IV SA/Wr 371/15

PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-06-15

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, zatrudniona odpłatnie w zakładzie karnym i zobowiązana do płacenia alimentów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ osoba pozbawiona wolności, zatrudniona w zakładzie karnym, ma zapewnione całodobowe utrzymanie i regularnie uzyskuje środki pieniężne. Fakt przekazywania środków rodzinie oraz istniejące zadłużenie, w tym alimentacyjne, nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy koszty postępowania są stopniowe. Ponadto, skarżący jest w stanie samodzielnie formułować swoje stanowisko procesowe.
Stan faktyczny
Skarżący, osadzony w zakładzie karnym, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w związku ze skargą na decyzję Prezesa Sądu dotyczącą udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał na swoje zatrudnienie w zakładzie karnym, otrzymywane wynagrodzenie, obowiązek alimentacyjny wobec dzieci oraz zadłużenie. Do wniosku dołączył zaświadczenie z zakładu karnego o dochodach i przelewach na rzecz rodziny, a także PIT-y z poprzednich lat.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu [...] we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Skarżący złożył w administracji zakładu karnego wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W jego uzasadnieniu podniósł, że od ponad [..] lat przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Jest zatrudniony odpłatnie w tym zakładzie w wymiarze [...] etatu. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około [...] zł brutto. Jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie. Otrzymywane wynagrodzenie przesyła rodzinie, gdyż sytuacja materialna jego dzieci jest bardzo trudna. Zadłużenie z tytułu alimentów wynosi około [...] zł. Dodał, że ma troje dzieci w wieku [...] lat. Do formularza dołączył zaświadczenie z zakładu karnego z dnia [...] lutego 2015 r., wydane na jego prośbę, w którym podano, że aktualne jest zatrudniony w tym zakładzie na podstawie skierowania i z tytułu tego zatrudnienia uzyskał w [...] r. w poszczególnych miesiącach kwoty "do dyspozycji": [...] zł (lipiec), [...]zł (sierpień), [...] zł (wrzesień), [...] zł (październik), a w [...] r. zł uzyskał w poszczególnych miesiącach kwoty "do dyspozycji": [...] zł (luty), [...] zł (marzec), [...] zł (kwiecień), [..] zł (maj), [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec), [...] zł (sierpień), [...] zł (wrzesień), [...] zł (październik), [...] zł (listopad), [...] zł (grudzień) i w [...] r. [..] zł (styczeń), [...] zł (luty). Z zaświadczenia tego wynika również, że skarżący przelał na konta rodziny kwotę [...] zł, a stan środków finansowych na dzień [...] stycznia 2015 r. wyniósł [..] zł, akumulacja [..] zł, ROR (akumulacja) [...] zł. W formularzu podał, nie posiada majątku ani dochodów. W aktach sprawy o sygn. akt IV SAB/Wr 9/15, która dotyczy innej skargi wniesionej przez skarżącego, znajduje się poprzednie zaświadczenie zakładu karnego, z którego wynika również, że wysokość zajęć komorniczych obejmuje kwoty: [...] zł. Do akt tej innej sprawy skarżący przedłożył również dwa PIT-11, z których wynika, że w 2012 r. uzyskał dochód w kwocie [...] zł, a w 2013 r. w kwocie [...] zł. Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; p.p.s.a.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, a więc w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i związku z tym nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem, a ponadto regularnie uzyskuje środki pieniężne z tytułu zatrudnienia w zakładzie karnym, przy czym zatrudnienie to ma charakter długotrwały. Oceny tej nie zmienia fakt, że skarżący przekazuje środki finansowe rodzinie. Wykazane zadłużenie, objęte egzekucją komorniczą, w tym z tytułu alimentów, jako okoliczność zawiniona przez stronę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (zob. wyrok WSA Kraków z 14.07.2008 r., sygn. akt II SA/Kr 76/08, www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Ponadto skarżący w niniejszej sprawie jest na obecnym etapie postępowanie zobowiązany jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, zaś pozostałe koszty sądowe np. ewentualny wpis od zażalenia 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 100 zł wystąpią sukcesywnie, w pewnych dostępach czasu, co pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty, skoro pozostaje w zatrudnieniu i ma zapewnione całodobowe utrzymanie. Nie można również uznać, że brak profesjonalnej pomocy pełnomocnika w niniejszej sprawie prowadzić mógłby do pogorszenia sytuacji procesowej skarżącego. Z treści skargi oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pomimo braku wiedzy i umiejętności w tym zakresie, w sposób dostateczny przedstawia swoje stanowisko, dokonując analizy przepisów prawa oraz powołując liczne orzecznictwo służące poparciu jego argumentacji. Tym samym z samego faktu pozbawienia wolności nie można wywodzić powinności ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tych względów wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło