IV SA/Wr 375/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-09-11

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z renty i zasiłku są niskie, a jednocześnie ponosi wysokie koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, a także jest całkowicie niezdolna do pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W przypadku niskich dochodów z renty i zasiłku, wysokich kosztów utrzymania w domu pomocy społecznej, całkowitej niezdolności do pracy oraz braku majątku, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca J. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z renty i zasiłku, wysokie koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, całkowitą niezdolność do pracy oraz brak majątku. Mimo że skarżąca nie sprecyzowała wysokości dochodu męża, z akt administracyjnych wynikało, iż jego dochód nie przekraczał kryterium dochodowego, co uniemożliwiało mu pokrycie kosztów utrzymania żony w domu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. Z. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [..], nr [..] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odmawiającej skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 4 września 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu strona podała, że jest osobą niepełnosprawną, [..] i wraz z mężem mieszka w domu pomocy społecznej. Utrzymują się ze świadczeń rentowych i zasiłków [..], z których opłacają pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 70% ich dochodów oraz leki i bieżące wydatki. Nie są w stanie opłacić pełnomocnika. W formularzu tym skarżąca podała, że otrzymuje rentę w wysokości [..] zł i zasiłek [..] w wysokości [..] zł, czyli łącznie [..] zł, co potwierdzają akta administracyjne sprawy, w tym zaskarżona do sądu decyzja. Z decyzji tej wynika także, że dochód męża nie przekracza [..]% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej i mąż nie jest w stanie pokryć opłaty za pobyt żony w domu pomocy społecznej, która wynosi [..] zł zgodnie z twierdzeniem strony podanym we wniosku o prawo pomocy. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że strona jest całkowicie niezdolna [..] i odzyskanie tej zdolności według wiedzy medycznej jest niemożliwe, a poza mężem strona nie posiada innych osób zobowiązanych do alimentacji. W formularzu tym strona wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że strona otrzymuje niskie dochody z tytułu renty i zasiłku [..] i wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i zły stan zdrowia i niepełnosprawność strony oraz brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, mimo że strona nie sprecyzowała wysokości dochodu męża. Jednakże skoro z akt administracyjnych wynika, że wysokość dochodu męża nie przekracza [..]% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508) wynosi [..] zł i tym samym mąż, który także przebywa w domu pomocy społecznej, w którym pobyt jest odpłatny, nie jest w stanie pokryć opłaty za pobyt strony (żony) w domu pomocy społecznej, to okoliczności te pozwalają na przyjęcie, iż sytuacja finansowa męża także uzasadnia przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej. Z tych względów należało przyznać stronie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło