IV SA/Wr 372/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na remont lub odbudowę budynku gospodarczego, uszkodzonego w wyniku powodzi, może zostać przyznany, jeśli budynek ten służył do prac warsztatowych i przechowywania narzędzi ogrodowych, a nie do hodowli zwierząt gospodarskich?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku gospodarczego po powodzi. Kluczowe jest, że zasiłek ten, przyznawany na podstawie art. 69b ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, jest obligatoryjny i przyznawany niezależnie od dochodu, jeśli gospodarstwo domowe poniosło stratę. Organy nie uwzględniły tej normy, opierając się nadmiernie na wewnętrznych "Zasadach", które zawężały definicję budynku gospodarczego do budynków inwentarskich, pomijając inne formy zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych.
Stan faktyczny
Skarżący P. Z. wnioskował o zasiłek celowy na remont budynku gospodarczego uszkodzonego w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że budynek nie spełnia definicji budynku gospodarczego służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych, gdyż służył do prac warsztatowych i przechowywania narzędzi ogrodowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na wewnętrznych "Zasadach" określających budynek gospodarczy jako głównie inwentarski. Skarżący zakwestionował legalność tych zasad i sposób ich zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił w całości zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2025 r. nr SKO 4101/153/2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji: II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej P. Z. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. P. Z. (dalej: strona, skarżący) złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej na remont/odbudowę budynku gospodarczego znajdującego się przy "ul. [...]" w S., który został uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. (opisał szkody i zniszczenia budynku). Decyzją z 27 grudnia 2024 r. Burmistrz Stronia Śląskiego (dalej: organ pierwszej instancji) odmówił stronie zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku gospodarczego. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 3 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 1 oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm. - u.p.s.), art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: k.p.a.), a także "Zasady udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku", zatwierdzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Zasady). Stwierdził bowiem, że zalany budynek nie wypełnia definicji budynku gospodarczego, gdyż nie służy do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych wnioskodawcy, tj. nie była w nim prowadzona hodowla zwierząt gospodarskich na własny użytek. Wskazał, że powyższe potwierdzają ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez komisję do spraw szacowania strat i Protokół szacowania strat w mieniu prywatnym z 31 października 2024 r. W odwołaniu strona zakwestionowała legalność oparcia się przez organ na Zasadach, który to dokument - jej zdaniem - nie jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym i nie mieści się w konstytucyjnym katalogu aktów prawnych. Niezależnie dowodziła, że sporny budynek należy uznać za budynek gospodarczy w rozumieniu Zasad, gdyż służy do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb bytowych. Wniosła o zmianę decyzji i przyznanie zasiłku celowego. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniało, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.). Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s.). SKO dostrzegło, że szczegółowe warunki przyznawania pomocy określanej jako "zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego" zawarte zostały w Zasadach, z których wynika, że na pomoc remontowo-budowlaną przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. składają się - m.in. - zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, przyznawany przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. Wskazało, że pomoc remontowo-budowlana przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. i przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, w rozumieniu u.p.s., które w wyniku powodzi poniosły szkodę (ust. 2 i 4 części I Zasad). Zauważyło, że zgodnie z ust. 6 części I Zasad, zasiłki remontowo-budowlane przyznawane są rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym (osobom uprawnionym), jeśli w dniu wystąpienia powodzi: 1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub 2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia. Dodało, że przez budynek gospodarczy, o którym mowa w cz. I ust. 1 pkt 2 lit. b Zasad, rozumie się budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynek inwentarski, tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych, jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne (ust. 5 części Zasad). Dalej Kolegium dowodziło, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s., do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. W myśl natomiast art. 110 ust. 2 u.p.s., gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę. Zatem w sprawach pomocy związanej z powodzią, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 r., Gminy kierują się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę, co wynika z przepisów ustawy, którymi są ww. Zasady. W opinii SKO, z powołanych regulacji wynika, że - na terenach dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r., a takim obszarem jest również Gmina Stronie Śląskie - osobom poszkodowanym w wyniku powodzi przyznawana jest - m.in. - pomoc na remont lub odbudowę budynku gospodarczego służącego zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności budynku inwentarskiego przeznaczonego np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mającego na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. SKO zauważyło, że powołana definicja nie stanowi srticte definicji ustawowej budynku gospodarczego, lecz określa, do jakich budynków kierowana jest pomoc. Dodało, że podstawowym kryterium jest przeznaczenie budynku na zaspokajanie niezbędnych potrzeb bytowych użytkownika. Kolegium wyraziło pogląd, że ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie przeznaczenia budynku gospodarczego, którym strona nie zaprzecza, wykluczają możliwość przyznania pomocy finansowej na odbudowę tego budynku. Podkreśliło, że to sama strona podała we wniosku, iż budynek przeznaczony jest do prac warsztatowych oraz że przechowywane w nim były narzędzia i urządzenia ogrodowe. Uznało, że takie wykorzystanie pomieszczeń gospodarczych wychodzi poza definicję niezbędnej potrzeby bytowej, tj. usprawiedliwionej ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków. Reasumując SKO orzekło, że skoro zalany budynek nie kwalifikuje się jako budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych strony, to brak jest podstaw do wypłacenia zasiłku celowego na jego remont lub odbudowę. W skardze, skarżący zaskarżył decyzję SKO w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: - ust. 5 część I Zasad w zw. z art. 110 ust. 2 u.p.s. w zw. z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie definicji budynku gospodarczego zawartej w regulacji wewnętrznej, która nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, co doprowadziło do odmowy przyznania zasiłku celowego bez podstawy prawnej; - § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez brak jego zastosowania, w sytuacji, gdy zawiera on definicję legalną budynku gospodarczego, co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący wniósł o: 1) dopuszczenie dowodu z dokumentu potwierdzającego przekazanie mu - w ramach zasiłku celowego - środków na remont/odbudowę budynku gospodarczego znajdującego się przy "ul. [...]" w S.; 2) uchylenie decyzji; 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej jego odwołanie i przyznanie mu zasiłku celowego; 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zaprezentował swoje stanowisko w sprawie. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta nie znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym uchybiono regułom procesowym. Zasady przyznawania pomocy remontowo - budowlanej w przypadku poniesienia straty dotyczącej budynków (lokali) mieszkalnych lub gospodarczych w wyniku powodzi uregulowane są na poziomie ustawowym. Zgodnie z art. 69b ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 1473 ze zm. - dalej: Nowela), zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s., z przeznaczeniem na remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego, jest przyznawany osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej tej osoby albo rodziny. Powołany przepis, obowiązujący od 26 października 2024 r., przewiduje szczególny rodzaj zasiłku celowego, co zauważył tut. Sąd w wyroku z 25 września 2025 r. (IV SA/Wr 266/25; publ.: LEX nr 3928776), którego tezy i twierdzenia Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie przyjmuje za własne i wielokrotnie powoła niżej, jako szczególnie trafne. Jakkolwiek art. 69b ust. 1 Noweli odsyła do instytucji zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 u.p.s. - który może być przyznany osobie lub rodzinie, która poniosła stratę w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej - to jednak zawiera także autonomiczną regulację w wielu istotnych kwestiach, np. konkretyzuje zdarzenie stanowiące źródło straty wskazując, że chodzi o powódź z września 2024 r. W przeciwieństwie do art. 40 ust. 2 u.p.s. stanowiącego, że zasiłek celowy "może być przyznany" w przypadku klęski żywiołowej lub ekologicznej, regulacja z art. 69b ust. 1 Noweli stanowi, że zasiłek "jest przyznawany" w przypadku wystąpienia straty w wyniku powodzi z września 2024 r. Jednocześnie ustawodawca w ramach art. 69b ust. 1 Noweli doprecyzował cel, na jaki przeznaczony jest zasiłek. I tak, zasiłek z art. 69b ust. 1 Noweli przeznaczony jest na: remont, odbudowę budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, budynku gospodarczego, a także odtworzenie budynku lub lokalu mieszkalnego w innym miejscu lub o innych wymiarach, zakup budynku lub lokalu mieszkalnego albo budynku mieszkalnego wraz z gruntem, na którym jest posadowiony albo zakup działki budowlanej albo najem budynku lub lokalu mieszkalnego. Zaznaczyć też trzeba, że przyznanie zasiłku remontowo - budowlanego następuje niezależne od dochodu i sytuacji majątkowej osoby lub rodziny, które poniosły stratę. Przyznawany on jest "osobie albo rodzinie", co oznacza, że stanowi on w istocie wsparcie dla gospodarstwa domowego (art. 69b ust. 1 Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 i art. 6 pkt 9, 10 i 14 u.p.s.). Instytucja zasiłku celowego remontowo - budowalnego w związku z powodzią z września 2024 r. musi być więc stosowana z uwzględnieniem powołanej wyżej regulacji ustawowej. Wykładnia art. 69b ust. 1 Noweli nie może przy tym abstrahować od kontekstu systemowego oraz funkcjonalnego, w jakim powołany przepis występuje. Stanowi on bowiem niewątpliwie instrument zabezpieczenia społecznego służący wsparciu osób fizycznych oraz rodzin, które poniosły stratę na skutek wystąpienia konkretnej klęski żywiołowej, tj. powodzi, jaka miała miejsce we wrześniu 2024 r. w południowo-zachodniej części terytorium Polski. Należy zaznaczyć, że uchwalenie przez ustawodawcę powołanej Noweli wynikało z faktu uznania tej powodzi za szczególnie dotkliwą. W uzasadnieniu do projektu Noweli wyjaśniono, że w związku z powodzią, jaka dotknęła we wrześniu 2024 r. południowe tereny kraju, która spowodowała ogromne straty w mieniu prywatnym i publicznym proponuje się przyjęcie rozwiązań prawnych ustanawiających wsparcie zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorców, którzy ucierpieli w wyniku powodzi. Obowiązująca ustawa z dnia 16 listopada 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. z 2024 r., poz. 654) określa różne formy pomocy dla osób, które zostały poszkodowane w wyniku działania żywiołu, jednak ogrom strat wymaga podjęcia dodatkowych działań wspierających osoby poszkodowane (zob. druk sejmowy X.672). Jest zatem wolą prawodawcy, aby w związku ze szczególnym charakterem powołanej klęski żywiołowej stosować specjalne instrumenty pomocowe, których nie przewidywała dotychczas ustawa z dnia 16 listopada 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Jednym z takich środków jest zaś zasiłek celowy remontowo-budowlany, przyznawany osobie lub rodzinie (gospodarstwu domowemu), która poniosła stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji rodzinnej. Ustawodawca na poziomie ustawowym określił więc rodzaj, charakter świadczenia, jak i przesłanki jego przyznania. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie bez przyczyny podkreśla się, że chociaż art. 69b Noweli nawiązuje do treści art. 40 ust. 2 u.p.s., to w istocie ustanawia nową formę świadczenia (wyroki WSA we Wrocławiu: z 24 lipca 2025 r., IV SA/Wr 79/25; z 20 sierpnia 2025 r., IV SA/Wr 134/25; publ.: CBOSA). Przyznanie pomocy w tej formie jest obligatoryjne, jeśli wnioskodawca spełnia ustawowe kryteria udzielenia pomocy ze środków publicznych (zob. wyrok WSA w Opolu z 10 lipca 2025 r., I SA/Op 368/25; publ.: CBOSA). Sąd oczywiście ma świadomość, że na etapie procedowania poszczególnych wniosków o przyznanie zasiłku remontowo - budowlanego organy administracji uwzględniają Zasady udzielania pomocy finansowej, na które zresztą powołały się w niniejszej sprawie organy obu instancji. Pomoc udzielana na podstawie art. 69b Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 u.p.s. stanowi niewątpliwie zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej (art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s.). Sposób wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustala wojewoda (art. 22 pkt 1 u.p.s.), zaś gmina, realizując takie zadania, kieruje się "ustaleniami" przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 u.p.s.). Choć ustanowione w oparciu o art. 22 pkt 1 u.p.s. "ustalenia" wojewody nie mają charakteru aktu normatywnego obowiązującego na zewnątrz, a więc nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych na podstawie art. 69b ust. 1 Noweli w zw. z art. 40 ust. 2 u.p.s., to jednak mają znaczenie dla organów gminy. Na mocy bowiem art. 110 ust. 2 u.p.s. gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, "kieruje się ustaleniami" przekazanymi przez wojewodę. Wyrażona w art. 110 ust. 2 u.p.s. powinność "kierowania się ustaleniami" wojewody przy wykonywaniu zadania publicznego nie może być jednak rozumiana i stosowana ze szkodą dla zasady legalizmu i praworządności. W żadnym wypadku kierowanie się takimi ustaleniami przez organ administracji nie powinno prowadzić do ograniczenia praw jednostki wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących. Rolą ustaleń z art. 110 ust. 2 u.p.s. jest zapewnienie organom gminy instruktażu postępowania przy realizacji zadania z zakresu administracji rządowej, a zatem ustandaryzowanej metody postępowania, jak również wskazań co do sposobu rozstrzygania określonych kwestii, które nie zostały ustawowo zdeterminowane (tu np. ustalania wysokości świadczenia). Z powyższego wynika więc, że funkcją Zasad udzielania pomocy finansowej (występujących tu w roli "ustaleń" z art. 110 ust. 2 u.p.s.) nie jest określenie materialnoprawnych przesłanek przyznania lub odmowy przyznania pomocy. To bowiem stanowi materię ustawową, która nie może doznawać modyfikacji czy ograniczeń ze strony aktów o charakterze wewnętrznym (instrukcji, wytycznych, okólników, zasad itp.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy obu instancji nie uwzględniły opisanych wyżej zagadnień. Z lektury decyzji organu pierwszej instancji, jak również decyzji organu odwoławczego wynika, że przy rozstrzyganiu sprawy w ogóle nie wzięto pod uwagę regulacji z art. 69b Noweli, który pozbawiony jest uznania administracyjnego ("jest przyznawany"), pomimo że przepis ten obowiązywał w momencie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji odwoławczej. Odmowę przyznania skarżącemu zasiłku oparto w istocie wyłącznie na ustaleniach zawartych w Zasadach, które w pkt. I.5 wskazują, że dla potrzeb zasiłku na odbudowę budynku gospodarczego przez "budynek gospodarczy" rozumie się budynek gospodarczy służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych rodziny lub osoby samotnie gospodarującej, w szczególności (podkreślenie Sądu) budynek inwentarski - tj. budynek przeznaczony, np. do hodowli niewielkiej liczby zwierząt gospodarskich, mający na celu pozyskiwanie żywności na własne potrzeby. Zasiłek na odbudowę budynku gospodarczego nie przysługuje w przypadku innego przeznaczenia tego budynku, np. w ramach działalności rolniczej na cele produkcji rolnej przeznaczonej do sprzedaży rynkowej lub związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wykorzystywanych jako np. lokale usługowe, magazynowe lub produkcyjne. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy przeprowadziły zbyt restrykcyjną interpretację pkt. I.5 Zasad, abstrahując od normy z art. 69b ust. 1 Noweli, którą pominięto przy rozstrzyganiu sprawy. Tymczasem w świetle art. 69b ust. 1 Noweli, prawo do zasiłku remontowo - budowlanego ma osoba lub rodzina, która poniosła stratę w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej. Z pozycji art. 69b ust. 1a Noweli istotne więc jest, czy w konkretnym przypadku gospodarstwo domowe wnioskodawcy zostało dotknięte stratą na skutek powodzi w zakresie lokalu czy budynku, w którym to gospodarstwo było prowadzone. Powołane w zaskarżalnej decyzji Zasady muszą być stosowane w uwzględnieniem ustawowych przesłanek przyznania pomocy. Z tej zaś perspektywy rola ustaleń z pkt I.5 Zasad sprowadza się przede wszystkim do wyartykułowania, że w przypadku budynku gospodarczego musi on być wykorzystywany wyłącznie dla potrzeb gospodarstwa domowego (stanowiąc funkcjonalną część gospodarstwa domowego), które zostało dotknięte powodzią. Budynek gospodarczy nie może być wykorzystywany dla innych celów, w szczególności dla celów zawodowych czy działalności gospodarczej. Nie chodzi tu więc o jakiś "minimalny standard", ale o ścisły związek funkcjonalny z prowadzonym gospodarstwem domowym. Podkreślić raz jeszcze należy, że zgodnie z art. 69b ust. 1 Noweli, pomoc remontowo - budowlana przysługuje "niezależnie od dochodu i sytuacji majątkowej" osoby albo rodziny. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych sprawy nie daje podstaw do przeprowadzenia wiarygodnych ustaleń odnośnie sposobu wykorzystywania budynku gospodarczego skarżącego, nawet przy założeniu, że budynek ma służyć zaspokojeniu "minimalnego standardu" życia (niezbędnej potrzeby bytowej), jak to przyjęły organy. Z faktu bowiem, że w budynku prowadzone były prace warsztatowe (nie ustalono: czy na własne potrzeby, czy w ramach działalności produkcyjno-usługowej) oraz przechowywane narzędzia i urządzenia ogrodowe w żaden sposób nie wynika, że budynek nie służył zaspokajaniu niezbędnych potrzeb rodziny skarżącego. W świetle powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja SKO, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 69b ust. 1 Noweli oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Obligowało to Sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić normę z art. 69b ust. 1 Noweli, która określa przesłanki przyznania zasiłku celowego remontowo - budowalnego oraz przeprowadzić postępowanie dowodowo - wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania budynku gospodarczego w dacie powodzi. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku dowodowego Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie uzupełniającego dowodu jest dopuszczalne wyłącznie, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie miał wątpliwości co do wystąpienia wskazanego wyżej naruszenia prawa, którym obciążona jest zaskarżona decyzja, co z kolei skutkowało koniecznością jej uchylenia. Z tych powodów wniosek dowodowy nie został uwzględniony. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesione przez skarżącego koszty celowe (koszty zastępstwa procesowego). Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło