IV SA/Wr 371/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z 18 maja 2015 r. (data wpływu) R. S. (zwany dalej skarżącym, stroną lub wnioskodawcą) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Do skargi strona dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego żądania skarżący podał, że od 2007 r. jest pozbawiony wolności i przebywa w zakładzie karnym. Wnioskodawca wskazał, że aktualnie jest zatrudniony w miejscu osadzenia w wymiarze 6/8 etatu i pobiera z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie w kwocie ok. 1300 złotych brutto. Nie posiada on innego majątku ani źródła dochodów. Na utrzymaniu skarżącego znajduje się trójka jego dzieci, na rzecz których zobowiązany jest do opłacania alimentów w wysokości 900 złotych miesięcznie. Zadłużenie z tego tytułu przekracza już kwotę 150.000 złotych. Z zaświadczenia przedłożonego przez stronę wynika, że w okresie lipiec – października 2013 r. jego zarobek wyniósł łącznie: 1662,04 złotych zaś kwota do dyspozycji 433,79 złotych. W okresie luty – grudzień 2014 r. jego zarobek wyniósł 5322,35 złotych zaś kwota do dyspozycji 2582,57 złotych. Natomiast za styczeń i luty br. skarżący otrzymał wynagrodzenie w łącznej kwocie 1209,76 złotych, z czego do dyspozycji pozostało mu 725,85 złotych. Zgodnie ze stanem środków finansowych na dzień 30 stycznia 2015 r. wnioskodawca w dyspozycji posiadał 34,61 złotych, zaś akumulacja wyniosła 95,31 złotych, w tym na ROR 3800 złotych. Z akt innych toczących się przed tut. Sądem spraw z urzędu wiadomo, że dochód skarżącego w latach 2012 – 2013 wyniósł odpowiednio 1966,59 złotych i 1990,97 złotych. Ponadto łączna wysokość zadłużenia wynikającego z realizowanych przez Zakład Karny w K. zajęć organów egzekucyjnych wyniosła 228.020,62 złotych. Postanowieniem z 15 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 371/15, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z 22 czerwca 2015 r., z zachowaniem ustawowego terminu, skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie go z wszelkich kosztów postępowania i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wnioskodawca podkreślił, że jest on zobowiązany do wspomagania swoich uczących się dzieci w większym stopniu aniżeli wynika to z realizowanego zajęcia komorniczego z uwagi na ich ciężką sytuację materialną. Pozostałe zaś środki finansowe przeznacza na inne drobne wydatki związane z kontaktem z rodziną i prowadzeniem korespondencji urzędowej. Stąd też – w jego ocenie – spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowity, w tym odnoszącym się również do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, którego udział w niniejszym postępowaniu strona uznała za niezbędny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do treści art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy okazał się uzasadniony, gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy to obejmujących opłaty sądowe czy to koszty pomocy prawnej z wyboru. Z dokumentacji przedłożonej przez stronę wynika bowiem, że jej jedynym źródłem dochodów pozostaje zatrudnienie w zakładzie karnym. Wysokość zarobków w kwocie ok. 1300 złotych brutto ulega jednakże pomniejszeniu o 900 złotych z tytułu należnych świadczeń alimentacyjnych, które skarżący zobowiązany jest uiszczać na trójkę swoich dzieci. Niezależnie od powyższego skarżący starając się zapewnić odpowiednie środki materialne swoim dzieciom przekazuje im również – za pośrednictwem członków swojej rodziny - część tych funduszy, które pozostają w jego dyspozycji po dokonanych potrąceniach organów egzekucyjnych. Z pozostałej zaś części realizuje on drobne wydatki związane z utrzymywaniem relacji rodzinnej z dziećmi oraz z prowadzonymi czynnościami urzędowymi. W niniejszej sprawie należało również wziąć pod uwagę wysokość zadłużenia strony kształtującą się na poziomie ponad 200.000 złotych, co również ma wpływ na ocenę jego rzeczywistych możliwości pokrycia kosztów sądowych związanych z wszczęciem niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał za uzasadnione zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W świetle przywołanych przepisów okolicznością mającą wpływ na ustanowienie pełnomocnika z urzędu – identycznie jak w przypadku zwolnienie z kosztów sądowych – będzie jedynie możliwość poniesienia przez stronę kosztów związanych z udzieloną pomocą prawną, na którą w głównej mierze składać się będą koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Bez znaczenia przy tym dla tej oceny pozostawać będą takie przesłanki jak zaradność procesowa skarżącego czy też potrzeba udziału profesjonalnego pełnomocnika ze względu na przedmiot i stopień skomplikowania sprawy. Biorąc zatem pod uwagę jedynie stan materialny skarżącego oraz jego sytuację osobistą należało uznać, że nie jest on w stanie ponieść w jakiejkolwiek części kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Podobnie jak w przypadku zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący wykazał, że otrzymywane przez niego zarobki nie są wystarczające do jednoczesnego pokrywania własnych potrzeb i potrzeb jego dzieci, choćby w stopniu minimalnym oraz równoczesnego zainicjowania postępowania sądowego wraz z zapewnieniem sobie wsparcia prawnego ze strony radcy prawnego. Stąd też należało stronie skarżącej przyznać prawo pomocy w pełnym zakresie poprzez zwolnienie ją z kosztów sądowych jak i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.