IV SA/Wr 387/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla decyzję I i II instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem nr 00567/P/08 z dnia [...] po przeprowadzeniu badan lekarskich poborowego Ł.B. rozpoznała u niego przebyte wygojone złamanie kompresyjne trzonu kręgu Th 12 z przykręgosłupowym zespołem bólowym lędźwiowo - krzyżowym, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju i zakwalifikowała to rozpoznanie do § 34 pkt 9 i § 62 pkt 1. Wskazała kategorię "A" zdolny do czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu podano, że rozpoznania dokonano na podstawie wykonanych badań i stwierdzone schorzenie nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. Jako podstawę działania wskazano rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych w sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji poborowy zarzucił, że orzeczenie jest niesprawiedliwe i krzywdzące go. Twierdził, że jest w trakcie badań, które mają na celu polepszenie jego stanu zdrowia. Opinia zaś Terenowej Komisji Wojskowej jest pobieżna i nie dokładna. Podniósł, że nie wyobraża sobie jak mógłby wykonywać służbę wojskową i leczyć się. Tym bardziej, że w trakcie odbywania służby wojskowej będzie narażony na zbytnie obciążenie kręgosłupa, które w jego przypadku nie jest zalecane i naraża go na pogorszenie stanu zdrowia. W związku powyższym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę kategorii zdrowia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazała art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 i art. 30 a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 21, poz. 205 ze zm.), oraz § 3 ust.7, § 4 ust. ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151 poz. 1594 ze zm.) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że po rozpoznaniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczych badań lekarskich specjalistycznych przez Ordynatora Klinicznego Oddziału Chirurgii Urazowej - Kliniki Urazowej Ortopedii oraz Ordynatora Klinicznego Oddziału Neurologicznego 4 WSKzP SP ZOZ we W. nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, utrzymano je w mocy. Dodano także, "iż w świetle zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wykonywanych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich specjalistycznych, wynika by aktualnie stwierdzone zaburzenia ze strony kręgosłupa upośledzające sprawność co uzasadniałoby zmianę ustalonej kategorii zdolności do służby wojskowej". W związku z powyższym uznano, że określone przez organ I instancji schorzenie bez objawów ogniskowych i ubytkowych w przedmiotowym stanie neurologicznym mieści się w zakresie pojęciowym § 39 pkt 9 i § 82 p1 zał. Nr 2 wskazanego rozporządzenia - i nie powoduje istotnych zaburzeń sprawności ustroju co kwalifikuje do kat "A" zdolności do służby wojskowej . Podniesiono również, że okazana przez skarżącego dokumentacja medyczna w ocenie badających nie zawiera danych mogących poddawać wątpliwość ocenę aktualnego stanu i funkcji kręgosłupa dokonaną przez badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów jak i kwalifikację orzeczniczą odnośnie kategorii, zdolności do czynnej służy wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powołane orzeczenie z dnia [...] poborowy przywołał zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto twierdził, że zastosowane badania - uderzenie młotkiem w kolano, czy drapanie stopy trudno uznać za badania specjalistyczne. Poza tym wskazał, że jest dla niego zrozumiały zapis w uzasadnieniu orzeczenia "W świetle zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wykonywanych dla potrzeb orzeczniczych badan lekarskich specjalistycznych wynika by aktualnie stwierdzono, zaburzenia ze strony kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju co uzasadniałoby zmianę ustalonej kategorii zdolności do czynnej służy wojskowej". Podniósł, że skoro złożył odwołanie od wcześniejszego orzeczenia to w jaki sposób przy zacytowanym uzasadnieniu otrzymał taką samą kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej. Cytowany fragment uzasadniania w ocenie skarżącego uzasadnia zmianę kategorii, zdolności do czynnej służy wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w jego ocenie zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 2 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), zwanego w dalszej części tego uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 14 tego rozporządzenia orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6. Z przepisu § 17 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika, że powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżone orzeczenie jak i orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Organy orzekające obu instancji nie sprostały tym wymaganiom. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNP 1995, nr 7, poz. 82, wyrok NSA z dnia 2 października 1998r. - III SA 7225/98, niepubl.) Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która w rozpoznaniu stwierdza przebyte wygojone złamanie kompensacyjne trzonu kręgu Th 12 z przykręgosłupowym zespołem bólowym lędźwiowo-krzyżowym nieznacznie upośledzającym sprawność ustroju. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepis § 34 pkt 9 i § 62 pkt 1 zał. Nr 2 do rozporządzenia. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok z dnia 26 maja 1981r., 1981r., SA 810/81, ONSA 1981r., nr 1, poz. 4). W niniejszej sprawie zarówno orzeczenie wydane przez organ instancji, jak i orzeczenie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji, sprowadza się do wskazania jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiedniego paragrafu załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenia o zaliczeniu poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Należy wskazać, że ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się skierowanie Nr [...] z dnia [...], z którego wynika, że Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] uznaje skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 6 miesięcy i przyznaje kat. "B6" jako rozpoznanie wskazuje § 34 pkt 9 - czyli takie, które powołuje zaskarżone orzeczenie. W tym stanie rzeczy podnieść należy iż dokonując ustalenia zdolności poborowego do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia Komisji Lekarskiej ustalającej przecież kategorię zdrowia poborowego - "B6". Organy winny wyjaśnić z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego, kwalifikując do kat. "A". Organy nie wyjaśniły w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) czy nastąpiła zmiana (poprawa) stanu zdrowia poborowego, które poprzednio dawało podstawę do odroczenia poborowemu odbycia zasadniczej służby wojskowej na okres sześciu miesięcy, a także, w jakim stosunku pozostaje skarżone orzeczenie do poprzedniego orzeczenia uznającego niezdolność skarżącego do służby wojskowej. Tym bardziej, że w odwołaniu skarżący podniósł, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na odbycie czynnej służby wojskowej, a w skardze podał, że pozostaje w leczeniu i podaje się zabiegom rehabilitacyjnym W związku z tym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu.