząc o zmianę decyzji w części dotyczącej jej dyspozycji i terminu, strona wskazała wynikającą z przepisu art. 155 kpa przesłankę słusznego interesu strony. We wniosku swym strona m.in. powołała się na "bardzo żmudny proces analizy i planowania inwestycji potrzebnej do wykonania nakazu", zarzuciła "Ogólne sformułowanie dyspozycji pkt 8. Nakazu (...)", które w jej ocenie rodzi "(...) niepewność w zakresie wymogów, jakie muszą spełniać szafy umieszczone w organizowanych przez Spółkę szatniach" oraz nie daje jej "(...) pewności w zakresie powierzchni, jaką powinna mieć projektowana szatnia". Do wniosku z dnia 25 kwietnia 2018 r. strona dołączyła: "Wytyczne do projektu przebudowy szatni hali usługowo - magazynowej z powierzchnią socjalno - biurową – [...]" z dnia 21 lutego 2018 r. - sporządzone na 2 stronach formatu A4, koncepcję przebudowy - sporządzoną na 2 stronach formatu A4 oraz protokół nr p...] z posiedzenia Komisji BHP z dnia 11 kwietnia 2018 r. z załącznikiem nr 1 - sporządzony na 6 stronach formatu A4. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr rej.: [...] inspektor pracy odmówił zmiany decyzji nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji, wskazał m.in., że termin realizacji obowiązku zawartego w decyzji nr [...] był już dwukrotnie przedłużany i że "(...) strona nie może powoływać się na swój interes, jeśli nie realizuje obowiązków wobec pracowników przez dłuższy czas, w którym powołuje się na te same lub podobne argumenty." W zakresie zmiany treści decyzji nr [...] wskazano, że organy Państwowej Inspekcji Pracy nie posiadają obowiązku wskazania sposobu wykonania przedmiotowej decyzji, gdyż to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy. wskazany obowiązek wynika z art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r . – Kodeks pracy ( Dz.U. z 2018 r. poz 108 ze zm. dalej k.p.). Wymogi dotyczące pomieszczeń higieniczno sanitarnych zostały wskazane w §111 ust. 1 i ust.2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w prawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ( Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz 1650 ze zm. dalej Rozporządzenie) odsyłającego do zał. 3 wskazanego rozporządzenia. Spółka w ustawowym terminie złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę decyzji nr [...] zgodnie z jej wnioskiem z dnia 11 czerwca 2018 r. Strona zarzuciła organowi I instancji "naruszenie art. 155 k.p.a. w związku z art. 12 ustawy o PIP, art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 kpa oraz art. 11 kpa w zw. z art. 12 ustawy o PIP, poprzez przyjęcie, że "w sprawie nie występuje słuszny interes strony uzasadniający wydłużenie terminu i doprecyzowanie treści decyzji nr [...] z nakazu z [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 24 września 2018 r., w uzupełnieniu odwołania, strona wniosła o dopuszczenie | dowodu z dokumentów: pisma Głównego Inspektora Pracy z dnia 20 lipca 2018 r., uchwały i Komisji BHP z dnia 13 czerwca 2018 r., na okoliczność zasadności zaprojektowania szatni w taki sposób, aby 0,5 m2 szatni przypadało na każdego pracownika największej zmiany korzystającego z szatni. Pismem z dnia 26 października 2018 r., w uzupełnieniu odwołania, strona oświadczyła, że w celu realizacji decyzji nr [...], zostanie złożony do dnia 31 października 2018 r. wniosek o pozwolenie na budowę, dotyczący przebudowy hali magazynowej wysokiego składowania z zespołem socjalno - biurowym. Strona poinformowała, że do wniosku, zostaną dołączone dokumenty tożsame z dokumentami dołączonymi do wniosku z 25 kwietnia 2018 r. o zmianę nakazu inspektora pracy z [...] kwietnia 2015 r. Kolejnym pismem z dnia 31 października 2018 r., w uzupełnieniu odwołania, strona potwierdziła, że w celu realizacji decyzji nr [...] w dniu 31 października 2018 r. został złożony wniosek o "pozwolenie na budowę dotyczący przebudowy hali magazynowej wysokiego składowania z zespołem socjalno- biurowym. Strona poinformowała, że do ww. wniosku zostały dołączone dokumenty tożsame z dokumentami dołączonymi do wniosku z 25 kwietnia 2018r. o zmianę nakazu inspektora pracy z [...] kwietnia 2015 r. Po rozpatrzeniu odwołania oraz dokonaniu analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, Okręgowy Inspektor Pracy we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej k.p.a.) oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 623 dalej ustawa o PIP), postanowił: 1) uchylić zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r., w części dotyczącej odmowy zmiany terminu realizacji decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...] kwietnia 2015 r., i wyznaczyć nowy termin realizacji decyzji do dnia 31 grudnia 2019 r., 2) w pozostałej części utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r., nr rej.: [...]. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy po dokonaniu wykładni art. 155 k.p.a. wyjaśnił stronie, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, gdyż jego celem jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. W ocenie organu II instancji zarówno wniosek z dnia 25 kwietnia 2018 r. w zakresie w jakim powołuje się na ogólność sformułowania dyspozycji decyzji nr [...], jak i zarzuty odwołania wskazujące na niewykonalność decyzji nr [...] w jej obowiązującym brzmieniu, zmierzają faktycznie do uzyskania przez stronę ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu II instancji nie ma racji odwołujący się zarzucając, że organ I instancji wymagał wykonania decyzji nr [...] w oparciu o nieobwiązującą Polską Normę. Ani w sentencji decyzji ani jej podstawie, nie wskazano Polskiej Normy, w tym jako wzorca realizacji obowiązku. Nadto żaden z przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nr [...], tj. ani art. 11 pkt 1 ustawy o PIP, ani art. 207 k.p., czy § 11 oraz § 14 i § 15 załącznika nr 3 do Rozporządzenia nie zawiera w swej treści bezpośredniego czy choćby pośredniego odwołania do Polskiej Normy. Ustosunkowując się do wniosku strony i zarzutu odwołania dotyczącego konieczności doprecyzowania treści decyzji nr [...], która zdaniem strony była sformułowana ogólnikowo, co spowodowało niemożność jej wykonania, organ II instancji wyjaśnił, iż inspektor pracy nie ma obowiązku wskazania sposobu wykonania decyzji, a nawet nie może narzucać pracodawcy konkretnego sposobu realizacji obowiązku nałożonego decyzją, zwłaszcza wówczas, gdy obowiązujące przepisy nie przewidują jednego dopuszczalnego czy nakazanego sposobu zapewnienia przez pracodawcę wymaganych warunków bhp i możliwe jest zapewnienie tych warunków - w zgodzie z przepisami - w różny sposób. Zgodnie z art. 207 § 3 k.p., pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, a inspektorzy pracy nakazując usunięcie stwierdzonych uchybień nie mogą szczegółowo wskazać sposobu ich usunięcia, bowiem byłoby to sprzeczne z art. 207 § 2 pkt 1. zgodnie z którym, to do pracodawcy należy organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Wymogi rozporządzenia odsyłają w tym względzie do załącznika do ww. rozporządzenia. W rozdziale 2 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia wskazano, w zależności od rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenia jego odzieży substancjami szkodliwymi, trującymi lub materiałami zakaźnymi, istnieją różne możliwości zorganizowania szatni w postaci: szatni odzieży własnej pracowników, szatni odzieży roboczej i ochronnej, szatni podstawowej i szatni przepustowej. Zatem zarzuty strony co do nie wskazania w decyzji inspektora pracy sposobu jej realizacji, a tym samym uczynienie jej niewykonalną, są bezpodstawne. Końcowo organ odwoławczy powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego w zakresie pojęcia interesu społecznego oraz słusznego interesu strony stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy interes społeczny przemawiał za tym, aby nałożony na stronę obowiązek był wykonany zgodnie z treścią decyzji nr [...]. Interes społeczny polegał bowiem w tym przypadku na zapewnieniu pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy jakim jest zapewnienie stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników, odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. Organ zobowiązany był uwzględnić, że pracownicy ci oczekują na realizację swoich praw, gwarantowanych konstytucyjnie, co najmniej od czasu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji, w której stwierdzono uchybienia pracodawcy w zakresie obowiązku zapewnienia stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni. Od tego terminu minęło już ponad 3,5 roku. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, w zakresie w jakim uznano, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do zmiany ostatecznej decyzji inspektora pracy z dnia [...] kwietnia 2017 r., w części dotyczącej treści nałożonego na stronę obowiązku. Zaskarżona decyzja organu I instancji była prawidłowa, zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie administracyjne. W związku z powyższym należało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą zmiany ww. decyzji ostatecznej w zakresie treści dyspozycji. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku strony o zmianę terminu realizacji obowiązku nałożonego decyzją nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy we W., w związku z podjęciem przez stronę działań faktycznych zmierzających do realizacji decyzji nr [...], tj. złożeniem w dniu 31.10.2018r wniosku o pozwolenie na budowę w Starostwie Powiatowym we W. uznał, że słuszny interes strony zasługuje w tej części na uwzględnienie. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną w części tj. co do pkt 2 w którym utrzymano w mocy zaskarżona decyzję z dnia [...] maja 2018 skarżąca spółka zarzuciła tej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.: art. 155 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 Ustawy o PIP poprzez ich błędne zastosowanie tj. przyjęcie, że słuszny interes strony w niniejszym postępowaniu nie uzasadnia zmiany treści decyzji nr [...] z nakazu z [...] kwietnia 2015 r. poprzez jej doprecyzowanie zgodnie z wnioskiem Skarżącej, podczas gdy ogólne sformułowania decyzji uniemożliwiają jej wykonanie; art. 7, 8 §1 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 Ustawy o PIP poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie przepisy przewidują wiele dopuszczalnych sposobów zapewnienia przez pracodawcę wymaganych warunków bhp, a w związku z tym inspektor nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet nie może narzucać sposobu zastosowania tych przepisów bhp, podczas gdy w niniejszym stanie faktycznym nie jest możliwe prawidłowe wykonanie decyzji bez jej skonkretyzowania, zwłaszcza w zakresie powierzchni szatni. Ponadto wywiedziono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 10 ust. 1 pkt 7 ppkt e) ustawy o PIP poprzez odmowę udzielenia porady prawnej w zakresie przestrzegania prawa pracy, podczas gdy przepisy w kwestii powierzchni szatni i określenia prawidłowych szafek nie są jednoznaczne; art. 207 §3 w zw. z 207 § 2 pkt 1 k.p. poprzez ich błędne zastosowanie tj. uznanie, że gdyby nie nieznajomość przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonania ciążących na pracodawcy obowiązków to byłby on w stanie wykonać decyzję nr [...], a więc zorganizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, podczas gdy to zbyt ogólne brzmienie decyzji uniemożliwia jej wykonanie; art. 207 §3 k.p. w zw. z §14 ust. 2 załącznika nr 3 do Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp ("Rozporządzenie") poprzez ich błędną wykładnię tj. stwierdzenie, że kwestia wielkości powierzchni podłogi w szatni została w sposób szczegółowy określona w powołanym przepisie Rozporządzenia i nie ma potrzeby doprecyzowania tej kwestii przez inspektora pracy, podczas gdy treść przepisu nie jest jednoznaczna i wskazuje różne możliwe interpretacje. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie pkt 2 decyzji Okręgowego Inspektora Pracy we W. z [...] listopada 2018 r., zobowiązanie organu do zmiany decyzji z dnia [...] maja 2018 poprzez nadanie jej następującej treści: "zapewnienie stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników (własnej), odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, polegające na: a) wyposażeniu szatni w standardy szatniowe uzgodnione z Komisją BHP na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2018 r.; b)zapewnieniu co najmniej 0,5 m2 wolnej powierzchni podłogi na każdego pracownika korzystającego z tej szatni w trakcie najliczniejszej zmiany" bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Nadto w skardze zawarto wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu. Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a., a więc w trybie nadzwyczajnym, w toku którego badaniu podlegają jedynie przesłanki w tym przepisie uregulowane, a zasadniczo nie meritum sprawy. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołana regulacja wskazuje, że postępowanie prowadzone w oparciu o ten przepis ma charakter postępowania, którego celem bezpośrednim jest poddanie weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem istnienia przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W myśl poglądów orzecznictwa, wypracowanych na tle art. 154 i art. 155 k.p.a., które zachowują aktualność w niniejszej sprawie, wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, co oznacza że nie mogą być one stosowane zamiennie (p. wyroki NSA z: 23 listopada 2007 r., I OSK 1529/06; 5 stycznia 2010 r., II OSK 18/09; 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10; 27 września 2012 r., I GSK 1427/11 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji, na podstawie art. 155 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej wzruszenia w innym trybie nadzwyczajnym. Z konstrukcji przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że wzruszenie ostatecznej decyzji w tym trybie dotyczy wyłącznie takich decyzji, które nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami, a zatem decyzji prawidłowych lub decyzji dotkniętych wadami lżejszymi (niekwalifikowanymi). Zasadniczym kryterium podjęcia decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawa w trybie art. 155 k.p.a., jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Wyznacza ono zakres postępowania wyjaśniającego, ograniczając je do badania zaistnienia wymienionych przesłanek. Jak wynika z akt sprawy skarżąca Spółka nie odwołała się w trybie zwykłym od decyzji zawartych w nakazie z dnia [...] kwietnia 2015 r. i nakaz ten stał się ostateczny zatem także kwestionowana co do treści jej dyspozycji decyzja nr [...] (z wyłączeniem terminu jej realizacji który był trzykrotnie zmieniany a strona nie kwestionuje tego faktu) także posiada taki walor. W tym kontekście należy wskazać, że wyłącznie jeden zarzut skargi odnosi się do przedmiotu zaskarżenia, jakim jest ostateczna decyzja w sprawie odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznego nakazu inspektora pracy określonego w decyzji nr [...] dotyczącej zapewnienia stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników (domowej), odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej (pkt 2 zaskarżonej decyzji). Jest to zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 Ustawy o PIP poprzez ich błędne zastosowanie tj. przyjęcie, że słuszny interes strony w niniejszym postępowaniu nie uzasadnia zmiany treści decyzji nr [...] z nakazu z [...] kwietnia 2015 r. poprzez jej doprecyzowanie zgodnie z wnioskiem skarżącej, podczas gdy zdaniem strony ogólne sformułowania decyzji uniemożliwiają jej wykonanie. Pozostałe zarzuty skargi dotyczą bezpośrednio ostatecznego nakazu inspektora pracy określonego w decyzji nr [...], gdyż zmierzają w istocie do wykazania błędności orzeczonego w tym kształcie obowiązku . Co znamienne, strona kwestionuje treść wspomnianej decyzji po ponad 3 latach od wydania decyzji ostatecznej w tym przedmiocie bez wskazywania na tego typu okoliczności w żadnym z poprzednich dwóch wniosków o zmianę tej decyzji składanych w zakresie terminu realizacji obowiązku w niej określonego. Zarzuty te wprost nie mogą skutecznie prowadzić do uwzględnienia skargi albowiem postępowanie nadzwyczajne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji nie zastępowało toku instancji postępowania zwyczajnego i nie mogło służyć powtórnemu badaniu potrzeby wydania nakazu stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni przeznaczonych do przechowywania odzieży należącej do pracowników (domowej), odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej. Jeszcze raz przypomnieć należy, że przywoływany wcześniej nakaz Inspektora Pracy w tym zawarta w nim decyzja nr [...] stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania przez kontrolowaną spółkę, którego spółka nie wnosiła. Tym samym kwestię potrzeby stosownej organizacji i odpowiedniego wyposażenia szatni określoną w takim kształcie w ostatecznej decyzji należy traktować jako przesądzoną. Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa nie jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, lecz sprawdzenie, czy w ustalonym w sposób ostateczny stanie faktycznym i istniejącym stanie prawnym występują szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie nadzwyczajne z art. 155 k.p.a. nie tworzy dla strony kolejnej instancji odwoławczej, a badanie przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. nie polega na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Ewentualna wadliwość decyzji poddanej procedurze zmiany lub uchylenia na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. nie stanowi dodatkowej przesłanki jej weryfikacji i jako taka jest okolicznością neutralną z punktu widzenia możliwości wzruszenia decyzji w tym trybie nadzwyczajnym. Drugą okolicznością prawną, która nie pozwalała na weryfikację ostatecznego nakazu Inspektora Pracy, był związany charakter norm materialnoprawnych, na których nakaz został oparty, wyłączający jurysdykcję opartą na uznaniu administracyjnym. Niemożność stosowania trybu weryfikacji z art. 155 k.p.a. w stosunku do decyzji związanych wynika z zastrzeżenia możliwości zmiany lub uchylenia decyzji o ile "przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji". Przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji"(por. wyr. NSA w z dnia 9.08.2013r. sygn. II OSK 756/12). Czynności inspektora pracy opierały się właśnie na normach bezwzględnie obowiązujących. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o PIP do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy, między innymi, nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy, kontrola stosowania środków zapobiegających wypadkom przy pracy. Ustaleniu stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz udokumentowaniu dokonanych ustaleń, służy postępowanie kontrolne, przeprowadzane u pracodawców według zasad określonych w rozdziale 4 – tym ustawy o PIP, a w odniesieniu do pracodawców będących przedsiębiorcami również w oparciu o regulację zawartą w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W następstwie ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzyjnie nakaz usunięcia stwierdzonych uchybień (art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). W okolicznościach niniejszej sprawy nakaz był oparty na ustaleniach kontroli udokumentowanych protokołem z dnia 27 marca 2015 r. w którym ustalono, niewłaściwą organizację (szatnie zorganizowano w części pomieszczeń technicznych działu utrzymania ruchu i nie połączone z innymi pomieszczeniami higienicznosanitarnymi) wyposażenie szatni niezgodne z obowiązującymi przepisami, (szafki, brak osoby wydającej odzież w przypadku szatni wieszakowej). Wobec zaistniałego stanu faktycznego, którego strona skarżąca nie podważała w toku instancji, Inspektor Pracy miał obowiązek wydać decyzje nakazujące w sposób wymagany przepisami prawa usunięcie wskazanych nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i higienie pracy, co też uczynił zgodnie z upoważnieniem ustawowym. Art. 233 k.p. stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny. Do urządzeń higieniczno-sanitarnych zaliczają się też pomieszczenia higieniczno-sanitarne obejmujące: szatnie, umywalnie, pomieszczenia z natryskami, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, ustępy, palarnie, jadalnie, pomieszczenia do ogrzewania się pracowników, do prania, odkażania, suszenia i odpylania odzieży roboczej i ochronnej (vide: słownik pojęć zawarty w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy). Szczegółowe regulacje w zakresie wymagań stawianych poszczególnym pomieszczeniom higieniczno-sanitarnym zawiera załącznik numer 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Wbrew zarzutom skargi dotyczącym nieskonkretyzowania decyzji nr [...], obowiązujące przepisy w sposób dostateczny regulujące te kwestie tj . § 111 oraz § 14 i § 15 załącznika nr 3 do rozporządzenia zostały prawidłowo przywołane w wydanym nakazie bez odwołania do przepisów nieobowiązujących. Nadto myśl art. 207 § 2 pkt 1 kp, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W istocie tak jak podnosi to organ w zaskarżonej decyzji obowiązki pracodawcy w powyższym zakresie konkretyzują przepisy wykonawcze zamieszczone w Rozporządzeniu. Poszczególne paragrafy ww. rozporządzeń, wskazane w ostatecznej decyzji (których naruszenie zarzuca skarżący mimo, że charakter przedmiotu zaskarżenia nie może objąć merytorycznej weryfikacji nakazu) wprost wskazują, (rozdział 2 załącznika nr 3 do powołanego rozporządzenia), że w zależności od rodzaju prac, stopnia narażenia pracownika na zabrudzenie ciała i zanieczyszczenia jego odzieży substancjami szkodliwymi, trującymi lub materiałami zakaźnymi, istnieją różne możliwości zorganizowania szatni w postaci: szatni odzieży własnej pracowników, szatni odzieży roboczej i ochronnej, szatni podstawowej i szatni przepustowej. Przepisy wykonawcze wskazują zatem jaką funkcję i wymagania mają spełniać szatnie pracownicze w zależności o charakteru pracy. W tym kontekście wytyczne zawarte w kwestionowanej decyzji, biorąc pod uwagę ustawowe obowiązki pracodawcy i poziom konkretyzacji wymogów dotyczących szatni zawartych w powołanym rozporządzeniu, na tym etapie postępowania należało uznać za co najmniej wystarczające. Abstrahując jednak od poziomu szczegółowości kwestionowanej decyzji i związanych z tym zarzutów strony mogących co do zasady stanowić podstawę do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym należy podkreślić, że właśnie użycie przez ustawodawcę kategorycznych sformułowań przy określaniu obowiązków pracodawcy związanych z zapewnieniem pracownikom pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych oraz przy określaniu wymogów jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia higieniczno-sanitarne, jednoznacznie wskazuje, że organy inspekcji pracy zostały pozbawione możliwości orzekania na podstawie tzw. "uznania administracyjnego". Związany charakter norm stosowanych przy wydaniu nakazu, którego to treść w zakresie powołanej decyzji pracodawca chciał zmienić, nie pozwalał inspektorowi pracy na kierowanie się interesem ekonomicznym pracodawcy, a w konsekwencji w postępowaniu nadzwyczajnym o zmianę lub uchylenie decyzji, na uznaniową weryfikację jej treści. Na marginesie zauważyć należy, biorąc pod uwagę wypracowaną na gruncie doktryny i orzecznictwa zasadę, że zawarte w art. 155 kpa przesłanki powinny podlegać ocenie według zasady wynikającej z art. 7 kpa tj orzekania zgodnie ze słusznym interesem strony pojmowanym wyłącznie jako interes prawny, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym, że to właśnie ten ostatni przemawiał za tym, aby nałożonym na stronę obowiązek był wykonany zgodnie z treścią kwestionowanej decyzji. Interes społeczny polegał bowiem w tym przypadku na zapewnieniu pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę w całości oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło