IV SA/Wr 374/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca), Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia odroczenia terminu odbycia zasadniczej służby wojskowej oddala skargę. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 4, art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. odmówił poborowemu J. G. udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej. W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji strona domaga się odroczenia zasadniczej służby wojskowej ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. - po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego - badając wszystkie okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy - uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem i odwołania nie uwzględnił. Zgodnie z przepisami ustawy o powszechnym obowiązku obrony, wszyscy obywatele polscy, uznani za zdolnych ze względu na wiek i stan zdrowia, podlegają powszechnemu obowiązkowi obrony. W ramach tego obowiązku poborowi powoływani są do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Odroczenie odbycia tej służby może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie. Z analizy treści odwołania nie wynika, aby przypadki takie zachodziły. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy odroczenia zasadniczej udziela się poborowemu na jego udokumentowany wniosek ze względu na konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny. Warunkiem udzielenia takiego odroczenia jest decyzja wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), który orzeka o konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny. Decyzję taką Nr [...] z dnia [...] r. wydał Wójt Gminy L.. Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. korzystając z uprawnienia określonego w art. 39a ust. 3 wymienionej ustawy złożył odwołanie od wyżej wymienionej decyzji do Wojewody D. W dniu 31 marca 2008 r. do Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. wpłynęła decyzja Nr [...] Wojewody D., w której postanawia uchylić zaskarżoną decyzję w całości i nie uznać konieczności sprawowania przez poborowego J. G. bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny tj. babcią J. G. W myśl art. 39a. ust. 4 decyzja Wojewody D. jest wiążącą dla Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie znalazł zatem podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego się, ani też żadnych innych podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, J. G. domaga się jej wstrzymania oraz uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów: - art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; - naruszenie art. 130 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawomocnej i niewykonalnej decyzji innego organu; - naruszenie art. 39a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi J. G. argumentuje, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed Wojewodą D. Zarzuca, że organ administracji wojskowej wydał decyzję na podstawie nieprawomocnej i niedoręczonej decyzji Wojewody D. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Zdaniem pełnomocnika organu w sprawie zebrano materiał dowodowy w zakresie, jaki był konieczny dla całkowitego jej wyjaśnienia. Skarżący nie określił natomiast w jakim zakresie nie wyjaśniono stanu faktycznego i jaki materiał dowodowy pominięto. W ocenie pełnomocnika skarżący inaczej, niż stanowi prawo, rozumie pojęcia "ostateczności" i "prawomocności" decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów obowiązującego prawa. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji orzekające w sprawie nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego oraz dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 39a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.). Konstytucja RP w postanowieniach art. 85 ust. 1 ustanawia obowiązek obrony Ojczyzny. Obowiązek ten ma charakter powszechny; tak też rozumie go obowiązująca ustawa o powszechnym obowiązku obrony. Jego powszechność wyraża się nie tylko tym, że podlegają mu wszyscy obywatele RP, na zasadach określonych w ustawie, lecz także w jego szerokim zasięgu przedmiotowym, obejmującym wszystkie zadania i powinności, jakich wymaga obrona ojczyzny w stosunku do obywateli zdolnych do ich wykonywania. Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Konstytucyjny obowiązek obrony, jako pojęcie zbiorowe, implikuje wiele obowiązkowych zachowań, określonych w ustawie, służących jego realizacji, w szczególności obowiązek osobistego stawienia się na wezwanie właściwych organów, obowiązek rejestracji i obowiązek zgłoszenia do poboru. W ramach obowiązku obrony poborowi powoływani są do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Odroczenie odbycia tej służby może nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w ustawie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy administracji wojskowej właściwie zastosowały i prawidłowo zinterpretowały postanowienia art. 39 ust. 1 pkt 3 i art. 39a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416; zm. Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1496). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że wojskowy komendant uzupełnień udziela odroczenia służby wojskowej z uwagi konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny w przypadku orzeczenia - przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) - ostateczną decyzją o takiej konieczności. Orzeczenie takie może też zapaść w drodze decyzji wojewody wydanej w instancyjnym toku postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym organy wojskowe, co do istoty, wydały rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia odroczenia po uprzednim wydaniu decyzji przez Wójta Gminy L. i Wojewodę D. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy L. orzekł o konieczności sprawowania przez skarżącego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, to jest babcią - J. G. Jednak w dniu [...] r. Wojewoda D. decyzję tę uchylił i orzekł, że nie uznaje konieczności sprawowania przez skarżącego bezpośredniej opieki nad babcią J. G. Z tą też datą decyzja stała się ostateczna. Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącego, że nie wyjaśniono właściwie stanu faktycznego i nie zebrano całego materiału dowodowego, oraz że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie nieprawomocnej decyzji innego organu oraz dokonano błędnej wykładni art. 39a powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 39a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony stanowi, że ostateczne decyzje w sprawach konieczności sprawowania przez poborowego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień. Decyzje ostateczne to w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć decyzję organu pierwszej instancji, w stosunku do której upłynął termin do złożenia odwołania i nie został przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy (organ drugiej instancji) oraz decyzje ostateczne z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego. Powyższe wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organy wojskowe były zobligowane, z mocy art. 39a ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, decyzją ostateczną o nieuznaniu konieczności sprawowania przez skarżącego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny tj. babcią, do wydania rozstrzygnięcia odmawiającego skarżącemu udzielenia odroczenia służby wojskowej. Mając powyższe na uwadze należy uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).