IV SA/Wr 385/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Robert Hubach, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową i zaliczenia do grupy inwalidzkiej I. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, II. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. *Oddalono skargę w części Decyzją z dnia [...], nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. nr 12, poz. 75); dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych oraz przepisów Kpa uznała J. K. trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej - kat. "N", rozpoznając u niego na postawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U nr 133, poz. 1422 ze zm.); dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej: a) schorzenia powodujące niezdolność od zawodowej służby wojskowej: 1) nawrotowe żylaki podudzia lewego u pacjenta po operacji żylaków tego podudzia z żylakami podudzia prawego oraz przewlekłą niewydolnością żył odpiszczelowych obu podudzi (§ 79 pkt 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiącego wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, zwanego dalej. zał.) b) schorzenia współistniejące: 2) przewlekły nieżyt żołądka ( § 43 pkt 1 zał.), 3) przebyte złamanie spiralne kości goleni lewej ( § 75 pkt 2 zał.), 4) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1 zał.), 5) zespół bólowy kręgosłupa C i L - S (§ 62 pkt 2 zał.), 6) zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę (§ 66 pkt 2 zał.), 7) choroba niedokrwienna serca stabilna ( § 38 pkt 4 zał.), 8) kamica nerkowa lewostronna (§ 48 pkt 4 zał.), 9) nadciśnienie tętnicze (§ 39 pkt 1 zał.). W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że schorzenia wymienione w punkcie 2 i 6 pozostają w związku ze służbą wojskową (wieloletnia stresorodna służba wojskowa na odpowiedzialnych stanowiskach wymagająca osobistego zaangażowania i często nienormowanego czasu pracy oraz nieregularnego odżywiania przyczyniła się do ujawnienia tego schorzenia). Schorzenie wymienione w punkcie 3 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku (orzeczenie RWKL P. nr [...]). Schorzenia wymienione w punkcie 1, 4, 5, 7, 8, 9 nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ szczególne warunki i właściwości służby wojskowej nie przyczyniły się do ich powstania. Skarżącego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Wskazano również, że inwalidztwo istnieje od września 2004 r., a termin badania kontrolnego wyznaczono na marzec 2012 r. W odwołaniu od tej decyzji J. K. podniósł, że nie zgadza się z wydanym orzeczeniem. Wskazał, że choroby przez niego nabyte powstały w związku ze służbą wojskową i ciągle się pogłębiają. Zaliczenie odwołującego się do trzeciej grupy inwalidztwa jest dla niego krzywdzące. Decyzją z dnia [...], nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż po rozpatrzeniu odwołania i analizie całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu odwoławczego, brak związku ze służbą wojskową schorzeń wymienionych w punkcie 1, 4 i 5 został ustalony już wcześniej prawomocnym orzeczeniem TWKL w Ż., nr [...] z dnia [...], natomiast schorzenia wymienione w punkcie 7 i 9 w świetle przedstawionej dokumentacji ujawniły się wiele lat po zwolnieniu ze służby wojskowej. W myśl przepisów rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. nr 62, poz. 567 ze zm.) brak jest przesłanek do uznania ich za pozostające w związku ze służbą wojskową. Zdaniem organu odwoławczego, TWKL w Ż. prawidłowo zaliczyła J. K. do grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, ponieważ inwalidztwo to powstało wskutek schorzeń nie pozostających w związku ze służbą wojskową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. K. podniósł, że nie zgadza się z wydanym orzeczeniem RWKL we W. uznającym go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, przyznającym trzecią grupę inwalidzką, które jednocześnie nie uznało jego chorób: przewlekłego nieżytu żołądka, obustronnego upośledzenia słuchu, zespołu bólowego kręgosłupa, nadciśnienia tętniczego jako chorób w związku ze służbą wojskową. Skarżący nie zgodził się z wydanym orzeczeniem ponieważ: 1) dolegliwości wymienionych schorzeń skarżący odczuwał będąc w zawodowej służbie wojskowej. 2) Pracując na stanowisku magazyniera mundurowego, materiałów pędnych i smarów bardzo często dźwigał różne ciężary: karnistry z paliwem, z olejami i inne. W czasie misji w Iraku dźwigał worki z piaskiem, co miało wpływ na stan jego kręgosłupa. 3) W czasie zawodowej służby wojskowej służył w dywizjonie rakiet artyleryjskich, co miało wpływ na stan jego słuchu. 4) Nieprawdą jest, zdaniem skarżącego, że część chorób ujawniła się wiele lat po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ponieważ skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej orzeczeniem RWKL jako niezdolny do służby wojskowej dnia 31 maja 2005 r. 5) Skarżący brał udział w misjach poza granicami kraju od 16 maja do 13 grudnia 1992 r. PKW ONZ w Kambodży, od 25 października 2000 r. do 25 października 2001 r. PKW ONZ w Libanie i od 6 sierpnia 2003 r. do 25 stycznia 2004 r. PKW w Iraku. Praca z narażeniem życia w ekstremalnych warunkach pogodowych znacznie wpłynęła na stan fizyczny i psychiczny zdrowia skarżącego. Przyznanie skarżącemu trzeciej grupy inwalidztwa jest dla niego bardzo krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, ponieważ skarżący domaga się zmiany orzeczenia RWKL we W. w części nieuznającej jego chorób: przewlekłego nieżytu żołądka, dwustronnego upośledzenia słuchu, zespołu bólowego kręgosłupa, nadciśnienia tętniczego za pozostające w związku ze służbą wojskową. Zdaniem organu odwoławczego skarga dotyczy wyłącznie związku schorzeń skarżącego ze służbą wojskową. Stosownie do obowiązującego stanu prawnego rozpoznanie tego rodzaju spraw przez sądy administracyjne jest wyłączone. Pismem z dnia 9 września 2009 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, czy przedmiotem jego skargi jest zarówno rozpoznanie w części 1) nieuznającej wskazanych w orzeczeniu chorób za pozostające w związku ze służbą wojskową i w części 2) orzekającej o trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej - kategoria "N"., czy tylko rozpoznanie w części 1) dotyczącej nieuznania związku chorób ze służbą wojskową, co sugeruje treść skargi. Powyższe wezwanie Sądu skarżący odebrał w dniu 14 września 2009 r. Na wezwanie to jednak nie odpowiedział. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlega odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999 r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000 r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dodać trzeba, iż w zaskarżonym orzeczeniu brak jest prawidłowego pouczenia o przysługującym prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego w części dotyczącej związku chorób ze służbą wojskową i inwalidztwa. Jednakże nie wyklucza to możliwości zaskarżenia w tej części do sądu powszechnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we Wrocławiu z dnia [...], nr [...]. W tej sytuacji skargę w tej części jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga J. K. została wniesiona na decyzję wydaną przez RWKL we W. Skarżący podaje jej numer i datę wydania. Nie tylko wyraźnie akcentuje związek rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, ale wskazuje też na uznanie go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Z treści § 23 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu żołnierza zawodowego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał sprawy, że rodzaj i charakter schorzenia, tj. nawrotowe żylaki podudzia lewego u pacjenta po operacji żylaków tego podudzia z żylakami podudzia prawego oraz przewlekłą niewydolnością żylną żył odpiszczelowych obu podudzi według § 79 pkt 3 zał. powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.