IV SA/Wr 381/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-11
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie renty socjalnej wyklucza możliwość otrzymania zasiłku stałego w sytuacji zbiegu uprawnień?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłek stały nie przysługuje. Przyznanie renty socjalnej automatycznie wyklucza przyznanie zasiłku stałego, co stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały.Stan faktyczny
Pan B. M. otrzymał decyzję przyznającą zasiłek stały. Następnie przyznano mu rentę socjalną, co spowodowało uchylenie decyzji o zasiłku stałym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis o zbiegu uprawnień. Skarżący zarzucił niesprawiedliwość decyzji, przewlekanie postępowania i naruszenie prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Decyzją Nr [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] przyznano Panu B. M. zasiłek stały na okres od [...]. do dnia [...].
W toku postępowania administracyjnego organ II instancji ustalił, że wyrokiem Sądu Okręgowego, Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia [...] r. zmieniono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia [...] r., znak [...] w ten sposób, że przyznano Panu B.M. prawo do renty socjalnej począwszy od [...]r. do [...]r.(sygn. akt. [...]). Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] r. oddalono apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. (sygn. akt. [...]) od ww. wyroku. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), a także art. 37 i art. 99 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. nr 64, poz. 593 z póż. zm.) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy D. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D., w sprawie uchylenia decyzji i odmowy przyznania zasiłku stałego.
Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, póz. 593 z póź.zm.). Zgodnie z treścią powyższego przepisu w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłek stały nie przysługuje.
Zdaniem organu przyznanie renty socjalnej automatycznie wyklucza przyznanie zasiłku stałego.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 99 ustawy o pomocy społecznej, osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej. Tak więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał obowiązek wypłacić B. M. rentę socjalną pomniejszoną o wypłacony zasiłek stały za okres, za który przyznano rentę.
W myśl art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzje administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12, art. 107 ust. 5 ww. ustawy o pomocy społecznej.
Ponieważ w przypadku B. M. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej z uwagi na przyznanie prawa do renty socjalnej to istnieje uzasadniona podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.
Zaskarżoną decyzją organ uchylił tylko decyzję przyznającą świadczenie, natomiast kwestię żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego organ I instancji rozstrzygnie po uprawomocnieniu się zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. M. podnosi, że decyzja ta jest niesprawiedliwa i nieuzwględnia jego stanu majątkowego, a organ rozpatrując jego wnioski przewlekał postępowanie, a także wydawał decyzje z naruszeniem prawa, bez "argumentacji i prawdy co do jego osoby".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji dokonał właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie prawidłowo dokonały wykładni prawa materialnego, tj. przepisów art. 37 oraz art. 99 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Podstawą materialnoprawną decyzji organu II instancji był art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, póz. 593 z póź.zm.). W myśl tego przepisu, w przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłek stały nie przysługuje.
Powyższe oznacza, że B. M. nie mógł jednocześnie otrzymywać renty socjalnej i zasiłku stałego. Zgodnie z przepisem prawa przytoczonym wyżej, przyznanie renty socjalnej automatycznie wyklucza przyznanie zasiłku stałego. Tak więc w okresie za który przyznano skarżącemu rentę socjalną tj. od [...]r. do [...]. skarżącemu nie przysługuje prawo do zasiłku stałego.
Sąd uznał, że organ prawidłowo powołał się na brzmienie art. 99 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego, osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej.
Tak więc zgodnie z prawem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał obowiązek wypłacić stronie rentę socjalną pomniejszoną o wypłacony zasiłek stały za okres, za który przyznano rentę.
Ponieważ w przypadku B. M. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej z uwagi na przyznanie prawa do renty socjalnej organ II instancji prawidłowo uznał, że istnieje uzasadniona podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i odmowy przyznania zasiłku stałego za okres na który przyznano rentę socjalną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo powszechnie obowiązujące. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie. Zgodnie z postanowieniami art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza nakaz działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy indywidualnej. Takie też stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie sądów i Trybunału Konstytucyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło