IV SA/Wr 388/12

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o zmianę pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu. Skarżący na urzędowym formularzu i załączonym do niego odrębnym piśmie, które zostały nadane w urzędzie pocztowym [...], złożył wniosek o przyznanie odpowiedzialnego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, ponieważ pełnomocnik adwokat ustanowiony z urzędu W. B. K. nie udzielił mu żadnych porad prawnych, zaś w celu reprezentowania go przed sądem wyznaczył aplikanta adwokackiego A. W., która na rozprawie podtrzymała skargę i złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielnej z urzędu. Powyższe pismo skarżącego zostało zakwalifikowane jako wniosek o zmianę adwokata wyznaczonego z urzędu. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W myśl art. 258 § 3 tej ustawy do postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postanowień sądu. Z treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek skarżącego o zmianę przez wojewódzki sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie kolejnego adwokata z urzędu, jest bezprzedmiotowy, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2012 r. skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu [...] r. Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została zatem przyznana skarżącemu w toku postępowania przed sądem I instancji. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W., pismem z dnia [...], wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata W. B. K. W dniu [...] udostępniono akta sprawy aplikantowi adwokackiemu J. Ł., której wyznaczony przez tę Radę, adwokat z urzędu udzielił upoważnienia do zastępowania go. Na rozprawie zaś, w dniu 8 listopada 2012 r., wyznaczonego adwokata z urzędu zastępował, na podstawie upoważnienia do zastępowania, wymieniony wyżej aplikant adwokacki A. W. Z protokołu tej sprawy wynika ponadto, że pełnomocnik popierał skargę skarżącej i złożył wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielnej z urzędu. Wyznaczony przez Radę adwokat z urzędu, pismem z dnia [...] r. złożył ponadto wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r. oddalającego skargę wniesioną przez skarżącego. Wyrok ten został doręczony osobie uprawnionej do odbioru pism - w dniu [...]. Powyższe oznacza, iż skarżącemu zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik z urzędu podjął czynności w sprawie upoważniając aplikantów adwokackich do przejrzenia akt i reprezentowania go na wspomnianej rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. oraz sporządzając, powyższe pismo z dnia [...], zawierające wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zastępstwo adwokata przez aplikanta adwokackiego przewiduje art. 77 § 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.), z którego wynika, że po roku i szczęściu miesiącach aplikacji adwokackiej aplikant adwokacki może także zastępować adwokata przed innymi sądami niż tylko przed sądem rejonowym, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi, innymi instytucjami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W świetle powyższego pomoc prawna świadczona przez adwokata, w tym adwokata ustanowionego z urzędu, może polegać również na reprezentowaniu strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym przez aplikanta adwokackiego, o którym mowa w art. 77 § 2 Prawo o adwokaturze, przy czym z protokołu rozprawy przed Sądem z dnia 8 listopada 2012 r. wynika, że aplikant adwokacki A. W. spełnia te wymagania. Adwokat z urzędu, który został wyznaczony w niniejszej sprawie przez Radę, jest zatem nadal uprawniony do reprezentowania skarżącego i podejmowania dalszych czynności w sprawie w toku trwającego postępowania sądowego, które obejmuje postępowanie przed sądem I jak i II instancji, w tym również do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. W powołanej wyżej ustawie, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie której skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy, poprzez ustanowienie m. in. pełnomocnika z urzędu, brak jest stosownej regulacji upoważniającej wojewódzki sąd administracyjny do zmiany adwokata ustanowionego z urzędu wyznaczonego przez właściwy organ. Przepis szczególny upoważniający sąd do zwolnienia z ważnych przyczyn adwokata lub radcy prawnego ustanowionego z urzędu od obowiązku zastępowania strony w procesie zawiera np. kodeks postępowania cywilnego, tj. art. 118 § 3 tej ustawy. Jednakże w przypadku uwzględnienia wniosku sąd cywilny zwraca się również do właściwej rady czy izby o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu. Natomiast procedura przyznania prawa pomocy stronie działającej w postępowaniu przed sądem administracyjnym została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która jak już wyżej wskazano, nie zawiera przepisu upoważniającego sąd do zmiany pełnomocnika urzędu. Z tych względów, wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu, poprzez ustanowienie kolejnego adwokata, należało uznać za bezprzedmiotowy. W tej sytuacji podniesione przez skarżącego argumenty dotyczące niezadowolenia z prowadzenia sprawy przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu i upoważnienia aplikanta adwokackiego do zastępowania go na rozprawie, nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających zmianę przez Sąd adwokata ustanowionego z urzędu, skoro wspominana ustawa nie zawiera żadnych regulacji upoważniających Sąd do zmiany pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.