IV SA/Wr 378/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-11-07
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, utrzymująca się z niskich zasiłków z pomocy społecznej i nieposiadająca majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że skarżąca, utrzymująca się z niskich zasiłków z pomocy społecznej i nieposiadająca majątku, wykazała spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono, ponieważ strona była już zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy przepisów szczególnych dotyczących spraw z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, początkowo na niewłaściwym formularzu. Po uzupełnieniu braku formalnego wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną (utrzymanie z zasiłków, brak majątku). Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [..] z dnia [..], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca pismem z dnia 5 października 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do tego pisma dołączyła złożony na niewłaściwym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który obowiązuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Następnie w odpowiedzi na pismo starszego referendarza sądowego z dnia 8 października 2018 r. uzupełniła brak formalny powyższego wniosku o prawo pomocy składając ten wniosek na właściwym formularzu PPF, podpisanym w dniu 31 października 2018 r., obowiązującym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Żądanie przyznania prawa pomocy powtórzyła także w piśmie z dnia 31 października 2018 r. złożonym wraz z tym formularzem.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, co potwierdzają akta administracyjne sprawy i odpowiedź na skargę w innej sprawie sądowej dotyczącej strony skarżącej o sygn. akt IV SA/Wr 377/18. Jest osobą [..] i utrzymuje się z zasiłku [..] i zasiłku [..] w kwocie około [...] zł. Podała, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych i wierzytelności.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca utrzymuje się z niskich zasiłków z [..], które mają na celu zapewnienie środków do życia osobom znajdującym się w trudnej materialnej z uwagi na ich zły stan zdrowia oraz brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło