IV SA/Wr 384/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-05-09

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Małgorzata Masternak - Kubiak, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły wysokość i okres przyznania zasiłku okresowego, a także czy uzasadnienie decyzji spełnia wymogi formalne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że naruszyły one przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Organy nie przedstawiły w sposób jasny i jednoznaczny możliwości finansowych organu pomocy społecznej, co stanowiło istotne uchybienie w uzasadnieniu decyzji, wpływające na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter uzupełniający i nie musi zaspokajać potrzeb całkowicie, a okres i wysokość świadczenia są elementami uznaniowymi.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o zasiłek okresowy, który został przyznany decyzją organu I instancji, a następnie uchylony i przekazany do ponownego rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Po ponownym rozpatrzeniu organ I instancji przyznał zasiłek, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował okres i wysokość przyznanego zasiłku, a także sposób uzasadnienia decyzji. Zarzucał organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym brak należytego wyjaśnienia sytuacji materialnej i możliwości finansowych organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Nie orzeczono w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA - Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA - Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu, Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie: przyznania zasiłku okresowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...]r., Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji. W dniu [...]r. J. K. złożył wniosek o zasiłek okresowy w związku z trudną sytuacją materialną. Poinformował, że dnia [...]r. złożył za pośrednictwem poczty do organu I instancji, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z siedzibą przy ul. B. P., wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, ale nie został on załatwiony. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...]organ I instancji udzielił J. K. zasiłku okresowego w kwocie [...] zł miesięcznie, od [...] do [...]r. J. K. odwołał się od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że datą wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego jest [...]r. kiedy doręczono organowi wniosek z dnia [...] r. Wydając rozstrzygnięcie organ naruszył więc art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Pismem z dnia [...]r., organ I instancji zawiadomił J. K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o udzielenie zasiłku okresowego wzywając do skontaktowania się w celu ustalenia terminu wywiadu środowiskowego, który przeprowadzono w dniu [...] r. W dniu [...]r. J. K. zażądał dopuszczenia dowodów z dokumentów w postaci kserokopii wniosku o zasiłek okresowy z dnia [...]r., kserokopii kopert z adnotacjami poczty oraz kserokopii pisma Urzędu Pocztowego z dnia [...] r., z którego wynikało, że pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej przy ul. B P. odmówił przyjęcia prawidłowo zaadresowanej koperty. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], organ I instancji przyznał J.K. zasiłek okresowy od [...]do [...]r., w kwocie [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazano, że strona spełnia przesłanki warunkujące udzielenie świadczenia, którego wysokość ustalono zgodnie z przepisami. Okres, od którego przyznano zasiłek wynika z tego, że wniosek wszczynający postępowanie w sprawie wpłynął do organu w [...]r. Od powyższej decyzji odwołał się J. K., żądając jej uchylenia i udzielenia zasiłku okresowego od [...]r., w kwocie [...] zł miesięcznie. Podniósł, że nie umożliwiono mu udziału w postępowaniu wyjaśniającym. Organ bowiem błędnie ustalił datę [...] wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zasiłku okresowego. Ponadto ze względu na sytuację materialną powinna była być udzielona kwota świadczenia w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołano art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Uznano, że odwołujący się spełnia wymagane przesłanki. Powinien zatem otrzymać zasiłek okresowy. Okres tego świadczenia ustala organ pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Wysokość zasiłku nie jest jednak ustalona w ustawie wprost, w postaci konkretnej kwoty należnej uprawnionemu. Ustawodawca wyznaczył jedynie granice, w jakich powinna się mieścić kwota udzielonego świadczenia. Zasiłek okresowy dla osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Wysokość miesięczna zasiłku nie może być wyższa niż kwota [...] zł. Dolną granicę zasiłku w latach 2004-2006 określają przepisy przejściowe. Artykuł 147 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że na 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej 20% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł. Odwołujący się jest osobą samotnie gospodarującą i nie posiada własnego źródła dochodu. Kryterium dochodowe w jego przypadku wynosi [...]zł. Z wywiadu środowiskowego wynika, że odwołujący się jest z wykształcenia prawnikiem o dobrej sytuacji zdrowotnej. Nie otrzymuje dodatku mieszkaniowego z powodu nadmetrażu. Organ odwoławczy przyjął zatem, że udzielone świadczenie w kwocie [...] zł mieści się w granicach określonych w ustawie i odpowiada okolicznościom faktycznym ustalonym w toku postępowania. Stwierdził, że oceniając wysokość przyznanej kwoty należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna ma umożliwić stronie przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Pomoc społeczna ma charakter uzupełniający. Nie musi więc zaspokajać potrzeb całkowicie. Nie może szczególności zastępować własnych starań osoby uprawnionej. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb. Rozmiar świadczeń powinien być odpowiedni nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również uwzględniać możliwości organów pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wniosek odwołującego się z dnia [...]r. nigdy nie wpłynął do organu I instancji. W związku z tym na jego podstawie nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 kpa, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Dopiero pismo z dnia [...]r., które dotarło do organu I instancji, wszczęło postępowanie w sprawie zasiłku okresowego i uzasadnia jego udzielenie od czerwca. Z podanych względów organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję I instancji uznał, że organ I instancji wydał prawidłową decyzję. W skardze na decyzję organu II instancji J. K. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji I instancji ograniczono się do informacji, że do oceny organu orzekającego należy ustalenie wysokości świadczenia. Według skarżącego, dokonuje się tego jednak na podstawie zebranego materiału dowodowego, uwzględniając zarówno sytuację materialną, życiową wnioskodawcy jak i możliwości organu. Z kolei odmowę udzielenia zasiłku za [...]r. uzasadniono nieprawidłowo niewpłynięciem do organu I instancji wniosku skarżącego z dnia [...]r. o przyznanie zasiłku okresowego. W odwołaniu skarżący wykazał jednak, że zawnioskowane dowody z dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, potwierdzają jego uprawnienie do zasiłku okresowego za miesiąc [...]r. W odwołaniu wnosił też o przyznanie zasiłku w maksymalnej wysokości ustawowej 418 zł oraz o nadanie decyzji o przyznaniu zasiłku rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego, decyzja organu odwoławczego narusza art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1 i ust. 3 oraz art. 38 ust 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przyznanie osobie samotnie gospodarującej, nie posiadającej żadnego dochodu, zasiłku okresowego w wysokości [...] zł miesięcznie, nie spełnia bowiem funkcji określonej w art. 2 ust. 1 ustawy. Nie zapewnia człowiekowi życia w warunkach określonych w art. 3 ust.1 ustawy. Nie spełnia wymogów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy. Zasiłek w przyznanej wysokości nie stanowi zabezpieczenia społecznego zagwarantowanego przez art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz tzw. minimexu, przewidzianego w przepisach Unii Europejskiej. Przyznanie zasiłku okresowego tylko na okres [...] miesięcy, bez uzasadnienia, narusza z kolei art. 38 ust 5 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy, tak jak i organ I instancji, nie uzasadniły wysokości przyznanego zasiłku w konkretnej, rozpatrywanej sprawie. Stanowi to naruszenie art.107 § 3 kpa. Uznanie przez organ odwoławczy, że wysokość udzielonego świadczenia mieści się w granicach określonych w ustawie i odpowiada okolicznościom faktycznym ustalonym w toku postępowania, nie stanowi uzasadnienia rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Organ II instancji pozostawił ponadto bez rozpatrzenia zarzut zawarty w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji, że w protokole rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia [...]r., zaktualizowanym dnia [...]r., zostały wykazane tylko wydatki skarżącego na czynsz najmu lokalu mieszkalnego, opłaty za energię elektryczną i gaz, dostawę zimnej wody i odbiór ścieków, z pominięciem innych, niezbędnych wydatków, wymienionych w odwołaniu. Sprawia to, że w postępowaniu zostały naruszone art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Według skarżącego, odmowa udzielenia zasiłku okresowego za [...]r. stanowi naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, wyłącznie na podstawie uzasadnienia decyzji organu I instancji, że do organu I instancji nigdy nie wpłynął wniosek z dnia [...]r. Stanowi to naruszenie art.7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, pozostawił bez rozpatrzenia i oceny zawnioskowane przeze skarżącego jako dowody następujące dokumenty: wniosek z dnia [...]r. o przyznanie zasiłku okresowego wraz z załącznikiem, kopertę z adnotacjami i stemplami urzędów pocztowych, w której był przesłany wniosek z dnia [...]r., pismo Urzędu Pocztowego W. [...], znak [...]z dnia [...]r., znajdujące się w aktach sprawy w formie kserokopii, potwierdzonych za zgodność z oryginałami. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art.78 § 1 i art.80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. W szczególności podkreślił, że skarżący spełniał ustawowe warunki przyznania zasiłku okresowego. Organ II instancji podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, dlaczego kwota zasiłku jest właściwa, ustalona w granicach określonych ustawowo. Z uwagi na to, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, istnieje też konieczność wykorzystywania własnych możliwości skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest zaskarżona decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, na mocy których skarżącemu przyznano zasiłek za okres od [...] do [...]r. Sporna sprawa przyznania zasiłku za [...]r., rozstrzygnięta w I instancji decyzją z dnia [...]r. [...], a w II instancji rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r. SKO [...], jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego na skutek złożenia skargi przez J.K.. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące przyczyn nieprzyznania skarżącego zasiłku za miesiąc [...]r., podniesione we wniosku z dnia [...]r. o dopuszczenie dowodów z dokumentu, w odwołaniu z dnia [...]r. oraz w skardze do Sądu, nie zostały rozpoznane przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Niesporne w sprawie jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej jako osoba nie posiadająca dochodów. Są to przesłanki pozytywne dla objęcia skarżącego pomocą społeczną. Należy podkreślić, że organy obydwu instancji uznały istnienie tych przesłanek pozytywnych. Nie wskazały przesłanki negatywnej, przesądzającej o nieudzielaniu skarżącemu takiej pomocy. Wnioskowana przez skarżącego pomoc została mu udzielona decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy decyzją II instancji. Przedmiotem sporu jest natomiast, zdaniem skarżącego, zbyt krótki, nieuzasadniony trzymiesięczny okres, na który zasiłek został przyznany oraz zbyt mała wysokość kwoty tego zasiłku. Podstawę prawną obydwu spornych elementów rozstrzygnięcia stanowią przepisy o charakterze uznaniowym, zawarte w art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Według tej regulacji, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ II instancji słusznie zwrócił uwagę na to, że powołany przepis nie zawiera precyzyjnej formuły, której zastosowanie prowadziłoby do obliczenia kwoty zasiłku należnej wnioskodawcy, określając jedynie dolną i górną granicę wysokości świadczenia. Skarżący żądając zasiłku w kwocie maksymalnej 418 zł miesięcznie, podniósł przedstawione już okoliczności. Sąd ustosunkowując się do nich stwierdza, że ustawa o pomocy społecznej nie daje osobom nie posiadającym dochodów podstawy do roszczenia o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości. Ustawa przyjmuje natomiast w art. 38 kwotę maksymalną jako punkt wyjścia obliczenia zasiłku dla osoby samotnie gospodarującej, którą jest skarżący. Kwotę zasiłku okresowego ustala się mianowicie nie w wysokości, lecz do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że wysokość miesięczna zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. Ustawa ustala też dolną granicę zasiłku. Zgodnie z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynosi ona w przypadku osoby samotnie gospodarującej 20% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Artykuł 38 ust. 3 oraz 4 ustawy stanowi jednak, że kwota zasiłku nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Nie może jednak wynosić mniej niż 20 zł miesięcznie. W ten sposób przepisy ustawowe pozwalają organom pomocy społecznej na przyznawanie zasiłków okresowych w granicach kwotowych od minimalnej kwoty 20 zł do maksymalnej kwoty 418 zł miesięcznie. Zasiłek w kwocie [...] zł miesięcznie, przyznany skarżącemu mieści się zatem w tych granicach określonych przez ustawę. Sąd nie podziela poglądu skarżącego, decyzja organu odwoławczego narusza art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1 i ust. 3 oraz art. 38 ust 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Art. 2 ust. 1 ustawy stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według art. 3 ust. 1, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei według art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z kolei art. 67 ust. 2 Konstytucji odsyła w zakresie swej regulacji do ustawodawstwa zwykłego, stanowiąc, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Powołane przez skarżącego przepisy określają cele polityki społecznej państwa oraz ogólne zasady świadczenia tej pomocy. Szczegółową podstawą prawną stanowią natomiast powołane przepisy art. 38 ustawy. Organy orzekające stosując te przepisy nie naruszyły tych ogólnych zasad. W zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, wbrew jego zarzutom, organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kpa, które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji I instancji przeprowadzono ze skarżącym wywiad środowiskowy w dniu [...]r. oraz uzupełniający wywiad środowiskowy w dniu [...]r., na urzędowych formularzach, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi, wynikającymi z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz z obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1220), utrzymanego w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W wywiadach środowiskowych ustalono sytuację skarżącego z punktu widzenia potrzeb prowadzonego postępowania. Skarżący nie kwestionował ustaleń tych wywiadów. Złożył też swe podpisy, oświadczając, że podane tam informacje są zgodne z prawdą. Zarzuty skarżącego odnośnie nieprawidłowości czy też niepełnych danych zawartych w tych wywiadach nie zasługują zatem na uwzględnienie. Chodzi w szczególności o zarzuty skarżącego co do ujęcia w decyzji II instancji przy określeniu sytuacji skarżącego, tak jak w decyzji I instancji, tylko jego wydatków na czynsz najmu za lokal mieszkalny, za dostawę wody i odbiór ścieków, za energię elektryczną oraz gaz. Pominięto natomiast podniesione w odwołaniu wydatki na abonament telefoniczny, abonament radiowo-telewizyjny oraz opłaty uiszczone w [...]r. za ubezpieczenie lokalu mieszkalnego i za dzierżawę ogródka działkowego. Sąd stwierdza w tym przedmiocie, że skarżący nie podnosił tych wydatków ani w wywiadzie środowiskowym z dnia [...]r., ani też w uzupełniającym wywiadzie środowiskowym z dnia [...]r. Podniósł je natomiast dopiero w odwołaniu. Od skarżącego jako od osoby o wykształceniu prawniczym, świadomej swych praw i obowiązków z zakresu pomocy społecznej, należy wymagać prawidłowego współdziałania z organami pomocy społecznej, zgodnie z obowiązkiem z art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sąd stwierdza także, że zasiłek przyznany zaskarżonymi decyzjami za okres od [...] do [...]r. nie miał charakteru celowego, z przeznaczeniem na refundację kosztów poniesionych przez skarżącego w [...]r. Organy orzekające nie naruszyły więc także art. 80 kpa. Oceniły bowiem prawidłowo, na podstawie całokształtu materiału zebranego w sprawie, okoliczności udowodnione w sprawie. Organ II instancji, a także organ I instancji, podnosiły w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, że wysokość przyznanego zasiłku wynika, poza ustaloną w postępowaniu sytuacją materialną skarżącego, także z możliwości finansowych organu. Takie ogólnikowe stwierdzenie narusza przepisy art. 7 oraz 77 kpa. Możliwości płatnicze organu pomocy społecznej powinny bowiem jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz być przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Powinny z nich jasno wynikać przesłanki nieprzyznania świadczenia w maksymalnej wysokości. Organy orzekające nie czyniąc zadość obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów naruszyły także art. 107 § 3 kpa, określający wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej. W tym zakresie Sąd stwierdza, że żądania skargi są zasadne. Sąd podkreśla, że organ II instancji trafnie stwierdził, że pomoc społeczna, w tym także przyznanie zasiłku okresowego, ma charakter uzupełniający. Pomoc ta nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe. Powołany przez skarżącego art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej odsyła w zakresie swej regulacji do ustawy, która stanowiła podstawę wydanych w sprawie decyzji. Skarżący błędnie przyjmuje, że podnoszony przez niego minimex jest przewidziany w przepisach Unii Europejskiej jako obowiązujące minimum socjalne, które powinno być respektowane przez państwa członkowskie. Minimex jest natomiast zbiorczym pojęciem odniesionym do regulacji ustawowych niektórych państw członkowskich Unii Europejskiej, a mianowicie tych państw, które w swych ustawodawstwach określają kwotowo minima socjalne przyjęte na ich obszarze. Biorąc to pod uwagę, Sąd stwierdza, że obywatel polski może swe żądania w zakresie pomocy społecznej realizować wyłącznie na podstawie prawa polskiego. Sąd nie jest władny zakwestionować długości okresu, na który pomoc została przyznana. Jest to rozstrzygnięcie podejmowane przez organ orzekający w trybie uznaniowym, na podstawie całokształtu ustalonych okoliczności sprawy. W sytuacji konieczności dalszego uzyskiwania tego rodzaju pomocy, osoba potrzebująca pomocy może złożyć kolejne podanie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący skorzystał z takiej możliwości i uzyskał pomoc w formie zasiłku okresowego na kolejne cztery miesiące następujące po okresie objętym niniejszym postępowaniem, a mianowicie za okres od [...] do [...]r., w kwocie [...]zł miesięcznie. Skarżący wnosił w odwołaniu o nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności i kwestię nie zrealizowania tego wniosku uczynił także zarzutem skargi. Zgodnie z art. 108 kpa, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (§ 1). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2). Skarżący nie uzasadnił swego żądania żadną okolicznością, określoną w powołanym art. 108 § 1 kpa. Po wydaniu decyzji II instancji żądanie to stało się natomiast bezprzedmiotowe, gdyż decyzja ta jako ostateczna stała się wykonalna. Sąd, uznając że w zakresie przedstawienia możliwości finansowych organu pomocy społecznej w postępowaniu administracyjnym naruszono zasadę prawdy obiektywnej, ustanowioną przepisami art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszono art. 107 § 3 kpa. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W powyższym zakresie organy obydwu instancji tego nie uczyniły. Z uwagi na to, że skarżący nabył uprawnienia uzyskując na podstawie zaskarżonych decyzji należną mu pomoc społeczną, a kwestionowana jest jedynie wysokość tej pomocy oraz uzasadnienie decyzji w tym zakresie, Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania decyzji. Mając na względzie powyższe ustalenia, należy uznać, że decyzja organu II oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszyły powołane wyżej przepisy prawa proceduralnego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło