IV SA/Wr 391/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-10-02

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o zdolności do czynnej służby wojskowej, oparte na badaniach lekarskich i specjalistycznych, może być kwestionowane przez sąd administracyjny pod kątem merytorycznej oceny stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje orzeczenia wojskowych komisji lekarskich pod względem zgodności z prawem, w tym prawidłowości postępowania i zastosowania przepisów materialnych. Jednakże, merytoryczna ocena stanu zdrowia, w tym charakter rozpoznanych schorzeń i ich nasilenie, oparta na wiedzy medycznej specjalistów, wymyka się spod kontroli sądów administracyjnych.
Stan faktyczny
K. K. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "A") z powodu zaburzeń nerwicowych nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne. Po odwołaniu, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, mimo przedstawienia przez skarżącego dokumentacji medycznej i informacji o leczeniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że jego stan zdrowia nie pozwala na odbycie służby wojskowej. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] . nr[...], wydanym na podstawie art 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 2 i art. 30 a ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151 poz. 1595 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U Nr 151, poz. 1594) Terenowa Komisja Lekarska w P. uznała K. K. za zdolnego do czynnej służby wojskowej w I grupie badanych, zaliczając go do kategorii "A". W uzasadnieniu orzeczenia podała, że powyższych ustaleń dokonała na podstawie analizy przedstawionej dokumentacji, oceny lekarzy specjalistów oraz bezpośredniego, własnego badania lekarskiego. Rozpoznała u poborowego zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne określone w §66 pkt 1 załącznika nr 2 powołanego na wstępie rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Od powyższego orzeczenia K. K. złożył odwołanie, w którym wniósł o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego. Wskazał, że stan jego zdrowia nie pozwala na odbycie czynnej służby wojskowej, nadal leczy się, gdyż jego zdrowie uległo pogorszeniu. Oświadczył, że od 2005r. do dnia dzisiejszego korzysta z pomocy poradni psychiatrycznej. Po rozpatrzeniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 29 ust.1, art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 oraz art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) oraz §3 ust. 7,§ 4 ust. 8, §9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U Nr 151, poz. 1594) i §22 ust.1 §23 ust.1 , 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że po rozpoznaniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej oraz po przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowego badania lekarskiego specjalistycznego psychiatrycznego i psychologicznego nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia w związku z czym utrzymał je w mocy. W świetle zgromadzonych dokumentów, w tym załączonej przez skarżącego dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań, stwierdzone zaburzenia ze strony stanu psychicznego oraz obecny stopień ich nasilenia, tj. zaburzenia nerwicowe sytuacyjne nieznacznie upośledzające sprawność adaptacji oraz cechy osobowości niedojrzałej, mieszczą się w zakresie pojęciowym §66 pkt1 i §68 pkt 1 zał. nr 2 do rozp. MON z dnia 25 czerwca 2004r. ( Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), co uzasadnia zakwalifikowanie skarżącego w I gr. osób badanych ( poborowi) do kategorii " A "- zdolny do czynnej służby wojskowej. Skarżący wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. W uzasadnieniu ponowił argumentację podnoszoną w odwołaniu, dodając że kłopoty zdrowotne miał już w szkole podstawowej. Został skierowany do Poradni Psychologicznej, która stwierdziła u niego nadpobudliwość. W dalszym okresie nerwowość się pogłębiała. Podał, że regularnie chodzi na terapię do psychologa i psychiatry oraz bierze leki, co potwierdza zaświadczenie wydane celem przedłożenia Komisji Lekarskiej. Jednocześnie stwierdził, że zaświadczenia nie przedłożył bowiem myślał, że się upora z problemami zdrowotnymi, jednakże nadal się leczy w Poradni [...] w K.. Dodał, że jego stan psychiczny ma różne nasilenia w zależności od dnia. W stanach rozdrażnienia jest bardzo "wybuchowy" nie może pohamować swoich emocji. Systematyczne rozmowy z psychologiem oraz zażywanie leków pomagają mu w utrzymaniu równowagi. Podniósł, że obecny stan zdrowia nie pozwala mu na odbycie zasadniczej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska we W wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola pod względem zgodności z prawem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego w istocie decyzją administracyjną. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu prawa kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie pozbawione jest takich wad. Dodać należy, że Sąd nie może przeprowadzić kontroli zaskarżonego do niego aktu administracyjnego w oparciu o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. sygn. I SA 2114/97, LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. sygn. SA/Gd 1655/95, OSP z 1997r., Nr 7-8, poz. 135). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, ustalające kategorię tej zdolności są zatem decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. Tym samym w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie zadaniem komisji lekarskich obu instancji było ustalenie zdolności poborowego K. K. do pełnienia czynnej służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym w związku z wniesieniem przez niego odwołania. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 29 maja 2008r. utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. o uznaniu skarżącego w I grupie badanych za zdolnego do czynnej służby wojskowej zaliczające go do kategorii zdrowia "A". Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do określonej kategorii zdrowia. Komisja lekarska wydając orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej orzeka na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych (§ 14 powołanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), według kategorii i kryteriów, o których mowa w załączniku nr 2 tego rozporządzenia, w trybie i na zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie z treścią § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wydanych w tym trybie sprowadza się do przeprowadzenia kontroli prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia, w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności poborowego do służby wojskowej była prawidłowa, tj. zgodna z przepisami rozporządzenia normującymi orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Nie podlega natomiast kontroli Sądu kwestionowany przez skarżącego, zarówno na etapie odwołania jak i skargi, charakter rozpoznanych schorzeń lub ułomności zdiagnozowanych przez lekarzy odpowiednich specjalności. Ta kwestia wymyka się spod kontroli sądów administracyjnych, jako oparta na konkretnej wiedzy medycznej specjalistów, w tym przypadku z zakresu psychologii i psychiatrii. W ocenie Sądu, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo uznała, w oparciu o zgromadzony w sposób pełny materiał orzeczniczy, że zarówno rozpoznane u skarżącego zaburzenia nerwicowe sytuacyjne nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, poddające się korekcji, określone w § 66 pkt 1 załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia MON oraz zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne określone w § 68 pkt 1 tegoż załącznika nr 2 kwalifikują skarżącego będącego poborowym do kategorii zdrowia "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej. Z objaśnień szczegółowych do powołanego paragrafu 66 rozporządzenia wynika, że zastosowany pkt 1 dotyczy przypadków z przewagą objawów subiektywnych, bez przedmiotowych cech upośledzenia sprawności ustroju, natomiast objaśnienia dotyczące §68 pkt 1 wskazują, że wskazany paragraf dotyczy badanych z cechami zaburzonej osobowości bez objawów. W niniejszej sprawie organ II instancji zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu § 23 pkt 2 przeprowadził w trybie odwoławczym w dniu 27 maja 2008r. dodatkowe badania specjalistyczne: psychologiczne, wykonane przez specjalistę psychologa klinicznego - mgr A.K. oraz psychiatryczne, przeprowadzone w tym samym dniu przez specjalistę psychiatrę I. W.. W wyniku tych badań rozpoznano u skarżącego schorzenia w postaci: zaburzeń nerwicowych sytuacyjnych nieznacznie upośledzających sprawność adaptacji oraz cechy osobowości niedojrzałej, sklasyfikowane w wykazie chorób i ułomności przy ocenie zdolności do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa - załącznik nr 2 rozporządzenia MON z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), mieszczące się w zakresie pojęciowym § 66 pkt 1i § 68 pkt 1w/w załącznika, które to schorzenia uzasadniały zakwalifikowanie skarżącego w grupie I osób badanych, tj. poborowych, do kategorii "A" - zdolny do czynnej służby wojskowej. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd nie stwierdził, by wydane w sprawie orzeczenia naruszały prawo. Organy obu instancji w sposób wnikliwy i dostatecznie szczegółowy rozważyły istotne dla wyniku postępowania okoliczności faktyczne, przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, nie uchybiając przy tym zasadom postępowania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości, skarżący zaś nie wykazał, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów, a przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). ----------------------- 7

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło