IV SA/Wr 386/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-02-26
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Bogumiła Kalinowska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata czasowego zameldowania na terenie właściwości miejscowej powiatowego urzędu pracy, przy jednoczesnym dalszym zamieszkiwaniu na tym samym terenie, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, jeśli nie doszło do zmiany właściwości miejscowej urzędu pracy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły prawo materialne i procesowe. Utrata statusu osoby bezrobotnej z powodu zmiany miejsca zameldowania następuje dopiero po upływie 14-dniowego terminu na powiadomienie urzędu pracy i stawienie się w nowym urzędzie, a jedynie zmiana miejsca zamieszkania skutkująca zmianą właściwości miejscowej powiatowego urzędu pracy rodzi taki obowiązek. Ponadto, skarżący nie został należycie pouczony o skutkach niedopełnienia tego obowiązku.Stan faktyczny
Skarżący, zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś., utracił status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem 21.05.2019 r. z powodu zmiany miejsca zameldowania. Organ pierwszej instancji stwierdził utratę statusu, ponieważ skarżący zmienił miejsce zameldowania poza obszar działania PUP w Ś. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w odwołaniu i skardze argumentował, że jego sytuacja rodzinna (opieka nad ojcem, jego śmierć, sprzedaż mieszkania) oraz okoliczności ewidencyjne nie powinny prowadzić do utraty statusu, a jego miejsce zamieszkania faktycznie nie uległo zmianie w sposób skutkujący zmianą właściwości urzędu pracy. Podkreślał również brak należytego pouczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – G. M. - od decyzji Starosty Ś. z dnia [...]r. nr [...]orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 21.05.2019 r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem 21.05.2019 r. – Wojewoda D. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Jak podał organ II instancji, podstawą decyzji pierwszoinstancyjnej było stwierdzenie, że skarżący zmienił miejsce zameldowania poza obszar zakresu działania Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. oraz, że w takim przypadku na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, następuje utrata statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.
W odwołaniu od wymienionej decyzji skarżący wskazał, że w ubiegłym roku zameldował się na pobyt czasowy w Ś., z powodu konieczności sprawowania opieki nad 98-letnim ojcem. Wcześniej utracił stałą pracę w Warszawie. W dniu 27.01.2019 r. jego ojciec przebywając w szpitalu został zaatakowany nożem przez innego pacjenta i w konsekwencji tego tragicznego zdarzenia zmarł. Wyjaśnił, że mieszkanie w Ś., przy ul. W., w którym był zameldowany czasowo, zostało sprzedane przez jego właściciela, a ojciec miał tam zapewniony dożywotni pobyt. W ocenie skarżącego nie złamał on żadnego wymogu dotyczącego statusu osoby bezrobotnej, był jedynie zajęty ojcem, a następnie sprawami zdania mieszkania. Podkreślił, że zawsze stawiał się w wyznaczonym terminie do urzędu pracy, a utrata zasiłku dla bezrobotnych spowoduje, że nie będzie miał żadnych środków na utrzymanie. Oświadczył, że wymeldowanie z ul. W. nie miało wpływu na zmianę jego miejsca pobytu, gdyż przez cały okres od utraty zameldowania przebywał w Ś., a obecnie zameldował się u bliskiej rodziny. Na potwierdzenie przedstawionych faktów, zainteresowany do odwołania dołączył dokumenty w postaci zaświadczeń Prezydenta Miasta Ś. - z dnia 3 lipca 2019 roku, o zameldowaniu na pobyt czasowy w tym mieście przy ul. W. od dnia 14.09.2018 r. do dnia 20.05.2019 r., a także z dnia 2 lipca 2019 roku, poświadczające, że od dnia 02.07.2019 r. do dnia 15.10.2019 r. został zameldowany na pobyt czasowy w Ś. przy ul. J.
W toku postępowania odwoławczego, na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. w dniu 01.10.2018 r., jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku od dnia 01.10.2018 r. na okres 365 dni, pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. W dniu rejestracji zainteresowany został pouczony o prawach i obowiązkach wynikających z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej, m.in. o obowiązku zawiadamiania urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania i stawienia się w urzędzie pracy, właściwym dla nowego miejsca zamieszkania, w ciągu 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania, co potwierdził własnoręcznym podpisem w dniu rejestracji. Z akt sprawy wynika, iż w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. (dalej: "urząd pracy" lub "PUP"), pozyskano dokument, tj. zaświadczenie Prezydenta Miasta Ś. z dnia 03.07.2019 r., nr[...], z którego wynika, że skarżący był zameldowany na pobyt czasowy w mieście, przy ul. W. od dnia 14.09.2018 r. do dnia 20.05.2019 r.
W związku z tym, że od dnia 21.05.2019 r. nie posiadał miejsca zameldowania, a także nie zgłosił się do urzędu pracy w ciągu 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania i nie powiadomił, iż posiada inne zameldowanie na pobyt czasowy lub stały na terenie powiatu ś., organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z przepisem art 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zwanej dalej: ustawą) starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, określenie bezrobotny oznacza min. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym wdanym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej, która jest zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy. Stosownie zaś do § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1299), bezrobotny zgłasza się, w celu dokonania rejestracji, do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego, a jeżeli nie jest zameldowany - do powiatowego urzędu pracy, na którego obszarze działania przebywa. Odnośnie do bezrobotnego posiadającego meldunek mowa jest o pobycie stałym lub czasowym. Natomiast w przypadku osoby, która nie jest nigdzie zameldowana, właściwym powiatowym urzędem pracy jest urząd, na obszarze którego osoba ta przebywa.
Jak dalej wskazał organ odwoławczy - zgodnie z art 73 ust 2a ustawy w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy, bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania, w terminie 14 dni od zmiany miejsca zameldowania.
Na tle tych rozwiązań prawnych oraz ustalonego stanu faktycznego organ drugiej instancji stwierdził, że skoro skarżący do dnia 20.05.2019 r. był zameldowany na pobyt czasowy przy ul. Westerplatte, a następnie ponownie został zameldowany na pobyt czasowy pod innym adresem, a mianowicie - przy ul. J., od dnia 02.07.2019 r., zatem w ciągu 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania nie zgłosił się do urzędu pracy właściwego dla miejsca zamieszkania, to nie mógł zachować statusu osoby bezrobotnej i uprawnień z nim związanych. Skarżący nie był osobą która zgłosiła, że nie jest nigdzie zameldowana, dopiero w takim przypadku właściwym powiatowym urzędem pracy byłby urząd, na obszarze którego by przebywał.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w świetle którego utrwalony jest pogląd, że miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy (chodzi o wiedzę, ile osób na danym terenie jest zarejestrowanych jako bezrobotni i poszukujący pracy, ile osób i jak długo pobiera ustawowe świadczenia, jaką pomoc należy im zapewnić) zaś zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt ustawy), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie, gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania. Upływ wobec tego okresu zameldowania na pobyt czasowy lub niedopełnienie obowiązku przez skarżącego powiadomienia właściwego urzędu pracy o zmianie miejsca zameldowania stałego lub czasowego, mimo prawidłowego pouczenia bezrobotnego o tym obowiązku, nie może skutkować zakwestionowaniem sankcji przewidzianej przez ustawodawcę w takiej sytuacji. Co prawda samo zameldowanie ma charakter czynności ewidencyjnej, lecz uzyskuje on aspekt materialnej istotności, skoro jest elementem definicji bezrobotnego.
Argument podniesiony odwołaniu, a dotyczący niewątpliwie trudnej sytuacji rodzinnej, nie został uwzględniony przez organ odwoławczy. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują bowiem możliwości odstąpienia od obowiązujących zasad i nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na ich sytuację rodzinną, zdrowotną, mieszkaniową czy finansową.
W skardze, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, skarżący w zasadzie przytoczył tę samą argumentację, jaką zwarł w odwołaniu, dotyczącą traumatycznych okoliczności faktycznych jego pobytu czasowego w tym mieście, tzn. związanych z chorobą i następnie tragiczną śmiercią ojca oraz koniecznością załatwiania spraw urzędowych. Między innymi podkreślił, że 14.09.2018 r. zameldował się na pobyt czasowy przy ulicy W. z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem, który zamieszkiwał pod tym adresem. Skarżący wyprowadził się z Warszawy, gdzie był zameldowany na pobyt stały, gdyż utracił pracę. Zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w miejscu zameldowania czasowego i zarejestrował się jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. W wyniku tragicznej śmierci ojca w szpitalu wskutek ataku z użyciem noża przez drugiego pacjenta, Prokuratura Rejonowa rozpoczęła w tej sprawie śledztwo, w toku którego skarżący był przesłuchiwany, jak też większość członków rodziny. Po śmierci ojca mieszkanie zostało sprzedane przez właściciela w dniu 27.05.2019 r., o czym skarżący informował urząd podając także, że nadal w tym lokalu zamieszkuje i ma na zrobienie porządków miesiąc czasu. Skarżący musiał się jednak wymeldować w dniu 20.05.2019 r. z przyczyn ewidencyjnych oraz wymogów notarialnych. Mieszkanie bowiem musiało być wolne od lokatorów w chwili sprzedaży. Strona zgłosiła ten fakt do PUP w dniu 05.06.2019 r.
Jak podniósł w dalszych fragmentach skargi - przez cały okres pobytu skarżący zgłaszał się do tego urzędu w wyznaczonych terminach ( w okresie do 15.10.2018 r. do 18.07.2019 r.) nie naruszając wymogów dotyczących osoby bezrobotnej otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych oraz informując o swym statusie bytowym, niczego nie zatajając.
Zdaniem skarżącego nie zmienił on miejsca zamieszkania. Zaznaczył, że w otrzymanej z PUP "Karcie oczekiwania dotyczącej przyszłej pracy" jak i w notatkach sporządzanych podczas jego stawiennictwa w siedzibie organu, skierowanych do skarżącego, nie ma stosownego pouczenia. W szczególności w rubryce zatytułowanej "Uwagi i podpis pracownika powiatowego urzędu pracy" brak adnotacji o jakichkolwiek zmianach czy przenosinach do innego miasta lub rejonu Polski. Tymczasem warunki bytowania skarżącego po wymeldowaniu wcale się nie zmieniły, albowiem nadal, do dnia 28.06.2019 r., zamieszkiwał na ulicy Westerplatte, co mogą poświadczyć sąsiedzi. Pozostał tam, gdyż musiał zająć się przepisywaniem liczników, wyrejestrowaniem telefonu stacjonarnego, spisaniem liczników: wodnego, gazowego i prądowego, zdaniem działek ogrodowych przynależnych do mieszkania, pakowaniem rzeczy ojca, wynoszeniem mebli, porządkowaniem piwnic.
Zdaniem skarżącego, brak jest w ustalonym przez organ stanie faktycznym wynikających z brzmienia art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, przesłanek do pozbawienia statusu bezrobotnego, gdyż ustanie czasowego zameldowania na terenie urzędu pracy, w którym był zarejestrowany, nie stanowi o braku cech bezrobotnego uregulowanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Następnie skarżący dokonał analizy pojęć "miejsce zamieszkania", "zameldowanie na pobyt stały lub czasowy". W przeświadczeniu skarżącego upływ okresu czasowego zameldowania oraz zamieszkiwanie do 28.06.2019 r. powoduje, że nie ma odstępu ponad 14 dni. Do następnego zameldowania na ul. D. upłynęło 7 dni i nie ma to znaczenia dla statusu, a tylko w drugim opisanym aspekcie, przeto nie stanowi wystarczającej przesłanki do orzeczenia o utracie statusu bezrobotnego. W przekonaniu strony art. 73 ust 2a ustawy w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy - nie ma w tym przypadku zastosowania, ponieważ miejsce zamieszkania nie zostało zmienione, a więc skarżący nie mógł stawić się w innym urzędzie, gdyż przebywał cały czas na terenie Ś..
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. , poz. 2325; zwana dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć, istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna. Sądowa kontrola legalności wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz norm postępowania, które w sposób istotny wpłynęły na wynik sprawy.
Problematyka statusu osoby bezrobotnej, w tym aspekt utraty tego statusu przez osobę bezrobotną, unormowana została w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.) - zwanej poniżej w skrócie ustawą.
Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 ab initio tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że zasadniczą przesłanką warunkującą legitymowanie się przymiotem bezrobotnego jest zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy, którego właściwość wyznacza miejsce stałego lub czasowego zameldowania danej osoby. Bezsprzecznie zatem ewentualna zmiana miejsca zameldowania bezrobotnego jest zdarzeniem, które generalnie ujmując rzutuje w sposób bezpośredni zarówno na posiadanie spornego statusu, jak i na prawo do pobierania związanych z nim świadczeń. Ustawodawca wszakże wprowadził odpowiednie uregulowania prawne odnoszące się do sytuacji, w której następuje przemeldowanie. Temu służy regulacja zawarta w art. 73 ust. 2a ustawy, w którym to przepisie określono, że w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania.
W orzecznictwie podkreśla się, na tle art. 73 ust. 2a ustawy, pewnego rodzaju
niekonsekwencję ustawodawcy, który utożsamił pojęcie zamieszkania z zameldowaniem, jednakże przyjmuje się, że brzmienie tego przepisu w zestawieniu z treścią 2 ust. 1 pkt 2 omawianego aktu prawnego pozwala na sformułowanie wniosku, że o zmianie właściwości organu zatrudnienia można mówić dopiero wówczas, gdy strona zamelduje się na obszarze właściwości innego powiatowego urzędu pracy niż dotychczasowy. Tym samym przyjąć trzeba na podstawie brzmienia cytowanego przepisu, że warunkiem jego zastosowania jest ustalenie nie każdej zmiany miejsca zamieszkania przez bezrobotnego, lecz takiej tylko, której następstwem jest zmiana właściwości miejscowej powiatowego urzędu pracy. Zmiana miejsca zamieszkania nieskutkująca zmianą właściwości miejscowej powiatowego urzędu pracy nie powoduje zatem powstania obowiązku powiadomienia przez bezrobotnego o tym fakcie urzędu pracy, w którym ten bezrobotny jest zarejestrowany.
W rozpatrywanej sprawie tymczasem bezspornie skarżący był zameldowany na pobyt stały w Warszawie. Z uwagi na sytuację osobistą i rodzinną umotywowaną utratą zatrudnienia oraz sprawowaniem opieki nad ojcem, dokonał zameldowania na pobyt czasowy w Ś. przy ul. W. na okres od 14.09.2018 r. do dnia 20.05.2019 r., dla którego właściwy był powiatowy urząd pracy mający siedzibę w tym mieście. Równocześnie z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący następnie, to jest w dniu 2 lipca 2019 r. zameldował się na kolejny pobyt czasowy do 15 października 2019 r., nadal na terenie Ś., ale pod innym adresem (ul. ...).
Organy jednakże nie wywiodły jednoznacznie spełnienia koniecznej przesłanki zmiany właściwości urzędu pracy, czego wymaga omawiany przepis. Nie poczyniły wyczerpujących ustaleń w tej mierze. Powinny były ocenić, zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącego, czy okoliczności faktyczne sprawy, to znaczy posiadanie z krótką przerwą dwóch meldunków na pobyt czasowy na terenie Ś. uzasadniały przyjęcie, że doszło do zmiany właściwości miejscowej urzędu pracy.
Ponadto, z przepisów ustawy nie wynika, aby powiatowy urząd pracy był uprawniony do pozbawienia strony statusu bezrobotnego począwszy od daty wcześniejszej niż dzień, w którym upłynął ustawowy, czternastodniowy, termin do stawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Skoro bowiem art. 33 ust. 4 pkt 4a cytowanej ustawy stanowi, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która "nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a", to należy przyjąć, że skutek prawny w postaci utraty przedmiotowego statusu następuje dopiero po czternastu dniach od daty dokonania przez stronę zameldowania w nowym miejscu pobytu, przy czym nie chodzi o to tylko by dopiero po upływie tych czternastu dni wydać decyzję o utracie statusu, lecz o to, że określenie daty, w jakiej dochodzi do utraty statusu bezrobotnego, nie może przypadać wcześniej niż po upływie ostatniego dnia tego ustawowego terminu do wykonania obowiązku. Jak trafnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2015 r. I OSK 653/14 (ONSAiWSA 2016/6/106): "Niewywiązanie się przez bezrobotnego z obowiązku, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), powoduje pozbawienie go tego statusu na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4a tej ustawy, ale dopiero po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w art. 73 ust. 2a. (...). Utrata statusu osoby bezrobotnej nie może nastąpić wcześniej niż po upływie ustawowego 14-dniowego terminu od dnia zmiany miejsca zameldowania, który przysługuje na powiadomienie dotychczasowego urzędu pracy o zmianie miejsca zamieszkania oraz stawienie się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania. Niewywiązanie się przez bezrobotnego z obowiązku, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, powoduje pozbawienie go tego statusu, ale sankcja ta następuje dopiero po upływie terminu wskazanego w tym przepisie."
Abstrahując zatem od kwestii prawidłowości orzeczenia w zaskarżonej decyzji o utracie statusu bezrobotnego oraz prawie do zasiłku, określenie, że następuje to z datą 21 maja 2019 r. było obarczone błędem. Nie uwzględniało bowiem, że pierwsze zameldowanie na pobyt czasowy na terenie właściwości miejscowej powiatowego urzędu pracy trwało do 20 maja 2019 r., ustało w dniu następnym, i dopiero od dnia 21 maja 2019 r. rozpoczął swój bieg termin 14 dni na wykonanie obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. art. 73 ust. 2a ustawy. Nieprawidłowo wobec tego skarżący został pozbawiony omawianego statusu z dniem 21 maja 2019 r., czyli z dniem wymeldowania.
W świetle powyższego trzeba podnieść, że pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego nastąpiło z naruszeniem norm prawa materialnego zawartych w art. 33 ust. 4 pkt 4a i art. 73 ust. 2a ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy.
W toku przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego doszło także do uchybienia zasady procesowej sformułowanej w art. 9 k.p.a. Według tego unormowania organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W zaprezentowanym w świetle należało ocenić, czy skarżący rejestrując się w powiatowym urzędzie pracy został pouczony o tym, jaki skutek prawny powoduje niezastosowanie się do art. 73 ust. 2a ustawy. Wprawdzie w dniu rejestracji poinformowano go o obowiązku określonym w tym przepisie, to jednak w ocenie Sądu, informacja podana skarżącemu nie może być uznana za jasną. "Informacja" podpisana przez skarżącego, w części V dotyczącej obowiązków bezrobotnego określa by "zawiadomić urząd pracy o zmianie miejsca zamieszkania i stawić się w urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w ciągu 14 dni od dnia zmiany" jest enigmatyczna i skarżący, który, jak twierdzi, cały czas mieszkał w spornym okresie na terenie właściwości miejscowej urzędu pracy w Ś., w którym uzyskał sporny status wraz z prawem do zasiłku – mogła być błędnie zrozumiana wskutek operowania pojęciami nieprecyzyjnymi, używanymi zamiennie (zameldowanie, miejsce zamieszkania). Lektura akt administracyjnych w każdym bądź razie nie potwierdza by skarżącego poinformowano należycie w taki sposób by miał świadomość swych ustawowych powinności.
Komentowana nieprawidłowość mogła mieć również wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku wyraźnego pouczenia skarżącego o skutkach niedochowania obowiązku stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w terminie czternastu dni od daty zmiany zameldowania, mógłby on – świadomy w pełni sankcji wynikającej z obowiązujących przepisów - podjąć stosowne działania zmierzające do zachowania spornego statusu.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w treści niniejszych motywów.
W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia art. 33 ust. 4 pkt 4a w związku z art. 73 ust. 2a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz uchybienia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, działając na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło